19/08/2026
๐๐๐๐๐๐๐๐๐| ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐
Pagdilat ng dalawang mata ko, isang sulok lamang ng kwarto ang nakikita nito. Araw-araw ganito, halos labing-anim na taon. Sa bawat paggising, ang parehong kisame, parehong dingding, at parehong maliit na bahagi ng mundong kaya kong tanawin ang sumasalubong sa akin. Minsan, iniisip ko kung gaano kalawak ang mundong hindi ko nakikita. Mahirap, oo. Pero hindi ako susuko. Hindi hadlang ang kapansanang ito sa buhay na gusto kong makamit.
Banayad ang sinag ng umaga na pumapasok sa bintana, ngunit magulo ang isipan ko. Habang unti-unting nagigising ang paligid, kasabay naman nitong bumibigat ang mga responsibilidad na kailangan kong harapin. Sa katahimikan ng umaga, madalas kong tanungin ang sarili ko, "Paano nga ba ako humantong sa ganitong kalagayan?"
Tandang-tanda ko pa noong ako ay pitong taong gulang lamang.
Tahimik at madilim na ang gabi nang biglang may kumatok sa aming tahanan. Hindi ko pa alam noon kung bakit tila nagmamadali ang aming kapitbahay. Pagbukas ng pinto, nakita ko ang mukha niyang bakas ang pag-aalala.
"Neng, kailangan mong pumunta sa ospital!"
Napakunot ang noo ko. "Bakit po? Anong nangyari?"
Sandali siyang natahimik bago niya sinabi ang mga salitang tuluyang nagbago sa buhay ko.
"Naaksidente ang mga magulang mo."
Parang biglang nawala ang ingay ng mundo. Naging napakahaba ng bawat segundo. Hindi ko maintindihan kung bakit biglang bumigat ang dibdib ko, kung bakit tila ayaw gumalaw ng mga paa ko. Ang dating tahimik na gabi ay tila naging mas madilim - mas madilim pa sa kadilimang nakikita ng kaliwang mata ko sa buong buhay ko.
"Ma... Pa..." mahina kong sambit habang pilit pinipigilan ang takot na unti-unting pumupuno sa akin.
Mula noon, tila mas nawalan pa ng kulay ang paligid ko. Ang mga araw na dati'y payak lamang ay naging masalimuot. Ang mga umagang dati'y may kasamang ngiti ay napalitan ng mga tanong na hindi ko alam kung kailan masasagot.
"Bakit ako pa?" paulit-ulit kong tanong sa sarili.
May mga gabing tahimik akong nakatitig sa kisame, iniisip kung bakit kailangan kong pagdaanan ang lahat ng iyon. Habang ang ibang bata ay abala sa paglalaro at pangarap, ako naman ay maagang natutong humarap sa mga bagay na hindi ko naman hiniling.
Ngunit habang lumilipas ang panahon, unti-unti kong naunawaan na hindi lahat ng tanong ay kailangang masagot agad.
"Siguro," bulong ko sa sarili, "hindi naman ito ang katapusan."
Pagsubok lang ang lahat ng ito. At kung may isang bagay akong natutunan, iyon ay ang hindi pagsuko kahit gaano pa kadilim ang daan.
Ang mga masalimuot kong karanasan sa buhay ang nagtulak sa akin upang patuloy na magpursige at patuloy na hanapin ang sarili ko. Akala ko noon, ang aking kapansanan ang siyang magiging hadlang sa lahat ng kaya kong gawin. Akala ko kailangan kong tanggapin na may mga bagay na hindi ko kailanman magagawa.
Ngunit isang tanong ang minsang sumagi sa isip ko:
"Paano kung ang kahinaan ko naman ang siyang pairalin ko?"
Doon nagsimulang magbago ang pananaw ko.
Hindi ko kailangang maging katulad ng iba para masabing kaya ko. Hindi ko kailangang makita ang buong mundo upang maramdaman kung gaano ito kaganda. At higit sa lahat, hindi ko kailangang maging perpekto upang masabing buo ako.
Kaya naglakas-loob akong sumali bilang isang mamamahayag sa aming paaralan. Sa unang pagkakataon, hawak ko ang kamera habang nakatutok ang aking mga mata sa isang mundong unti-unti kong natututunang tingnan sa sarili kong paraan.
May mga pagkakataong nagdududa ako.
"Sigurado ka bang kaya mo?" tanong ng ilan.
Ngumiti lamang ako nang bahagya ngunit buong kumpiyansang sumagot, "Hindi ko man alam kung gaano kalayo ang kaya kong marating, susubukan ko."
At sinubukan ko.
Bawat pagkuha ng larawan ay parang isang paalala na hindi lamang sa pamamagitan ng dalawang mata nakikita ang mundo. Sa bawat kuhang pinipili ko, may kuwento. May damdamin. May buhay.
Hanggang sa dumating ang araw na nalaman kong isa na akong litratistang mamamahayag na kwalipikado sa NSPC.
Hindi ko napigilang mapangiti.
"Talaga?" tanong ko, tila hindi makapaniwala.
"Oo. Kwalipikado ka," sagot nila.
Sa sandaling iyon, parang may maliit na liwanag na sumindi sa loob ko. Sa wakas, ang batang minsang nagtanong kung bakit sa kanya nangyayari ang lahat ay siya ring batang natutong sabihin sa sarili, "Kaya ko pala."
Isang dakilang biyaya ang ipinagkaloob sa akin na katawanin ang aming rehiyon habang bitbit nang may pagmamalaki ang pangalan ng aming paaralan. Hindi man naging madali ang paglalakbay, bawat hirap, luha, at pagdududa ay tila naging bahagi ng larawang matagal ko nang binubuo - ang larawan ng taong hindi hinayaang tukuyin ng kanyang kapansanan ang kanyang halaga.
Napagtanto ko na hindi hadlang ang ating mga kakulangan. Sa halip, ang mga ito ang humuhubog sa atin upang maging mas matatag, mas matapang, at higit na kakaiba.
Dahil minsan, ang liwanag ay hindi kailangang makita upang maramdaman.
Hindi laging nakikita ng mata ang tunay na liwanag. Kung minsan, ito'y natatagpuan sa puso ng taong piniling magpatuloy kahit pa sa pinaka madilim na yugto ng kaniyang buhay.
-REGIELYN MUTUC