12/08/2026
“𝑯𝒊𝒏𝒅𝒊 𝒏𝒂𝒕𝒂𝒕𝒂𝒑𝒐𝒔 𝒔𝒂 𝒑𝒂𝒈𝒉𝒊𝒏𝒈𝒊 𝒏𝒈 𝑺𝑶𝑹𝑹𝒀 𝒂𝒏𝒈 𝒌𝒂𝒑𝒂𝒕𝒂𝒘𝒂𝒓𝒂𝒏.”
“Mama, sorry po, nagsinungaling po ako. Hindi po ako pumasok sa klase.”
“Kumare, hindi ko naman sukat akalain na sikreto pala ’yun? Bakit ba naikwento-kwento ko pa! Sorry.”
“Sorry, hindi ko sinasadya. Promise, hindi na mauulit!”
Isa na lang! Konti na lang ang pasensya ko sa’yong bata ka! Malilintikan ka na sa akin!
Tulad ng isang batang nagsisimula pa lamang maglakad, makailang beses ba siyang nadadapa? Paulit-ulit. Tayo man ay madalas ding nadadapa at nalulugmok sa kasalanan. Naalala ko tuloy ang pamosong linya ng awit ni Rico J. Puno, “Ang tao’y marupok, kay daling lumimot sa Diyos na... siyang nagdulot.”
Masasabi kong mahaba-haba na rin ang nilakbay ko sa buhay. At sa pagbabalik-tanaw, punong-puno ito ng masasayang kuwento, malulungkot na kuwento, at mga kuwento ng pagkadapa. Papaano ko ba dapat isinabuhay ang buhay na pinahiram ng Diyos sa akin?
Totoo, marami akong karanasan na na-offend ko ang Panginoon. Maraming sablay sa aking buhay pananampalataya. Natatandaan ko na halos dalawang taon akong hindi naglingkod sa simbahan. Ang panahong malayo ako sa simbahan, para sa akin, ay mga taon ding hindi ko maramdaman ang pagmamahal ng Diyos sa akin. Sabi nila, baka raw dumaranas ako ng “spiritual dryness.”
Maaaring naging karanasan din ito ng iba. Ito ’yung panahon na tuwing mangungumpisal ako, palagi kong litanya kay Lord, “LORD, sorry po, paulit-ulit ko na lang nagagawa.” Hindi na natuto—kaya nga patok na patok si Gary V. eh.
Napapansin mo ba? ’Yung buhay natin, parang awit lang... may KORO... may paulit-ulit. Ang kasalanan, parang koro rin. Mangungumpisal, hihingi ng tawad, tapos magkakasala ulit.
Sa aking pagninilay, makailang beses na ba akong nagkamali? Minsan, sa sobrang dami, ay nakakalimutan na lamang. At ang nakakalungkot, gina-justify na lang ang mga pagkakamaling iyon. Sabi nga, ang ginagawang mali ay nagiging tama kung paulit-ulit na ginagawa. “Maiintindihan na ’yan ni Lord.” Mali! Hindi ito ang ninanais ng Diyos para sa atin. Kaya nga palagi Niyang ipinapaalala kung makailang beses dapat tayong magpatawad.
Sa kuwento ng mga apostol nang kasama pa nila si Hesus, naitanong na rin ni Pedro, “Panginoon, makailang beses po ba ako dapat magpatawad?” Sinagot siya ni Hesus, “Pitong beses at makapitong beses pa nito.”
Alam ng ating Panginoon ang nilalaman ng ating puso at ang ating mga kahinaan. Alam Niya na paulit-ulit din tayong magkakasala, kaya naman paulit-ulit din Siyang handang magpatawad.
Sa maraming pagkakataon sa buhay ng ating Panginoon, bukod sa pagpapahayag ng Kaharian ng Diyos, ay ang pagpapagaling ng mga maysakit. Sa Mateo 9:22, sinabi Niya sa paralitiko, “Bumangon ka, at huwag nang magkasalang muli.”
