16/06/2026
FEHU'IA 'E HE FAKAFOFONGA FALE ALEA MA'A TONGATAPU 7 'I FALE ALEA 'A E KEI FALALA'ANGA 'O E TU'I FAKAMAAU LAHI LORD JUSTICE MALCOLM BISHOP 'I HE 'ENE FOKOOTUA HE VAILASI 'EITISI (AIDS)?
Koe tangata Loea 'eni mei Uelesi 'oku ne ta'u 82 pea na'e fakanofo ia ki he Tu'i Fakamaau Lahi 'o Tonga 'i Sepitema 2024. 'I he taimi na'e fili ai ia 'e he Penolo 'a e Fakataha Tokoni ki he lakanga ni, na'e fakaanga'i 'eni 'e he tangata'eiki Loea mataotao ko Clive Edwards 'o ne fakaha 'i he ngaahi ongoongo moe mitia fakasosiale 'a e 'ikai totonu ke hoko 'a e tokotaha ni ko ha Tu'i Fakamaaulahi 'o Tonga he ko hono hisitolia na'a ne nofo fakamali pe moe tangata (hufanga he fakatapu) 'i he ngaahi ta'u lahi pea 'oku fepaki 'a e 'ulungaanga pehe pea mo 'etau tui fakakalisitiane 'i Tonga pehe ki hotau 'ulungaanga fakatonga etc.
Koe ongoongo ko 'eni kuo 'ohake 'i hotau Fale Alea 'e Tongatapu 7 koe ongoongo fakaloloma kapau kuo ma'u 'a e Tu'i Fakamaaulahi 'e he HIV pea neongo 'oku pehe 'e he ni'ihi koe me'a tau'ataina pe ia 'a e Fakamaau lahi 'a 'ene mo'ui fakafo'ituitui kapau 'oku 'ikai uesia ai 'a 'ene fakahoko ngaue he Fakamaau'anga pea mo 'ene faitu'utu'uni fakafakamaau'anga. Ka 'oku tui 'a e tokolahi 'oku uesia lahi 'a e 'imisi hotau ki'i fonua, uesia ai pea moe Tu'i 'o Tonga pea pehe ki he kau taki e fonua pea moe kakai 'o Tonga. Ko hotau kau taki koe fa'ifa'itaki'anga kinautolu 'i hotau sosaieti (Role Model). 'Oku 'ikai ketau fiema'u 'etau fanau kenau tupu hake 'i Tonga ni 'o fa'ifa'i taki ki he Tu'i Fakamaaulahi he koe iku'anga 'eni tenau a'u kiai pea ko hono kovi ia 'a hono tuku pe hotau kau taki kenau fa'iteliha ki he 'enau mo'ui fakafo'ituitui 'a 'eni pe kuo tau a'u kiai.
'Oku tau fehu'ia lahi heni 'a e fili na'e fakahoko 'ehe Penolo 'a e Fakataha Tokoni he koe fakamala'ia 'eni ki he fonua. Koe vailasi ko 'eni 'oku malava pe ia ke ma'u 'i he fetu'utaki fakaesino 'o kau ai e nofo fakasotoma etc.. 'Oku 'ikai ko ha mahaki 'eni ia 'oku ma'u he 'ea hange ko ha'ate flu mei he tal;e mai ha taha. Kapau leva 'oku fakamo'oni'i 'eni pea koe me'a 'oku totonu ke fakahoko;
1. 'Oku totonu ke fakafisi leva 'a e Tu'i Fakamaau lahi mei he 'ene hoko koe Tu'i Fakamaau Lahi 'o Tonga.
2. 'Oku totonu ke fakafisi kotoa moe Penolo 'a e Fakataha Tokoni he ko kinautolu na'a nau fili mai 'a e Tu'i Fakamaau lahi pea na'a nau 'osi 'ilo lelei pe ki hono puipuitu'a.
OUR CHIEF JUSTICE LORD JUSTICE MALCOLM BISHOP AND THE PANEL OF THE KING'S COUNSEL SHOULD RESIGN IMMEDIATELY.