07/09/2026
| Pagdami ng Ulmog o Brown Plant Hopper, Binabantayan sa Ballesteros; Magsasaka, Hinikayat na Mag-ulat Agad
BALLESTEROS, Cagayan, Setyembre 7, 2025 — Naitala ang pagdami ng ulmog o Brown Plant Hopper (BPH) sa mga palayan ng mga Barangay Nararagan, Zitanga, at Fugu, ayon sa patuloy na pagsubaybay ng Monitoring Team ng Municipal Agriculture Office (MAO).
Ang ulmog ay isang uri ng insekto na sumisira sa mga palay sa pamamagitan ng pagsipsip ng katas nito. Kapag hindi naagapan, maaari itong magdulot ng malawakang pagkatuyo ng mga palay na tinatawag na “hopper burn,” na magreresulta sa malaking pagbaba ng inaasahang ani at pagkalugi ng mga magsasaka.
Dahil dito, pinayuhan ni Municipal Agriculture Officer Engr. Roderick Lazo ang lahat ng magsasaka na maging mapagmatyag at agad na ipagbigay-alam sa MAO o sa pinakamalapit na opisina ng barangay kung may makikitang palatandaan ng pagdami ng ulmog sa kanilang mga taniman.
“Napakahalaga ng mabilis na pagtugon. Kapag naagapan ang infestation, maiiwasan natin ang malaking pagkawala ng ani. Huwag nang hintayin na lumala pa bago mag-ulat,” pahayag ni Engr. Lazo.
🔍 MGA PALATANDAAN NG PAGKAKAROON NG ULMOG SA PALAYAN:
• Pagkakaroon ng maliliit na kayumangging insekto sa ilalim ng mga dahon at puno ng palay
• Pagkakaroon ng itlog o puting batik-batik sa ilalim ng dahon
• Pagkulay dilaw at pagkatuyo ng mga dahon ng palay na nagsisimula sa ibabang bahagi
• Pagkakaroon ng maitim na amag o dumi sa mga puno ng palay
• Pagkakaroon ng patay o tuyong bahagi ng palayan na tila sinunog — tinatawag na “hopper burn”
🛡️ MGA PARAAN NG PAG-IWAS AT PAGKONTROL:
• Suriin palagi ang ilalim ng mga dahon at puno ng palay tuwing umaga at hapon
• Huwag magpataba ng sobrang pataba lalo na ang mayaman sa nitroheno — mas pinapadami nito ang ulmog
• Panatilihing malinis ang paligid ng palayan — alisin ang mga damo na maaaring pamahayan ng ulmog
• Magpalit ng tubig sa palayan at hayaang matuyo pansamantala ang lupa upang mamatay ang mga itlog at insekto
• Gumamit ng mga likas na kalaban ng ulmog tulad ng gagamba at iba pang insekto na kumakain nito
• Agad na ipagbigay-alam sa MAO kung lagpas na sa 10 hanggang 20 na ulmog ang makikita sa bawat puno ng palay — magbibigay ang opisina ng tamang gabay at lunas
Ang maagang pag-uulat ay magbibigay-daan upang makapagbigay ang pamahalaang bayan ng kaukulang tulong at tamang pamamaraan ng pagkontrol upang maprotektahan ang pananim at masiguro ang sapat na ani ng bawat magsasaka.
Patuloy na nagsasagawa ng masusing pagsubaybay ang pangkat ng MAO sa iba pang mga barangay upang mapigilan ang pagkalat ng peste at masiguro ang seguridad sa pagkain at kabuhayan ng sektor ng agrikultura sa Ballesteros — na isa sa mga pangunahing layunin ng Sampung-Puntong Adhikain ni Mayor Robert H. Ogalino. (Ulat ni Julius Victor D. Ramos, Municipal Information Officer)
📱 PAANO MAG-ULAT?
Maaaring magtungo sa Municipal Agriculture Office sa munisipyo o sa inyong Barangay Hall upang maiulat ang anumang palatandaan ng peste sa mga pananim. Huwag nang maghintay na lumala pa — ang maagang pagkilos ay pag-iwas sa pagkalugi!