Ang walang hanggang awa ng Diyos ay patotoo ng Kanyang pagpapatawad. Mahigit dalawang libong taon na ang nakaraan, hanggang sa makabagong panahon nang hinirang ng Diyos si Sr. Faustina upang ipalaganap ang Banal na Awa—tanda ng Kanyang pag-ibig.
Sa Banal na Oras ay binigyan tayo ng Panginoon ng pagkakataong magsisi sa ating mga kasalanan at magbalik-loob. Lumapit tayo sa Kanya. Ipinangako Niya na Siya ay magiging maawain, hindi para hatulan tayo, kundi bilang Amang Maawain.
Dahil walang hanggan din ang Kanyang pag-ibig, sa bawat paglapit natin sa Panginoon dala ang pusong nagsisisi, nakasisig**o tayo na makakamtan natin ang Kanyang kapatawaran.
Totoo, matagal kong pinagnilayan ang turo ng ating Panginoon—makailang beses ba akong magpapatawad? Bilang asawa, ina, anak, at ordinaryong mamamayan, ang isa, dalawa, at tatlong pagkakamali ay higit o sapat na upang hingan ng tawad. Kasi kung pang-apat na ’yan, aba eh, namumuro ka na! Ganyan tayong mga tao. Mabibilang sa ating mga kamay kung hanggang kailan lang natin patatawarin ang ating kapwa.
O sige, inaamin ko, nagkamali ako. Ikukumpisal ko na lang kay Lord. Pagkatapos ng kumpisal, ilang araw lang, magkakasala na muli. Sayang naman. Kakakumpisal ko lang, heto na naman ako. Bakit pa ako mangungumpisal? Parehong kasalanan din naman ang ginagawa ko.
Dito na papasok ang kaaway upang hikayatin tayo sa madilim na landas. Natatandaan mo pa ba ang istorya ni Hudas? Hindi niya matanggap na kaya pa rin siyang patawarin ng Diyos, gaano man kalaki ang kanyang kasalanan. Hinusgahan niya ang kakayahan ng Diyos na magpatawad.
Kabaligtaran ni Pedro, tatlong beses niyang ipinagkanulo si Kristo, subalit sa kanyang kapighatian ay dala-dala niya sa kanyang puso ang mga aral ng ating Panginoon. Humingi ng tawad? Makailang beses ba siyang puwedeng humingi ng tawad? Pitong beses at makailang beses pa nito.
Sa Ebanghelyo ni Lucas 17:3–4, sinabi ni Hesus, “Makinig! Kung ang iyong kapatid ay buong pusong humingi ng tawad nang makapitong beses sa isang araw, pitong beses mo rin siyang patatawarin.”
Si Pedro, tatlong beses niyang pinagkanulo si Kristo, gayundin naman ay tatlong beses din siyang pinatawad ng Diyos. Upang makabawi si Pedro, tatlong beses din siyang tinanong ni Hesus, “Pedro, mahal mo ba ako?”
Alam ng Diyos ang nakaraan, ngayon, at bukas. Tayo, bilang tao, ay palaging sumisira sa ating pangakong hindi na magkakasalang muli. Subalit, ang Diyos ay nananatiling tapat sa Kanyang Pangako. Ang kailangan lamang natin ay patuloy tayong lumapit sa Kanya.
Hindi rin naman natatapos sa SORRY ang pagpapatawad. Sinabi ni Hesus, “Pinatatawad na ang iyong mga kasalanan—humayo ka at huwag nang magkasalang muli!”
𝙎𝙖 𝙥𝙖𝙜𝙝𝙞𝙣𝙜𝙞 𝙣𝙜 𝙩𝙖𝙬𝙖𝙙, 𝙩𝙖𝙤𝙨 𝙗𝙖 𝙨𝙖 𝙖𝙩𝙞𝙣𝙜 𝙥𝙪𝙨𝙤 𝙖𝙣𝙜 𝙥𝙖𝙜𝙨𝙞𝙨𝙞𝙨𝙞? 𝘼𝙣𝙤 𝙗𝙖 𝙖𝙣𝙜 𝙙𝙖𝙥𝙖𝙩 𝙜𝙖𝙬𝙞𝙣 𝙪𝙥𝙖𝙣𝙜 𝙥𝙖𝙩𝙖𝙬𝙖𝙧𝙞𝙣 𝙩𝙖𝙮𝙤?
