30/05/2026
बढ्ने भयो बिजुली गाडीको मूल्य , अन्य कर बाहेक १३० प्रतिशत सम्म स्वच्छ पूर्वाधार शुल्क
फ्ल्यास नेपाल, काठमाण्डौं, जेठ १६
विद्युतीय सवारी साधनको भाउ बढ्ने भएको छ । सरकारले आगामी आर्थिक वर्षको बजेटबाट कर बढाएपछि भाउ बढ्ने भएको हो । यस अघि किलोवाट क्षमताका आधारमा शुल्क लगाउने पुरानो व्यवस्था संशोधन गर्दै बजेटमा आयात मूल्यलाई आधार बनाएको छ । साबिकमा सबभन्दा कम किलोवाट क्षमताका बिजुली गाडीलाई न्यूनतम १० प्रतिशत भन्सार, १३ प्रतिशत भ्याट र ५ प्रतिशत सडक दस्तुर लाग्दै आएको थियो ।
अहिलेको बजेटपछि सबभन्दा कम २० लाख रूपैयाँभन्दा तलका गाडीलाई २० प्रतिशत भन्सार, २.५ प्रतिशत स्वच्छ पूर्वाधार लगानी शुल्क र १३ प्रतिशत भ्याट लगाउने गरी शुल्क अद्यावधिक भएको छ । त्यस्तै, यसअघि अत्यधिक महँगो शुल्क लिइने ३०० किलोवाटभन्दा माथिका गाडीमा ८० प्रतिशत भन्सार, ५० प्रतिशत अन्तःशुल्क , १३ प्रतिशत भ्याट र ५ प्रतिशत सडक शुल्क लाग्ने गरेको थियो । नयाँ व्यवस्था अनुसार ५० लाख रूपैयाँभन्दा माथिका बिजुली गाडीमा २० प्रतिशत भन्सार, १३० प्रतिशत स्वच्छ पूर्वाधार लगानी शुल्क, १३ प्रतिशत भ्याट र ५ प्रतिशत सडक दस्तुर लगाइएको छ । गएको बिहीबार राति १२ बजे सम्म आयात भएका बिजुली गाडीमा किलोवाटका आधारमा ५० देखि ३०० किलोवाट माथिसम्म गरेर ६ वटा वर्ग कायम गरिएको थियो । नयाँ बजेटले आयात मूल्यका आधारमा २० लाखदेखि ५० लाख माथिसम्म गरी ६ वटै वर्ग कायम राखेको छ । सरकारले विगतमा ५० किलोवाट माथिका सबै गाडीमा १५ देखि ५० प्रतिशतसम्म अन्तःशुल्क १० देखि ८० प्रतिशतसम्म भन्सार महसुल लगाएको थियो । नयाँ नियम अनुसार सबै विद्युतीय चारपाङ्ग्रे गाडीमा २० प्रतिशत मात्र भन्सार लगाइएको छ । सडक दस्तुर ५ प्रतिशत र भ्याट १३ प्रतिशत पनि कायम छ । तर अन्तशुल्क पूरै खारेज गरिएको छ ।
अन्त शुल्कको सट्टा नयाँ बजेटले स्वच्छ पूर्वाधार लगानी शुल्क लागू गरेको छ । जसको दर साबिकको अन्तशुल्क भन्दा बढी छ ।
यसरी हेर्दा २० लाखभन्दा कम मुल्यका गाडीमा २.५ प्रतिशत स्वच्छ पूर्वाधार लगानी शुल्क लिने व्यवस्था गरिएको छ भने २० लाख रूपैयाँभन्दा महँगा गाडीमा यस्तो शुल्क २० देखि १३० प्रतिशतसम्म छ । यी सबै शुल्क जोड्दा साबिकको तुलनामा बिजुली गाडीहरू अत्यधिक महँगा हुनेछन् । हिजोसम्म भन्सार र अन्तःशुल्क गरी अधिकतम १३० प्रतिशतसम्म कर लाग्ने गरेको थियो । तर नयाँ बजेटले अन्तःशुल्कको सट्टा लागू गरेको स्वच्छ पूर्वाधार लगानी शुल्क जोड्दा यो १५० प्रतिशतसम्म पुगेको छ ।
यस आधारमा कति मूल्य पर्ने गाडीलाई कति कर लाग्छ त ?
हामीले २० लाख रूपैयाँ पर्ने बिजुली गाडी किन्दै छौ भने त्यसमा २० प्रतिशत भन्सार तिर्नुपर्छ । त्यस्तै, आयात मूल्यको २.५ प्रतिशत स्वच्छ पूर्वाधार लगानी शुल्क, १३ प्रतिशत भ्याट र ५ प्रतिशत सडक शुल्क तिर्नुपर्नेछ ।
२० देखि ३० लाखका गाडीमा २० प्रतिशत भन्सार, २० प्रतिशत स्वच्छ पूर्वाधार लगानी शूल्क , १३ प्रतिशत भ्याट र ५ प्रतिशत सडक शूल्क तिर्नुपर्नेछ ।
३० देखि ४० लाख मूल्य पर्ने गाडीलाई २० प्रतिशत भन्सार , ३५ प्रतिशत स्वच्छ पूर्वाधार लगानी शूल्क , १३ प्रतिशत भ्याट र ५ प्रतिशत सडक शुल्क तिर्नुपर्नेछ ।
४० देखि ५० लाख मूल्यका गाडीलाई २० प्रतिशत भन्सार, ९० प्रतिशत स्वच्छ पूर्वाधार लगानी शुल्क , १३ प्रतिशत भ्याट र ५ प्रतिशत सडक शुल्क तिर्नुपर्नेछ ।
त्यस्तै, ५० लाखभन्दा माथिका गाडीलाई २० प्रतिशत भन्सार, १३० प्रतिशत स्वच्छ पूर्वाधार लगानी शुल्क , १३ प्रतिशत भ्याट र ५ प्रतिशत सडक शुल्क तिर्नुपर्नेछ । भन्सार विभागका अधिकारीहरूका अनुसार अहिलेकै शैलीमा बिजुली गाडी बिक्री हुन हो भने विगतमा पेट्रोलियम गाडीमा जस्तै गरी कर बढ्न सक्नेछ । विद्युतीय गाडीलाई ठूलो छुट दिएपछि धेरै कर गुमेको र अहिले अर्थमन्त्रीले गुमेको कर फिर्ता गर्ने गरी नयाँ नीति ल्याएको दावी गरिएको छ । अहिलेलाई कर बढाइएको देखिए पनि विद्युत्तीय गाडीमा …प्रोग्रेसिभ… कर लगाइएको एक अधिकारीले जनाएका छन् । …कम मूल्य पर्ने गाडीलाई २२.५ देखि ४० प्रतिशतसम्म करको भार धेरै होइन, सबभन्दा महँगो मूल्यको गाडीलाई त्यही शीर्षकमा १५० प्रतिशतसम्म कर लाग्नेछ । यसले यो कर प्रोग्रेसिभ छ,… उनको भनाई छ ।
नेपाल सरकारले विगत पाँच आर्थिक वर्षदेखि विद्युत्तीय गाडीलाई प्रोत्साहन गर्दै आएको थियो । अहिले पनि पेट्रोलियम गाडीको तुलनामा विद्युत्तीय गाडीमा करको दर केही कम छ । तर एकै पटक ठूलो मात्रामा कर बढाइएकाले माग घट्ने बिक्रेताहरूको चिन्ता बढेको छ ।
