02/06/2026
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले नेपाल–भारत सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउन र 'विकास कूटनीति' लाई अघि बढाउन प्रस्ताव गरेका ८ प्रमुख बुँदाहरू यस प्रकार छन्:
१. संवादमार्फत सीमा विवाद समाधान
नेपाल–भारतबीचको सम्बन्ध आपसी विश्वासमा आधारित हुनुपर्ने र अतिराष्ट्रवादी भाषणबाजी भन्दा ऐतिहासिक तथ्य र समझदारीका आधारमा संवादमार्फत सीमा विवाद सधैँका लागि सुल्झाउनुपर्ने।
२. रक्सौल–काठमाडौं रेलमार्गलाई प्राथमिकता
दुई देशबीचको व्यापार, ढुवानी र पर्यटनमा क्रान्तिकारी परिवर्तन ल्याउन १५० किलोमिटरभन्दा कम दूरीको रक्सौल–काठमाडौं रेलमार्ग निर्माणलाई तीव्र गतिमा अघि बढाउनुपर्ने।
३. पोखरा र लुम्बिनीबाट सीधा हवाई उडान
नेपालको पर्यटन र जनसम्पर्क विस्तारका लागि नवनिर्मित पोखरा र लुम्बिनी विमानस्थलबाट भारतका प्रमुख सहरहरू (दिल्ली, मुम्बई र बेङ्गलुरु) मा सीधा उडान सञ्चालन गर्नुपर्ने।
४. 'काठमाडौं–बेङ्गलुरु डिजिटल करिडोर'
सूचना प्रविधि (IT) क्षेत्रमा सहकार्य बढाउन, डिजिटल भुक्तानी र सीमापार डिजिटल प्लेटफर्ममार्फत दुवै देशका साना उद्यमीलाई सशक्त बनाउन यो करिडोरको निर्माण गर्नुपर्ने।
५. भारतीय शैक्षिक तथा स्वास्थ्य संस्था नेपालमा विस्तार
नेपालको युवा जनशक्ति र पूर्वाधारलाई प्रविधिसँग जोड्न भारतका प्रतिष्ठित संस्थाहरू जस्तै IIT (इन्डियन इन्सटिच्युट अफ टेक्नोलोजी) र AIIMS (अल इन्डिया इन्सटिच्युट अफ मेडिकल साइन्सेस) नेपालमा स्थापना गर्नुपर्ने।
६. सीमा क्षेत्रमा रासायनिक मल उद्योग स्थापना
नेपालको कृषि क्षेत्रको समस्या समाधान गर्न र आपूर्ति शृङ्खला बलियो बनाउन भारतको गुजरातको औद्योगिक मोडलबाट सिकेर नेपाल-भारत सीमा क्षेत्रमा संयुक्त रूपमा रासायनिक मल उद्योग खोल्नुपर्ने।
७. जलविद्युत् र एकीकृत ऊर्जा बजार
नेपालको जलविद्युत् क्षमतालाई भारतका औद्योगिक करिडोरहरूसँग जोड्दै खण्डित व्यापारको सट्टा एकमुष्ट 'एकीकृत ऊर्जा बजार' निर्माण गर्नुपर्ने तथा सीमा नाकामा आधुनिक डिजिटल जाँच चौकी (ICP) बनाउनुपर्ने।
८. आईपीएल (IPL) मा नेपाली खेलाडी र रङ्गशाला
नेपाल-भारत सम्बन्धलाई खेलकुद कूटनीति मार्फत जोड्दै भविष्यमा नेपाली क्रिकेट खेलाडी मात्र नभई नेपाली रङ्गशालाहरूलाई समेत आईपीएलको फ्रेन्चाइज संरचनामा सहभागी गराउनुपर्ने।