Isa lang ang alam ko: “𝐆𝐨𝐝 𝐢𝐬 𝐜𝐫𝐚𝐳𝐲 𝐢𝐧 𝐥𝐨𝐯𝐞 𝐰𝐢𝐭𝐡 𝐮𝐬.” Sino kang tao? Bakit mahal na mahal ka ng Diyos?
𝐈𝐤𝐚𝐰, 𝐭𝐚𝐨—𝐠𝐚𝐚𝐧𝐨 𝐦𝐨 𝐤𝐚𝐲𝐚𝐧𝐠 𝐦𝐚𝐡𝐚𝐥𝐢𝐧 𝐬𝐢 𝐇𝐞𝐬𝐮𝐬? 𝐏𝐚𝐚𝐧𝐨 𝐦𝐨 𝐢𝐬𝐚𝐬𝐚𝐛𝐮𝐡𝐚𝐲 𝐚𝐧𝐠 𝐊𝐚𝐧𝐲𝐚𝐧𝐠 𝐚𝐫𝐚𝐥 𝐧𝐚 𝐦𝐚𝐠𝐦𝐚𝐡𝐚𝐥 𝐚𝐭 𝐦𝐚𝐠𝐩𝐚𝐭𝐚𝐰𝐚𝐝?
Bible Verse:
Mateo 18:21-35
𝗟𝘂𝗺𝗮𝗽𝗶𝘁 𝘀𝗶 𝗣𝗲𝗱𝗿𝗼 𝗮𝘁 𝗻𝗮𝗴𝘁𝗮𝗻𝗼𝗻𝗴 𝗸𝗮𝘆 𝗝𝗲𝘀𝘂𝘀, “𝗣𝗮𝗻𝗴𝗶𝗻𝗼𝗼𝗻, 𝗶𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗯𝗲𝘀𝗲𝘀 𝗸𝗼 𝗽𝗼 𝗯𝗮𝗻𝗴 𝗽𝗮𝘁𝗮𝘁𝗮𝘄𝗮𝗿𝗶𝗻 𝗮𝗻𝗴 𝗮𝗸𝗶𝗻𝗴 𝗸𝗮𝗽𝗮𝘁𝗶𝗱 𝗻𝗮 𝗻𝗮𝗴𝗸𝗮𝗸𝗮𝘀𝗮𝗹𝗮 𝘀𝗮 𝗮𝗸𝗶𝗻? 𝗣𝗶𝘁𝗼𝗻𝗴 𝗯𝗲𝘀𝗲𝘀 𝗽𝗼 𝗯𝗮?”
