11/09/2026
भाजु पोखरी : इतिहास, संस्कृति र पर्यटनको संगम
भक्तपुरको ऐतिहासिक सहरमा रहेका प्राचीन सम्पदामध्ये भाजु पोखरी पनि एउटा महत्वपूर्ण सांस्कृतिक धरोहर हो। दूधपाटी क्षेत्रमा अवस्थित यो पोखरी भक्तपुरको पुरानो जलसंस्कृति, धार्मिक आस्था र परम्परागत वास्तुकलासँग जोडिएको छ।
भाजु पोखरीको इतिहास निकै पुरानो मानिन्छ। पुरातात्त्विक अध्ययन तथा उत्खननका क्रममा भेटिएका संरचना र इँटाका आधारमा यसको इतिहास करिब बाह्रौँ शताब्दीसम्म पुग्ने उल्लेख पाइन्छ। यसले भक्तपुरमा पोखरी निर्माण तथा पानी व्यवस्थापनको परम्परा कति पुरानो थियो भन्ने देखाउँछ।
पोखरीको बीचभागमा रहेको जलेश्वर महादेवको मन्दिर यसको अर्को प्रमुख आकर्षण हो। पानीको बीचमा अवस्थित मन्दिर र वरिपरिको पोखरीको दृश्यले यस स्थलको धार्मिक तथा वास्तुकलात्मक महत्वलाई अझ विशेष बनाएको छ।
समयक्रममा जीर्ण बन्दै गएको भाजु पोखरीको संरक्षण तथा पुनर्निर्माण गरिएको छ। पुनर्निर्माणका क्रममा परम्परागत शैली, स्थानीय वास्तुकला र मौलिक स्वरूपलाई प्राथमिकता दिइएको छ। संरक्षणपश्चात् अहिले यो स्थान भक्तपुरको ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक पर्यटनको आकर्षक गन्तव्यका रूपमा विकास हुँदै गएको छ।
भक्तपुर आउने पर्यटकका लागि भाजु पोखरी केवल घुम्ने ठाउँ मात्र होइन, नेपालको प्राचीन जलसंस्कृति, धार्मिक परम्परा र स्थानीय जीवनशैली बुझ्ने एउटा खुला पाठशाला पनि हो।
भक्तपुर दरबार क्षेत्र, सिद्धपोखरी, दत्तात्रेय मन्दिर, पाँचतले मन्दिरलगायतका ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक सम्पदासँग भाजु पोखरीलाई जोडेर सम्पदा तथा सांस्कृतिक पर्यटनको आकर्षक पर्यटकीय मार्ग बनाउन सकिने सम्भावना पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ।
यस्ता ऐतिहासिक पोखरी तथा सम्पदाको संरक्षणले हाम्रो विगतलाई जोगाउने मात्र होइन, स्थानीय पर्यटन, रोजगारी र आर्थिक गतिविधिलाई समेत थप चलायमान बनाउन सक्छ।
भाजु पोखरी—भक्तपुरको इतिहासमा पानीले लेखेको कथा, संस्कृतिले जगाएको पहिचान र पर्यटनमार्फत संसारसामु चिनाउन सकिने एउटा अनुपम सम्पदा हो।
.
नेपाललाई देखाउने,नेपाललाई चिनाउने” ゚
