07/05/2026
'Een lieve lezer had een brief geschreven naar de VARAgids. Of ik niet meer zo vaak wil schrijven over de dreigende Derde Wereldoorlog, want gedachten hebben krachten en wat je benoemt maak je waarschijnlijker. Taal heeft effect en op woorden volgen consequenties. Dit vind ik enerzijds een beetje onzin (alsof mijn wekelijkse stukje in deze gids de wereldgeschiedenis beïnvloedt, was het maar zo’n feest) maar anderzijds mooi en lief. Ook omdat de schrijver erbij vermeldde in de familie veel ellende te kennen die voortkwam uit de Tweede Wereldoorlog.
De term intergenerationeel trauma leek van toepassing.
Dus, lieve briefschrijver, en alle andere lezers, ik zal eens proberen een heel ánder steentje te verleggen in een rivier op aarde. Een poging om met een paar honderd woorden in een tijdschrift, in een heel klein taalgebied in Europa, een ander beeld te scheppen omdat dan óók de kracht heeft om werkelijkheid te worden.
Terwijl ik dit schrijf reis ik terug van Milaan. Mijn neef studeert daar, we wilden hem eens opzoeken. Milaan maakt vrolijk. Ik was er nog nooit geweest, maar je kunt het een beetje vergelijken met Parijs en toch ook Rome. Mooie mensen met eigenzinnige, smaakvolle kleding tegen een decor van eeuwenoude architectuur. Jongens op loafers in plaats van sneakers. Meisjes met een stropdas, maar dan als punkachtig sjaaltje om hun hals geslagen. Mode, mensen die moeite doen om er mooi en eigenzinnig uit te zien, met de vanzelfsprekendheid die we bij ons in Nederland niet gewend zijn.
We reden naar Milaan via Basel, Zwitserland, en terug via Straatsburg, Frankrijk, om vervolgens bij iedere Duitse Raststätte onderweg te zeggen ‘hier zijn we toch al weleens geweest?’
Vijf landen in vijf dagen. Vijf keer Europa. Vijf keer een beetje verliefd. Genieten van mensen die goed gekleed op terrasjes domme dingen doen zoals drinken, vapen en vast ook wel vreemdgaan. Blij van de ziljoen musea in Basel waar we niet naartoe hoefden, maar wél fijn dat ze er zijn. Bewonderend gapen naar de opera in Milaan en de paleizen van Straatsburg.
Goodmorning zeggen als het zo uitkomt maar ook Buongiorno, Bonjour en Guten Tag, steeds na af te wachten wat degene tegenover je zegt en in die taal te antwoorden.
Ik ben geloof ik een beetje dronken van Europa. En juist door die dreiging die ik niet meer zal noemen, die zo ver weg voelt in al dit heerlijks, besef ik dat ik hou van Europa. Dat zeg je nooit toch, als Nederlander? Dat heb ik ook nooit eerder zo expliciet gedacht, niet zo lekker ongecompliceerd en plat, zoals een Amerikaan kan zeggen dat he loves the USA . Maar het is wel zo. Dat veel te veel-talige, oude, chique, modieuze, romantische, rommelige continent is van ons en ik hou ervan.
Als mijn woorden hier het effect hebben dat de briefschrijver ze toedicht wil ik graag vastleggen dat Europa de komende decennia zal worden bewandeld door jongens met loafers op weg naar een terrasje, naast een museum, vlak bij de opera.'
Claudia de Breij schrijft elke week een column in de VARAgids, zoals deze uit editie 19 (nu in de winkels).