𝗦𝗶𝗻𝗮𝗴𝗼𝘁 𝘀𝗶𝘆𝗮 𝗻𝗶 𝗝𝗲𝘀𝘂𝘀, “𝗛𝗶𝗻𝗱𝗶 𝗽𝗶𝘁𝗼𝗻𝗴 𝗯𝗲𝘀𝗲𝘀, 𝗸𝘂𝗻𝗱𝗶 𝗽𝗶𝘁𝘂𝗺𝗽𝘂𝗻𝗴 𝘂𝗹𝗶𝘁 𝗻𝗮 𝗽𝗶𝘁𝗼. 𝗦𝗮𝗽𝗮𝗴𝗸𝗮𝘁 𝗮𝗻𝗴 𝗸𝗮𝗵𝗮𝗿𝗶𝗮𝗻 𝗻𝗴 𝗹𝗮𝗻𝗴𝗶𝘁 𝗮𝘆 𝗸𝗮𝘁𝘂𝗹𝗮𝗱 𝗻𝗶𝘁𝗼: 𝗶𝗽𝗶𝗻𝗮𝘀𝘆𝗮 𝗻𝗴 𝗶𝘀𝗮𝗻𝗴 𝗵𝗮𝗿𝗶 𝗻𝗮 𝗵𝗶𝗻𝗴𝗮𝗻 𝗻𝗴 𝘂𝗹𝗮𝘁 𝗮𝗻𝗴 𝗸𝗮𝗻𝘆𝗮𝗻𝗴 𝗺𝗴𝗮 𝗮𝗹𝗶𝗽𝗶𝗻 𝘁𝘂𝗻𝗴𝗸𝗼𝗹 𝘀𝗮 𝗸𝗮𝗻𝗶𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗺𝗴𝗮 𝘂𝘁𝗮𝗻𝗴. 𝗡𝗮𝗻𝗴 𝘀𝗶𝗺𝘂𝗹𝗮𝗻 𝗻𝗶𝘆𝗮𝗻𝗴 𝗺𝗮𝗴𝗸𝘄𝗲𝗻𝘁𝗮, 𝗱𝗶𝗻𝗮𝗹𝗮 𝘀𝗮 𝗸𝗮𝗻𝘆𝗮 𝗮𝗻𝗴 𝗶𝘀𝗮𝗻𝗴 𝗹𝗶𝗻𝗴𝗸𝗼𝗱 𝗻𝗮 𝗺𝗮𝘆 𝘂𝘁𝗮𝗻𝗴 𝗻𝗮 𝗺𝗶𝗹𝘆𝘂𝗻-𝗺𝗶𝗹𝘆𝗼𝗻𝗴 𝗽𝗶𝘀𝗼. 𝗗𝗮𝗵𝗶𝗹 𝘀𝗮 𝘀𝗶𝘆𝗮'𝘆 𝘄𝗮𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗺𝗮𝗶𝗯𝗮𝘆𝗮𝗱, 𝗶𝗻𝗶𝘂𝘁𝗼𝘀 𝗻𝗴 𝗵𝗮𝗿𝗶 𝗻𝗮 𝗶𝗽𝗮𝗴𝗯𝗶𝗹𝗶 𝘀𝗶𝘆𝗮, 𝗽𝗮𝘁𝗶 𝗮𝗻𝗴 𝗸𝗮𝗻𝘆𝗮𝗻𝗴 𝗮𝘀𝗮𝘄𝗮, 𝗺𝗴𝗮 𝗮𝗻𝗮𝗸, 𝗮𝘁 𝗹𝗮𝗵𝗮𝘁 𝗻𝗴 𝗸𝗮𝗻𝘆𝗮𝗻𝗴 𝗮𝗿𝗶-𝗮𝗿𝗶𝗮𝗻, 𝘂𝗽𝗮𝗻𝗴 𝘀𝗶𝘆𝗮'𝘆 𝗺𝗮𝗸𝗮𝗯𝗮𝘆𝗮𝗱. 𝗟𝘂𝗺𝘂𝗵𝗼𝗱 𝗮𝗻𝗴 𝗹𝗶𝗻𝗴𝗸𝗼𝗱 𝘀𝗮 𝗵𝗮𝗿𝗮𝗽𝗮𝗻 𝗻𝗴 𝗵𝗮𝗿𝗶 𝗮𝘁 𝗻𝗮𝗴𝗺𝗮𝗸𝗮𝗮𝘄𝗮, ‘𝗕𝗶𝗴𝘆𝗮𝗻 𝗽𝗮 𝗽𝗼 𝗻𝗶𝗻𝘆𝗼 𝗮𝗸𝗼 𝗻𝗴 𝗽𝗮𝗻𝗮𝗵𝗼𝗻 𝗮𝘁 𝗯𝗮𝗯𝗮𝘆𝗮𝗿𝗮𝗻 𝗸𝗼 𝘀𝗮 𝗶𝗻𝘆𝗼 𝗮𝗻𝗴 𝗹𝗮𝗵𝗮𝘁.’ 𝗡𝗮𝗮𝘄𝗮 𝘀𝗮 𝗸𝗮𝗻𝘆𝗮 𝗮𝗻𝗴 𝗵𝗮𝗿𝗶 𝗸𝗮𝘆𝗮'𝘁 𝗽𝗶𝗻𝗮𝘁𝗮𝘄𝗮𝗱 𝘀𝗶𝘆𝗮 𝘀𝗮 𝗸𝗮𝗻𝘆𝗮𝗻𝗴 𝗽𝗮𝗴𝗸𝗮𝗸𝗮𝘂𝘁𝗮𝗻𝗴 𝗮𝘁 𝗽𝗶𝗻𝗮𝗹𝗮𝘆𝗮.
