14/05/2026
Prasad Wagle
शिक्षकको ४० कार्य घण्टाको सोझो हिसाब
(ल आउनुहोस् म गलत छु भने भन्नुहोस्; सिङ्गो शिक्षा मन्त्रालयलाई मेरो चुनौती भो)
१. आज शिक्षकको कार्यघण्टा को कुरा गरौँ / शिक्षा मन्त्रालयको निर्देशन अनुसार एक पिरियड बराबर एक घण्टा कायम गरिएको छ/ जस अनुसार हिसाब गर्दा यौटा शिक्षकले हप्तामा ४० घण्टा काम गर्न कति पिरियड लिनु पर्ला त?
२. तपाईंले सोझो हिसाब गरेर ४० पिरियड भन्नु भो भने त्यो गलत हो/ किनकि कक्षाकोठामा एक घण्टा शिक्षण गर्न सोही अनुसारको योजना बनाउनु प-यो कि परेन?
३. प-यो नि/ त्यसो भए एक घण्टा शिक्षण सिकाईको लागि तयारी समय कति चाहिने हो? एकदमै थोरै भन्नु भयो भने पनि त्यो एक घण्टा हुन्छ/ अहिलेलाई मानौं तर त्यति समयले योजना बनाउन, पाठ अनुसारको सामग्री जोहो गर्न, र क्रियाकलापमुखी शिक्षण रणनीति तय गर्न पुग्दैन/
४. फेरि भन्नुहोला प्रत्येक वर्ष सोही पाठ पढाउने भएपछि किन चाहियो तयारी समय? तपाईं फेरि पनि गलत हुनुहुन्छ/
५. के तपाईं आफ्ना सन्तानलाई समाजमा परिवर्तन हुँदै गएको प्रविधि र नयाँ ज्ञानसँग शिक्षकले परिचित गराउंदै अघि बढोस् भन्ने चाहनु हुन्न? त्यसो भए प्रत्येक पटक कक्षामा जाँदा सोही अनुसारको नयाँ योजना आवश्यक पर्छ/
६. यस हिसाबले हप्तामा ४० घण्टा योगदान गर्न २० घण्टाको तयारी र २० घण्टाको शिक्षण क्रियाकलाप हुन प-यो/
७. अब त्यही २० कार्य घण्टामा विद्यार्थीको गृह-कार्य परिक्षण गरी पृष्ठपोषण पनि त दिनुपर्ला नि? त्यसको लागि कति समय चाहिएला?
८. कक्षामा कति विद्यार्थी छन् त्यसको आधारमा गृह-कार्य परीक्षण गर्ने र पृष्ठपोषण दिने समय निर्धारण हुन्छ/ तर यो कुरा त अहिलेसम्म कसैले विचारै गरेको छैन त/
९. अब विचार गरौँ है त: एकजना विद्यार्थीलाई शिक्षकले एक घण्टा लाग्ने गृह कार्य दिनु भएको छ भने दैनिक उहाँले लिने ५ वटा कक्षामा पढ्ने विद्यार्थी संख्याको आधार त लिनु पर्ला नि/
१०. हेर्नुहोस् त शिक्षकको भार / अहिलेसम्म यस्तो भार बहन गर्ने शिक्षकलाई समाजले सम्मान गर्न सिकेको छ? कि सरकारले गरेको छ? यौटा विद्यार्थीको गृह-कार्य हेरेर पृष्ठपोषण दिन कम्तिमा पनि २०-३० मिनेट त लाग्ला नि/
११. त्यो हिसाबले हेर्दा दैनिक सय भन्दा बढी विद्यार्थीको गृह-कार्य हेर्न सम्भव छ? छैन/ त्यसो भए गृह-कार्य नदिने हो त? त्यो पनि हैन/
१२. भनेपछि शिक्षकको सबैभन्दा बढी समय लिने काम भनेकै गृह-कार्यको परीक्षण र पृष्ठपोषण रहेछ नि/ खै कुरा बुझेको?
१३. यस्तो भारलाई शिक्षकको कार्य-घण्टामा जोड्नु पर्छ कि पर्दैन त? अहिलेसम्म किन नजोडेको?
१४. अनि शिक्षकको कार्य-घण्टा पुगेन भनेर बिदा कटाउने कि, शिक्षकको मनोबल उच्च राख्न उचित प्रोत्साहनको व्यवस्था गर्ने?
१५. ल न्यूनतम गृह-कार्य परीक्षण र पृष्ठपोषणलाई प्रति दिन २ घण्टा मात्रै छुट्टयाऊँ/ त्यसो गर्दा सोमबार देखि शुक्रवार सम्म १० कार्य घण्टा त जोड्नु पर्ला नि?
१६. अब माथिको बुँदा नं ६ को २० घण्टामा यो १० घण्टा घटाएर हेर्नुहोस त, शिक्षकले त प्रति हप्ता १० घण्टा अर्थात् दिनको २ घन्टी मात्रै कक्षा लिए पुग्यो नि त/ हैन र?
१७. तर शिक्षकले अहिले जे जति गर्नुभएको छ त्यो त दश गुणा बढी हो नि; हैन र?
१८. शिक्षा मन्त्रालयका दिग्गजहरूको दिमागमा यो कुरा पर्नु प-यो पहिला अनि मात्र शिक्षकको कार्य-घण्टा निर्धारण न्यायपूर्ण हुन्छ/
१९. अहिले भनिएको झैं बिदा कटाएर कार्यघण्टा पु-याउने जुन तर्क सरकारले गरिरहेको छ, त्यो बिल्कुल गलत छ र शिक्षकलाई निराश पार्ने काम मात्र भएको छ/
