17/01/2023
De overheid heeft een Nationale Dementie Strategie (NDS) opgesteld. Het betreffende document vind je hier https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2020/09/21/nationale-dementiestrategie
Deze visie telt 17 pagina’s en is toegankelijk geschreven. Ik heb ons initiatief (boeken uitgeven voor mensen met dementie die zij zelf kunnen lezen) getoetst aan dit document.
Hieronder vind je de raakvlakken van onze boeken (Van Alledag) met de strategie van de Nationale Dementie Strategie (NDS). Dat zijn er 24. Ik heb bij de vergelijking de inhoud van ons boek ‘Het Zeestrand Van Alledag’ als uitgangspunt genomen. Op de website www.vanalledag.nu krijg je een goede indruk van dit boek.
1.
NDS: (...) Dementie ontwikkelt zich tot de belangrijkste doodsoorzaak in Nederland en tot de duurste aandoening.
Van Alledag: Lezen is een manier om het ziekteproces hanteerbaar te maken; een persoon met dementie kan het boek zelfstandig hanteren door het te lezen en de afbeeldingen te bekijken. Het verlicht de taken van de verzorgers.
2.
NDS: (...) Door de cognitieve achteruitgang ‘verdwijnt’ ook langzaam de geliefde persoonlijkheid. Dit leidt tot een jarenlang rouwproces voordat de patiënt is overleden.
Van Alledag: Een rouwproces is te verzachten door het contact op gang te houden of te verbeteren. Door uit te vinden ‘wat nog kan’ ontstaat een nieuwe werkelijkheid en zingeving in het contact. Dit boek is daarbij een hulpmiddel.
3.
NDS: (...) Uitgangspunt voor de Nationale Dementie Strategie is de volgende missie: Mensen met dementie en hun naasten kunnen als waardevol lid van onze samenleving functioneren en goede ondersteuning en zorg ontvangen.
Van Alledag: Boeken die mensen met dementie zelf kunnen lezen zijn waardevol. Doordat mensen met dementie en hun naasten over middelen beschikken waarmee zijn hun menswaardigheid en affectie samen kunnen beleven.
4.
NDS: (...) Het ultieme doel is genezing en voorkomen van dementie. Daarnaast zetten we in op het verbeteren van de kwaliteit van leven van mensen met dementie.
Geen alternatieve tekst opgegeven voor deze afbeelding
Voorzijde van Het Zeestrand Van Alledag, een boek voor mensen met dementie.
Van Alledag: Het gebruik van dit boek draagt bij aan de verbetering van de kwaliteit van leven. Dit hangt uiteraard samen met de persoon om wie het gaat. Ieder heeft zijn eigen voorkeuren, karakter en talent. Het gebruik van dit boek kan per lezer verschillend uitvallen. Maar is dat niet sowieso het geval als iemand een boek ter hand neemt?
5.
NDS: (...) Ook iemand met dementie is een waardevol lid van de samenleving en heeft het recht als zodanig benaderd te worden, zonder vooroordelen of stigma.
Van Alledag: Als zodanig hebben mensen met dementie recht op een eigen aanbod/collectie in bibliotheek en boekhandel.
6.
NDS: (...) Dit betekent enerzijds inzet op het bieden van zinvolle activiteiten voor mensen met dementie. Anderzijds is dit het bijdragen aan een structurele gedragsverandering bij mensen, zodat de mens met dementie zich deel van de samenleving voelt.
Van Alledag: In aanraking komen met mensen met dementie vraagt om aanpassingsvermogen van familie, vrienden en andere betrokkenen. De patiënt verandert van gedrag en dat zul jij zelf ook moeten doen. Het gebruik van het boek is enerzijds een zinvolle activiteit en anderzijds een methode om de ander te leren kennen binnen zijn of haar beperking van dementie.
7.
NDS: (...) Innovatie is bij alle aspecten van dementie van belang, zowel technologisch als niet-technologisch. We denken hierbij bijvoorbeeld aan gebruik van technologie bij baanbrekend wetenschappelijk onderzoek. Maar ook aan het ontwikkelen van innovatieve wijzen waarop mensen met dementie kunnen blijven meedoen in de samenleving.
