09/03/2026
एल्गोरिदमको भ्रम चिर्नको निम्ति असल र सत्यतथ्यको एल्गोरिदम पैदा गर्न सक्नुपर्छ !!!
अहिले समयमा जसले data नियन्त्रण गर्छ उसैले संसार कब्जा गर्छ। य
अहिले चीन र अमेरिका बिच data कब्जा गर्ने प्रतिस्पर्धा चलिरहेको छ।भारतपनि यो बिषयमा अहिलेसम्म संबेदनसिल रहेनछ।उसले अमेरिकी प्रबिधि कम्पनीको निम्ति काम गर्ने जनशक्ति मात्रै उत्पादन गर्यो।आफ्नै प्रविधि कम्पनी खोलेर data नियन्त्रण गर्ने गम्भीर प्रयास गरेन। आजभोलि नेपालको Data र भारतिय रासनकार्डको data सँगसँगै तालमेल गर्ने कुरा पनि चलेको छ।यो हदैसम्मको लाचारी हो।
नेपाल र भारतको data अरुकै नियन्त्रणमा छ।पछिल्लोपटक राष्ट्रिय परिचयपत्र मार्फत हाम्रा सबै Data लाई बाहिरी नियन्त्रणमा पुर्याइएको छ।नेपालको data र प्रविधि कम्पनी नेपालको नियन्त्रणमा भएको भए केपि ओलि र पुराना दलले यो नियती भोग्नु पर्ने थिएन । केही influencer हरुले जेन्जी विद्रोह गराएर कांग्रेस र एमालेलाई सडकमा ल्याउन सफल भए। अमेरिकी एम्बेस्सी बाट तालिम प्राप्त सयौं ifluencer हरु नेपालमा सक्रिय छन। अहिलेको चुनावमा भोट दिने लाखौं मतदाता यस्ता छन कि :- उसलाई रास्वाप भने पार्टीको नाम पनि थाहा छैन,आफ्नो क्षेत्रको उम्मेदवार पनि चिन्दैनन,तर घण्टी र रबि- बालेन कण्ठ छ। उम्मेदवारी खारेज भएको स्थानमा समेत उनैको अत्याधिक भोट आउने कारण के होला त ? यो कसरी सम्भव भयो ? यिनै influencer हरुले एल्गोरिदम पैदा गराएर जनतालाई यो अवस्थामा पुर्याइएको छ। मानिसहरूमा रहेको डिजिटल इल-लिट्रेसीको उच्चतम दुरुपयोग भएको छ।मैले बिगत केही समयदेखि भन्न थालेको "पोलिटिकल मास हिस्टेरिया" भनेको यही त होइन ?
साम्राज्यवादले नयाँ आयाम ग्रहण गरेको छ।त्यो हो Data साम्राज्यवाद नेपाल जस्ता साना र कमजोर मुलुक मात्रै होइन भारत जस्ता ठुला र शक्तिशाली मुलुक पनि data साम्राज्यवादको सिकार बनिरहेका छन् ।त्यसकारण सचेत रहन र असल निर्णय लिन डिजिटल शिक्षा अहिलेको अपरिहार्य बिषय हो।
एल्गोरिदमको भ्रम चिर्नको निम्ति असल र सत्यतथ्यको एल्गोरिदम पैदा गर्न सक्नुपर्छ। हाम्रा सामाग्रीलाई नियन्त्रण त गर्छन,तर हाम्रो निरन्तर प्रयासमा थाक्न हुदैन ,किनकि प्रबिधि नष्ट गर्नु त बान्छनिय छैन नि