12/04/2026
Hindi dugo sa lansangan ang tanging anyo ng pagpatay; naroon din ito sa bawat pagtaas ng gasolina na tahimik ngunit marahas na kumikitil sa buhay ng tao.
Mas malala ito sa simpleng pag-akyat sa halaga ng langis; isa na itong lantad na pagsakal sa kabuhayan ng mamamayang Pilipino. Habang tumataas ang presyo ng petrolyo, lalong hinihigpitan ang gapos sa mga drayber na tanging pasada lamang ang sandata para mabuhay. Kahit pa ubusin nila ang kanilang natitirang lakas sa kalsada, kung ang kita ay agad ding nilalamon ng tangke, nawawalan ng saysay ang bawat pag-arangkada.
Nasasaksihan ko ang araw-araw nilang nakikipagsapalaran, pero hindi na ito nagiging sapat upang makatawid sa gutom. Ayon sa mga grupong PISTON at Manibela, halos 60% ng kita ng mga drayber ay nilalamon lamang ng krudo, dahilan upang malunod ang kanilang take-home pay sa kakarampot na โฑ300 hanggang โฑ400. Pawis ang puhunan, ngunit sa dulo, tanging pagod at kawalan ang naiuuwi sa pamilya. Sa bawat dagdag-presyo, mas lalo silang ibinabaon sa hukay na hindi naman talaga sila ang humukay.
Sa gitna ng krisis na ito, ang pagsipa ng 4.1% Headline Inflation ngayong Marso 2026 ay nagsisilbing latay na lumalapa sa kanilang sahod bago pa man ito mahawakan. Ang inflation pilit na pinatitindi ng hindi mapigilang taas-presyo ng langis ay direktang nagnanakaw ng sustansya sa kanilang hapag-kainan. Kasabay ng krudo ang pag-akyat ng presyo ng bigas, kuryente, at tubig. Ang bawat pisong idinaragdag sa bawat litro ay katumbas ng isang subo ng kanin na sapilitang inaagaw sa bibig ng kanilang mga anak. Hanggang kailan tayo manonood upang magising sa reyalidad na kung tutuusin, hindi natin dapat pinapalampas ang lantarang pagpapasa ng pasanin sa mga sektor na wala nang balikat na maipantay.
Nakapangingilabot na sa bawat krisis na dumarating, maging pang-ekonomiya o geopolitikal, ang tanging tugon ng pamahalaan ay ang hungkag na pag-asang may kusang sasagip sa atin. Hindi na tayo dapat magulat kung ang mga itinalagang tagapagligtas ang siya mismong arkitekto ng ating pagkalunod. Ang pananatiling bingi ng mga nasa kapangyarihan sa gitna ng nagngangalit na sigaw ng kalsada ay lantarang pagtataksil sa masa.
Tunay na isang malaking sampal ang magmalaki bilang Pilipino habang pinapanood na nilalamon na ng isang bulok na sistema ang ating mga kababayan. Ang pagmamaneho, na datiโy nakikita ko bilang marangal na saksi sa mga pangarap ng bawat pasahero, ay naging simbolo na lamang ng walang katapusang pagdurusa. Sa halip na maging katuwang sa pag-unlad, ang pasada ay naging parang bitay na unti-unting sumasakal sa hininga ng mga drayber.
Sa bawat arangkada, hindi lang gasolina ang naglalaho kundi pati ang pag-asa ng isang marangal na bukas. Hangga't nananatiling palamuti lang ang gobyerno at walang pangil ang mga polisiya upang kontrolin ang sakim na pagtaas ng presyo, ang bawat ikot ng gulong ay hindi na pag-unlad kundi isang mabilis na pagdausdos patungo sa kumunoy ng pait at kapabayaan. At sa dulo, ang mga drayber pa rin ang pilit na pinagbabayad ng napakataas na presyo ng isang halagang hindi nila kailanman magagawang tustusan.
Ngayon malinaw na hindi lang presyo ang sumikad; itinaas din ang antas ng paghihirap, p**t, at ang pagkakabaon ng mga drayber sa isang sistemang ngayoโy walang awang pumipiga sa kanilang huling hininga.
Artikulo ni Riaflor April Balmes
Dibuho ni Kate Nicole Bandianon