Van Alledag: Lezen is een basisvaardigheid waarmee iemand zijn zelfstandigheid en zelfsturing kan uitdrukken.
Lezen vergroot ons welzijn. We lezen natuurlijk in de eerste plaats omdat dit fijn is; omdat we onszelf er beter door gaan voelen. Lezen is plezierig, ontspannend, biedt afleiding van onze zorgen, troost in moeilijke tijden, en kan daarnaast leiden tot nieuw (zelf)inzicht (Stichting Lezen, 2017).
8.
DNS: (...) De vertaling naar acties en programma’s/projecten die de kwaliteit van leven voor mensen met dementie daadwerkelijk gaan verbeteren.
Van Alledag: Het boek is meer dan een leesboek, het is een methode om mensen met dementie te vitaliseren. De vaardigheid tot lezen zit in het langetermijngeheugen. Daar zijn nog herinneringen en associaties aanwezig om aan te spreken en met elkaar te delen. Er zijn evenwel weinig teksten beschikbaar die geschikt zijn voor mensen met dementie. De combinatie beeld en tekst versterkt de beleving. De zinnen zijn kort, de letters zijn groot. De foto’s zijn groot en de voorstellingen zijn herkenbaar. Er is voldoende afwisseling in lange en korte woorden en zinnen om te boeien als tekst. Er is geen verhaallijn die lezers kwijt kunnen raken. Wel appelleert de tekst aan de fantasie en gevoel voor humor. Mensen met dementie kunnen de teksten zelf lezen of samen lezen met een begeleider of mantelzorger, ook kleinkind.
9.
DNS: (...) We willen dit samen doen met de regionale dementienetwerken, gemeenten, zorgaanbieders, verzekeraars, wetenschappers, bedrijfsleven en, niet in de laatste plaats, mensen met dementie en hun naasten.
Van Alledag: Het boek Zeestrand is goed geschikt voor vrijwilligers en professionals in de zorg om te gebruiken met mensen met dementie. Het is voldoende om het boek open te slaan en aan te bieden aan de lezer. Door de toegankelijkheid van beeld en tekst gaat een persoon met dementie vanzelf met de inhoud aan de slag. Hoe dit precies uitpakt is van persoon tot persoon verschillend. Dat geldt ook voor mensen zónder dementie. Ieder heeft zijn eigen referenties en belangstelling. De begeleider kan het gebruik van het boek stimuleren door het maken van opmerkingen of stellen van eenvoudige vragen. Vragen in de ja/nee vorm. Denk daarbij ook aan vragen naar een mening of een ervaring. Die kunnen eenvoudig met ja of nee beantwoord worden. Daarbij heeft de persoon met dementie de vrijheid om het antwoord toe te lichten. Voorbeeld:
Vind jij een strandwandeling fijn?
Ja.
Ook op je blote voeten?
Nee. Het zand is te heet onder mijn voeten. Ik heb liever slippers aan.
Van alle voorwerpen die een (ouder) mens kent - en kan hanteren - behoort het boek tot één van de meest fundamentele. Een waterkoker, een pan, een boek, een blikopener. Welk van deze vier voorwerpen kan iemand met dementie nog lange tijd veilig hanteren? Het boek, inderdaad.
10.
DNS: (...) De Nationale Dementie Strategie heeft samenhang met andere VWS-programma’s, denk aan het door patiënten zo lang mogelijk blijven in de vertrouwde omgeving.
Van Alledag: Boeken die geschikt zijn voor mensen met dementie bevorderen hun vitaliteit.
11.
DNS: (...) Bij beperkingen zoals door Covid-19 is de impact op mensen met dementie groot. Dagbestedingen sluiten. Covid-maatregelen voor mensen met dementie zijn moeilijk na te leven. Geen begrip van de maatregelen. Geen bezoek leidt tot versnelde achteruitgang.
Van Alledag: Een boek gebruiken kan altijd.
12.
DNS: (...) Dementie onder jonge mensen
