15/08/2026
रोल्पामा बाढी–पहिरोको कहर : साँझ सपना बुन्दै सुतेका १६ जना शव बने ...
साँझसम्म सबै ठीकठाक थियो। घरमा चुलो बल्यो। परिवारले सँगै खाना खायो। कसैले भोलिको कामको योजना बनायो। कसैले विदेश पुगेका छोराछोरीको अनुहार सम्झियो। कसैले परदेशमा रहेका श्रीमान् वा श्रीमतीलाई सम्झँदै निदायो।
बालबालिकाले होमवर्क सके। भोलि स्कुल जाने झोला र कपडा मिलाए। अनि निदाए।
तर त्यो रात उनीहरूका लागि अन्तिम रात बन्दैछ भन्ने कसैलाई थाहा थिएन।
राति पहाड खस्यो। घरहरू पुरिए। शरीरहरू पुरिए। र पुरिए—भोलिका योजनाहरू।
रोल्पामा बाढी–पहिरोमा परी १६ जनाको मृत्यु भएको छ। एक जना अझै बेपत्ता छन् भने दुई जना घाइते छन्।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय रोल्पाका प्रमुख डिएसपी पञ्चकुमार बाखुका अनुसार थबाङ गाउँपालिका–५ कोटलबारा र सुनछहरी गाउँपालिका–२ का छुट्टाछुट्टै घटनामा परी हालसम्म १६ जनाको मृत्यु भएको हो। बेपत्ता एक जनाको खोजी भइरहेको छ।
मृत्युको संख्या मात्रै होइन, १६ परिवारका उजाडिएका संसार
पहिरोले पुरिएका मान्छे खोज्दै गर्दा उद्धारकर्मीले कतै पूरा शरीर भेटेनन्।
कसैको पैताला मात्रै भेटियो।
त्यही पैतालालाई हेरेर आफन्तले भने—
‘हो, यही हो हाम्रो मान्छे।’
कसैलाई हातखुट्टा मात्रै देखेर पहिचान गर्नुपर्यो। कसैको शरीरमा रहेको साँझ लगाएको कपडाले आफन्तलाई आफ्नै मान्छे चिनायो।
जसको अनुहार हेरेर जीवनभर चिनिन्थ्यो, उसैलाई शरीरको टुक्रा, अंग वा कपडाबाट पहिचान गर्नुपर्ने नियति कति पीडादायी होला?
कल्पना गर्न पनि कठिन छ।
माटो पन्छाउँदै जाँदा टुक्रा–टुक्रा शव निस्किन थाले। हरेक शवसँगै घटनास्थलमा अर्को चित्कार थपियो। आफन्तको रोदन र विलापबीच उद्धारकर्मीहरू पनि भावविह्वल बने।
माटो मात्रै हटिरहेको थिएन, हरेक पटक एउटा परिवारको आशा पनि भत्किरहेको थियो।
कसैले विदेश पुगेका छोराछोरी सम्झेर सुतेका थिए
साँझ खाना खाएपछि कसैले विदेश पुगेका छोराछोरीलाई सम्झिए होलान्।
‘छोराले फोन गर्छ कि?’
‘छोरी कहिले घर आउली?’
कसैले परदेशमा रहेका श्रीमान्को मुहार सम्झेर आँखा चिम्लिए होलान्।
कसैले टाढा रहेकी श्रीमतीलाई सम्झेर भोलिको भेटको कल्पना गरे होलान्।
कसैले खेतबारीको काम सम्झिए होलान्।
कसैले घर बनाउने योजना बुने होलान्।
र बालबालिकाले?
