13/11/2025
अमेरिकी राजनीतिमा ऐतिहासिक परिवर्तन ल्याउँदै ३४ वर्षीय जोह्रान मामदानी (Zohran Mamdani) न्युयोर्क सिटीका नयाँ मेयर बनेका छन्। यससँगै, काठमाडौँका र्यापर मेयर बालेन शाह जस्तै न्युयोर्कले पनि आफ्नै र्यापरबाट नेतृत्व पाएको छ। मामदानीले अमेरिकी पूर्व गभर्नर एन्ड्रु कुवोमो (Andrew Cuomo) लाई हराउँदै यो ऐतिहासिक जित हात पारेका हुन्।
न्युयोर्क राज्यको अस्टोरिया, क्वीन्स क्षेत्रका प्रतिनिधिका रूपमा राजनीतिक यात्रा सुरु गरेका मामदानी डेमोक्रेटिक पार्टी र डेमोक्रेटिक सोसलिस्ट अफ अमेरिकाका सदस्य हुन्। उनी सन् २०२१ देखि न्यूयोर्क स्टेट असेंब्लीका सदस्यका रूपमा सक्रिय थिए।
कम्पाला (उगान्डा) मा १९९१ मा जन्मिएका मामदानी प्रसिद्ध समाजशास्त्री महमुद मामदानी र चर्चित भारतीय फिल्म निर्माता मीरा नायर का छोरा हुन्। परिवार सात वर्षको उमेरमा अमेरिका आएपछि उनी न्यूयोर्क सहरमै हुर्किए। उनले ब्रोंक्स हाई स्कूल अफ साइन्स र बोवडोइन कलेजबाट अफ्रिकाना स्टडिज विषयमा स्नातक डिग्री हासिल गरेका थिए।
राजनीतिमा आउनुअघि मामदानीले आवास सल्लाहकारको रूपमा काम गरेका थिए, जसले निम्न आय भएका प्रवासी परिवारलाई घरबास जोगाउन सहयोग पुर्याउने गर्थ्यो। यही अनुभवले उनलाई सार्वजनिक नीति र सामाजिक न्यायका मुद्दामा सक्रिय बनाएको मानिन्छ।
रोचक कुरा के छ भने, मामदानी राजनीतिमा आउनुअघि हिप–हप र्यापर समेत थिए। उनी “Young Cardamom” नामले संगीत क्षेत्रमा चिनिन्थे र उनले उगान्डाली र्यापर HAB सँग मिलेर Sidda Mukyaalo नामक गीत सार्वजनिक गरेका थिए। उक्त गीत र त्यसको भिडियोले पूर्वी अफ्रिकाको सांस्कृतिक विविधता र पहिचानलाई उजागर गरेको थियो। साथै, उनले आमा मीरा नायर निर्देशित फिल्म Queen of Katwe को संगीत संयोजनमा पनि काम गरेका थिए।
मामदानीको चुनावी अभियान सस्तो आवास, यातायातमा निःशुल्क बस सेवा, सार्वजनिक बालहेरचाह, सहरकै स्वामित्वमा किराना पसल स्थापना, र न्यूनतम ज्याला ३० डलर गर्ने लक्ष्य मा केन्द्रित थियो। उनी न्युयोर्कका पहिला मुस्लिम, पहिलो भारतीय मूलका र पहिलो मिलेनियल मेयर बनेका छन्।
उनको जीतले विश्व राजनीतिमा नयाँ सन्देश दिएको छ— सङ्गीत र जनसेवाको संयोजनले पनि परिवर्तन सम्भव छ। काठमाडौँका बालेन शाह जस्तै, न्युयोर्कले पनि अब एउटा र्यापरको नेतृत्वमा सहरको भविष्यको नयाँ धुन सुन्ने तयारी गरेको छ।