“𝗡𝗴𝘂𝗻𝗶𝘁 𝗽𝗮𝗴𝗸𝗮𝗮𝗹𝗶𝘀 𝗿𝗼𝗼𝗻 𝗮𝘆 𝗻𝗮𝗸𝗶𝘁𝗮 𝗻𝗶𝘆𝗮 𝗮𝗻𝗴 𝗶𝘀𝗮 𝗻𝗶𝘆𝗮𝗻𝗴 𝗸𝗮𝗽𝘄𝗮 𝗹𝗶𝗻𝗴𝗸𝗼𝗱 𝗻𝗮 𝗺𝗮𝘆 𝘂𝘁𝗮𝗻𝗴 𝘀𝗮 𝗸𝗮𝗻𝘆𝗮 𝗻𝗮 𝗶𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗱𝗮𝗮𝗻𝗴 𝗽𝗶𝘀𝗼. 𝗦𝗶𝗻𝗮𝗸𝗮𝗹 𝗻𝗶𝘆𝗮 𝗶𝘁𝗼, 𝘀𝗮𝗯𝗮𝘆 𝘀𝗮𝗯𝗶, ‘𝗠𝗮𝗴𝗯𝗮𝘆𝗮𝗱 𝗸𝗮 𝗻𝗴 𝘂𝘁𝗮𝗻𝗴 𝗺𝗼!’ 𝗟𝘂𝗺𝘂𝗵𝗼𝗱 𝗶𝘁𝗼 𝗮𝘁 𝗻𝗮𝗴𝗺𝗮𝗸𝗮𝗮𝘄𝗮 𝘀𝗮 𝗸𝗮𝗻𝘆𝗮, ‘𝗕𝗶𝗴𝘆𝗮𝗻 𝗺𝗼 𝗽𝗮 𝗮𝗸𝗼 𝗻𝗴 𝗽𝗮𝗻𝗮𝗵𝗼𝗻 𝗮𝘁 𝗯𝗮𝗯𝗮𝘆𝗮𝗿𝗮𝗻 𝗸𝗶𝘁𝗮.’ 𝗡𝗴𝘂𝗻𝗶𝘁 𝗵𝗶𝗻𝗱𝗶 𝘀𝗶𝘆𝗮 𝗽𝘂𝗺𝗮𝘆𝗮𝗴. 𝗦𝗮 𝗵𝗮𝗹𝗶𝗽, 𝗶𝘁𝗼'𝘆 𝗶𝗽𝗶𝗻𝗮𝗯𝗶𝗹𝗮𝗻𝗴𝗴𝗼 𝗻𝗶𝘆𝗮 𝗵𝗮𝗻𝗴𝗴𝗮𝗻𝗴 𝘀𝗮 𝗺𝗮𝗸𝗮𝗯𝗮𝘆𝗮𝗱.
