18/06/2026
SUSTAINABLE GASTRONOMY DAY | Nasa Lupa ang Solusyon
Pagkatapak ni Ether sa kanilang bahay, sinalubong siya ng maasim na halimuyak ng kinilaw. Napapikit siya sa unang subo at kasabay ng lasa, marahang bumaba ang kanyang mga balikat nang muling maramdaman ang init ng tahanang matagal niyang nawalay.
Kakauwi lamang niya sa Bacolod City para sa panandaliang bakasyon mula sa trabaho sa ibang lungsod. Kilala ang lugar sa mayamang kultura ng pagkain at mga natatanging putahe. Noong nakaraang taon, idinaos dito ang Terra Madre Asia & Pacific (TMAP), isang pagtitipon na nagtataguyod ng slow food movement na may adbokasiyang “good, clean, at fair food para sa lahat.” Dahil dito, kinilala ang Bacolod bilang Center for Sustainable Gastronomy, habang itinuturing na organic capital of the Philippines ang Negros Occidental.
Tuwing Hunyo 18, ginugunita ang Sustainable Gastronomy Day, na nagbibigay-diin sa kahalagahan ng pagkaing isinasaalang-alang ang pinagmulan ng sangkap, paraan ng produksyon, at kung paano ito nakararating sa ating hapag-kainan. Ayon sa Food and Agriculture Organization (FAO) ng United Nations, humigit-kumulang isang katlo ng pagkain sa mundo ang nasasayang, isang senyales ng hindi maling paggamit ng likas na yaman gaya ng lupa, dagat, at kagubatan. Saklaw rin nito ang pagdami ng fast food at paggamit ng genetically modified organisms (GMOs), na maaaring magpabilis ng pagkasira ng ating kalusugan at likas na yaman.
“Lumabas na halos 87.8% ng mga Pilipino ang kumakain ng fast food kada linggo, at hindi ito maganda dahil may masamang epekto ito sa ating kalusugan. Ayon sa National Nutrition Council, pinapataas ng madalas na pagkain ng fast food ang panganib ng labis na katabaan at mga sakit tulad ng type 2 diabetes,” naulat sa isang pag-aaral.
Sa konsepto ng slow food, pinapalalim ang pag-unawa ng mga tao sa pinagmulan, proseso, at pag-aani ng mga lokal na produkto. Sa pagtataguyod ng organikong produkto, nababawasan ang pagkalantad sa preservative at kemikal na maaaring makasama sa katawan. Batay sa National Institutes of Health (NIH), may ilang sangkap sa mga pagkaing mataas sa preservative na maaaring makaistorbo sa balanse ng hormones at makaapekto sa paglaki, at sa kalusugang pangkaisipan.
“Sinusuportahan ng slow food ang mga magsasaka sa paraang itinuturing ang sakahan bilang isang buhay at dinamikong ekosistema kung saan pinauunlad ang ugnayan ng lupa, halaman, hayop, at tao sa natural at balanseng paraan. Ganitong paraan ng pagsasaka nagreresulta sa mas malusog na lupain, mas masustansyang pagkain, at mas matatag na sistema ng pagkain, lalo na sa harap ng mga hamon ng klima at kalusugan,” pahayag ng isang tagapagtaguyod ng slow food.
Ayon sa Research Institute of Organic Agriculture, gumagamit ang organikong pagsasaka ng humigit-kumulang 50% mas kaunting enerhiya, nagdudulot ng mas mababang antas ng nitrate sa groundwater, mas maraming uri ng organismo, at mas mataas na carbon content sa lupa. Binigyang-diin din dito ang kahalagahan ng pangangalaga sa klima at kung paano nakatutulong ang mga likas-kayang gawain ng Slow Food Movement, kagaya ng pagbawas ng kemikal sa pananim, pagpapahalaga sa yamang-dagat sa pagpapanatili ng malusog na ekosistema. Ipinapakita nito na proteksyon ang organikong pagsasaka sa kapaligiran at sabay na itinataguyod ang mas ligtas at mas malusog na pamumuhay.
“Mayaman sa pagkain at kultura ang Isla ng Negros at ang mga Negrense na ipinagmamalaki nila. Matagal nang bahagi ng kanilang pamumuhay ang mga tradisyunal na pagkain, maging katutubo o mula sa ibang lugar, na nagsisilbing pangunahing pinagkukunan ng nutrisyon at bahagi ng kanilang kultura," saad ng Negros Season of Culture.
Sa kaniyang hapag, patuloy na ninanamnam ni Ether ang mga lutong Bacolodnon na inihanda ng kanyang ina. Sa bawat subo, ramdam niya ang busog hindi lamang sa tiyan, kundi pati sa alaala ng tahanan.
“Nawa’y patuloy na lumago ang organikong pagsasaka sa Negros Island at matutunan ng mga tao na ang solusyon sa mga suliraning kinahaharap natin ay nasa sariling lupa,” sambit ni Ether sa sarili.
-
Sulat ni: Ehra Teriz Pacificar
Disenyo ni: Jasper Macauling
