03/06/2026
रवि लामिछानेको भारत भ्रमण: भाजपा र भारत सरकारले किन दियो विशेष महत्त्व ?
भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) को निमन्त्रणामा पाँच दिने औपचारिक भ्रमणका क्रममा नयाँ दिल्ली पुगेका राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेको भ्रमण 'राजकीय शैली' को देखिएको छ । भ्रमणका क्रममा भारत सरकार र सत्तारुढ दल भाजपाले उनलाई विशेष महत्त्व दिएका छन् ।
सभापति लामिछानेले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग बुधबार भेटवार्ता गरेका छन् । भेटपछि प्रधानमन्त्री मोदीले सामाजिक सञ्जाल 'एक्स' मार्फत खुसी व्यक्त गर्दै दुई देशबीचको साझा र समृद्ध भविष्यका लागि मिलेर काम गर्ने लामिछानेको चाहनालाई स्वागत गरेका छन् ।
मोदीले नेपाल भारतको ‘नेबरहुड फस्ट’ (छिमेकी पहिलो) नीतिको प्राथमिकतामा रहेको उल्लेख गर्दै नेपालको नयाँ सरकारसँग ऐतिहासिक र बहुआयामिक सम्बन्धलाई थप उचाइमा पुर्याउन भारत उत्सुक रहेको स्पष्ट पारे । यसअघि लामिछानेले भारतका गृहमन्त्री अमित शाह, विदेशमन्त्री एस. जयशंकर र भाजपा नेता नितिन नवीनसँग पनि उच्चस्तरीय भेटघाट गरेका थिए ।
भारतले विशेष महत्त्व दिनुका मुख्य कारणहरू:
विगतमा नेपालका पुराना र परम्परागत दलका नेताहरूको तुलनामा रास्वपा सभापति लामिछानेले यसपटक पाएको उच्च प्राथमिकतालाई कूटनीतिक मामिलाका विज्ञहरूले निकै चासोका साथ हेरेका छन्। यसका मुख्य कारणहरू निम्न छन् :
नयाँ राजनीतिक शक्तिको उदय : परराष्ट्र विज्ञ इन्द्रा अधिकारीका अनुसार विदेशी शक्तिहरू सधैँ नयाँ राजनीतिक शक्तिसँग सम्बन्ध विस्तार गर्न चाहन्छन् । नेपालको राजनीतिमा नयाँ र शक्तिशाली शक्तिका रूपमा उदाएको रास्वपासँग सम्बन्ध गाँस्न भारतले विशेष जोड दिएको देखिन्छ ।
सत्ता र शक्तिको कूटनीति : पूर्वराजदूत डा. लोकराज बराल "सबैले बलेको आगो ताप्ने" टिप्पणी गर्दै जो शक्तिमा छ, उसैलाई कूटनीतिक महत्त्व दिनु स्वाभाविक भएको बताउँछन् । छोटो समयमै शक्तिशाली बनेको रास्वपामार्फत भारतले नेपालको नयाँ सत्ता समीकरणसँग बलियो सम्बन्ध स्थापित गर्न खोजेको छ ।
सम्बन्धको निरन्तरता र स्थायित्व : नेपाल तथा एसियाली अध्ययन केन्द्र (सिनास) का कार्यकारी निर्देशक डा. मृगेन्द्र कार्कीका अनुसार रास्वपा अहिले नेपालको राजनीतिमा एक निर्णायक शक्ति हो, जसको प्रभाव आगामी चुनावसम्म रहिरहने देखिन्छ । त्यसैले नेपालसँगको दीर्घकालीन सम्बन्धलाई सुरक्षित र निरन्तर राख्न भारतले लामिछानेलाई यो महत्त्व दिएको हो ।
समग्रमा, रास्वपा सभापति रवि लामिछानेको यो भारत भ्रमण र भारतीय नेतृत्वको उत्साहजनक प्रतिक्रियाले नेपाल-भारत कूटनीतिक सम्बन्धमा परम्परागत दलहरूबाहेक नयाँ राजनीतिक शक्तिहरू पनि उत्तिकै निर्णायक बन्दै गएको प्रस्ट पारेको छ।