“𝗦𝘂𝗺𝗮𝗺𝗮 𝗮𝗻𝗴 𝗹𝗼𝗼𝗯 𝗻𝗴 𝗶𝗯𝗮𝗻𝗴 𝗺𝗴𝗮 𝗹𝗶𝗻𝗴𝗸𝗼𝗱 𝗻𝗴 𝗵𝗮𝗿𝗶 𝘀𝗮 𝗽𝗮𝗻𝗴𝘆𝗮𝘆𝗮𝗿𝗶𝗻𝗴 𝗶𝘆𝗼𝗻, 𝗸𝗮𝘆𝗮'𝘁 𝗽𝘂𝗺𝘂𝗻𝘁𝗮 𝘀𝗶𝗹𝗮 𝘀𝗮 𝗵𝗮𝗿𝗶 𝗮𝘁 𝗻𝗮𝗴𝘀𝘂𝗺𝗯𝗼𝗻𝗴. 𝗜𝗽𝗶𝗻𝗮𝘁𝗮𝘄𝗮𝗴 𝗻𝗴 𝗵𝗮𝗿𝗶 𝗮𝗻𝗴 𝗹𝗶𝗻𝗴𝗸𝗼𝗱 𝗻𝗮 𝗶𝘆𝗼𝗻. ‘𝗡𝗮𝗽𝗮𝗸𝗮𝘀𝗮𝗺𝗮 𝗺𝗼!’ 𝘀𝗮𝗯𝗶 𝗻𝗶𝘆𝗮. ‘𝗣𝗶𝗻𝗮𝘁𝗮𝘄𝗮𝗱 𝗸𝗶𝘁𝗮 𝘀𝗮 𝘂𝘁𝗮𝗻𝗴 𝗺𝗼 𝘀𝗮𝗽𝗮𝗴𝗸𝗮𝘁 𝗻𝗮𝗴𝗺𝗮𝗸𝗮𝗮𝘄𝗮 𝗸𝗮 𝘀𝗮 𝗮𝗸𝗶𝗻. 𝗡𝗮𝗮𝘄𝗮 𝗮𝗸𝗼 𝘀𝗮 𝗶𝘆𝗼. 𝗛𝗶𝗻𝗱𝗶 𝗯𝗮'𝘁 𝗱𝗮𝗽𝗮𝘁 𝗸𝗮 𝗿𝗶𝗻 𝘀𝗮𝗻𝗮𝗻𝗴 𝗻𝗮𝗵𝗮𝗯𝗮𝗴 𝘀𝗮 𝗸𝗮𝗽𝘄𝗮 𝗺𝗼?’ 𝗔𝘁 𝘀𝗮 𝗴𝗮𝗹𝗶𝘁 𝗻𝗴 𝗵𝗮𝗿𝗶, 𝘀𝗶𝘆𝗮'𝘆 𝗶𝗽𝗶𝗻𝗮𝗯𝗶𝗹𝗮𝗻𝗴𝗴𝗼 𝗵𝗮𝗻𝗴𝗴𝗮𝗻𝗴 𝘀𝗮 𝗺𝗮𝗯𝗮𝘆𝗮𝗿𝗮𝗻 𝗻𝗮𝗻𝗴 𝗯𝘂𝗼 𝗮𝗻𝗴 𝗸𝗮𝗻𝘆𝗮𝗻𝗴 𝘂𝘁𝗮𝗻𝗴. 𝗚𝗮𝘆𝘂𝗻𝗱𝗶𝗻 𝗮𝗻𝗴 𝗴𝗮𝗴𝗮𝘄𝗶𝗻 𝘀𝗮 𝗶𝗻𝘆𝗼 𝗻𝗴 𝗮𝗸𝗶𝗻𝗴 𝗔𝗺𝗮 𝗻𝗮 𝗻𝗮𝘀𝗮 𝗹𝗮𝗻𝗴𝗶𝘁 𝗸𝘂𝗻𝗴 𝗵𝗶𝗻𝗱𝗶 𝗻𝗶𝗻𝘆𝗼 𝘁𝗮𝗼𝘀 𝗽𝘂𝘀𝗼𝗻𝗴 𝗽𝗮𝘁𝗮𝘁𝗮𝘄𝗮𝗿𝗶𝗻 𝗮𝗻𝗴 𝗶𝗻𝘆𝗼𝗻𝗴 𝗸𝗮𝗽𝗮𝘁𝗶𝗱.”
Reflection by Vilma Ferrer
Layout by Angel San Luis
Photo by Jammaica Skyrhielle Belga