होमवर्क सके। झोला मिलाए। भोलि लगाउने कपडा तयार पारे। अनि निदाए।
तर त्यो भोलि आएन।
आयो त पहिरो।
५ वर्षको बालकदेखि ८५ वर्षकी वृद्धासम्म
थबाङ–५ मा मृत्यु हुनेमा ५ वर्षका अशोक पुन मगरदेखि ८५ वर्षकी हस्तकला रोका मगरसम्म छन्।
१८ वर्षकी शान्ती पुन मगर, ६० वर्षीय कमल बहादुर पुन मगर, ७५ वर्षीय दल बहादुर पुन मगर, ८० वर्षकी मनखना पुन मगर, ३८ वर्षकी जुन कुमारी पुन मगर, ८० वर्षीय बल बहादुर पुन मगर, ६६ वर्षकी मनि पुन मगर, ३४ वर्षीय महेन्द्र घर्ती, ६१ वर्षीय लिलबहादुर पुन मगर र ८० वर्षीय अजम्बर पुन मगरलगायतले ज्यान गुमाएका छन्।
कसैको मृत्युको खबर शवबाट आयो।
कसैको पहिचान नदी किनारमा भेटिएको शवबाट भयो।
र लिलबहादुर पुन मगरलाई त पैतालाबाट पहिचान गर्नुपर्यो।
अजम्बर पुन मगरको शव प्युठानको सरुमारानी गाउँपालिका–२ ददेरीस्थित राप्ती नदीको बीच भागमा फेला पर्यो। उनका भतिजा नाता पर्ने सुशिल पुनले सनाखत गरे।
सुनछहरीमा पनि उस्तै चित्कार
थबाङको पीडा सेलाउन नपाउँदै सुनछहरी गाउँपालिका–२ बाट अर्को दुःखद खबर आयो।
फलवाङमा पहिरोले घर पुरिँदा ७७ वर्षीय विरु घर्ती मगर, उनकी ६८ वर्षीया श्रीमती सनी घर्ती मगर र छिमेकी ७० वर्षीया लली घर्ती मगरको मृत्यु भयो।
मङरारुमा भान्साघरमा रहेकी ६४ वर्षीया लामी घर्तीलाई पनि पहिरोले पुर्यो। खोजी गर्दा उनको शव घटनास्थलमै फेला पर्यो।
एउटा घरमा श्रीमान्–श्रीमती थिए।
छिमेकी पनि त्यही रात बसेकी थिइन्।
बिहान उनीहरू थिएनन्। घर थियो—तर घरभित्रको संसार थिएन।
१३ संरचना मात्रै पुरिएका होइनन्
थबाङ–५ कोटलबारामा पहिरोले ९ वटा घर, एक घुम्ती पसल, दुई वटा गोठ र एक चर्च गरी १३ वटा संरचना पुरिएको वा बगाएको प्रहरीले जनाएको छ।
तर सरकारी विवरणमा गन्न सकिने संरचना १३ वटा भए पनि,
त्यसभित्र पुरिएका सपना कति थिए?
कुनै घरमा छोराछोरीको भविष्य थियो।
कुनै घरमा विदेशबाट फर्किने सन्तानको प्रतीक्षा थियो।
कुनै घरमा छोरीको विवाहको योजना थियो।
कुनै घरमा भोलिको स्कुल थियो।
पहिरोले घर मात्रै पुरेन—भोलि पनि पुर्यो।
चार महिनाअघि मात्रै २० जनाको सपना चुँडिएको थियो
रोल्पाले यो पीडा पहिलोपटक भोगेको होइन।
गत वैशाख १७ गते जलजलामा भएको जिप दुर्घटनामा पूर्वी रुकुम, रोल्पा र दाङसम्मका २० जनाले ज्यान गुमाएका थिए।
त्यो दुर्घटनामा कोही अमेरिका उड्ने तयारीमा थिए।
कोही नयाँ ठाउँमा पुगेर जीवन बदल्ने सपना देख्दै थिए।
कोही परिवारको भविष्य उज्यालो बनाउने योजनामा थिए।
तर एउटा दुर्घटनाले ती सबै सपना चुँडिदियो।
चार महिना पनि पूरा भएको छैन।
आँसु अझै ओभाएका छैनन्।
त्यस पीडामाथि फेरि प्रकृतिको अर्को प्रहार भएको छ।
पहिले दुर्घटनाको चोट।
अहिले पहिरोको चोट।
आँसुमाथि आँसु।
चोटमाथि चोट।
अझै एउटा परिवारको आशा बाँकी छ
रोल्पामा अहिले १६ जनाको मृत्यु, दुई जना घाइते र एक जना बेपत्ता छन्।
बेपत्ता छन्—९ वर्षीय अशिम पुन मगर।
उनी कहाँ छन्?
माटोमुनि छन् कि कतै बाँचिरहेका छन्?
यो प्रश्नको उत्तर अझै भेटिएको छैन।
उद्धारकर्मी माटो पन्छाइरहेका छन्।
परिवार आँखामा आशा बोकेर हेरिरहेको छ।
सायद कुनै क्षण—
‘अशिम भेटिए’ भन्ने खबर आउला।
सायद त्यो एउटा खबरले शोकमा डुबेको रोल्पामा फेरि एउटा परिवारको सास फर्काउला।
तर अहिले त्यहाँ माटो छ, भग्नावशेष छ, र आफन्तका आँसु छन्।
साँझ सपना बुन्दै सुतेकाहरूको बिहान सपनाको होइन, सन्नाटाको बिहान बन्यो।
रोल्पाको पहिरोले १६ जनाको ज्यान मात्रै लिएन—१६ परिवारको भोलि खोसेर लग्यो।
