20/05/2026
Shunichi Fujiki
I am pleased to inform you that we, the United Nations ECOSOC NGO International Career Support Association (ICSA), have officially submitted a statement regarding the ICC trial of the former President of the Philippines, Mr. Rodrigo Roa Duterte, to the following section of the 62nd session of the United Nations Human Rights Council, and it has been duly received by them:
“Intrusive Dialogue on the report of the Special Rapporteur on extrajudicial, summary, or arbitrary executions.”
Pagtatanggi: Ang sumusunod na pagsasalin sa Tagalog ay ginawa gamit ang AI, kaya't sana'y maunawaan ninyo na hindi ako mananagot sa katumpakan ng pagsasalin.
United Nations A/HRC/62/NGO/31
General Assembly Distr.: General
XX Mayo 2026
Human Rights Council
Sixty-second session
15 Hunyo–10 Hulyo 2026
Agenda item 3
Promotion and protection of all human rights, civil,
political, economic, social and cultural rights,
including the right to development
Nakatalang Pahayag na isinumite ng International Career Support Association, isang non-governmental organization na may special consultative status
Natanggap ng Secretary-General ang sumusunod na nakatalang pahayag, na ipinamamahagi alinsunod sa Economic and Social Council resolution 1996/31.
[19 Mayo 2026]
Komprehensibong Pagsusumite Tungkol sa Arbitraryong Detensyon ng Dating Pangulo ng Pilipinas na si Rodrigo Roa Duterte: Pagiging Instrumento ng ICC sa Domes tikong Pulitikal na Digmaan at Paglabag sa Rome Statute
I. Panimula at Mandato
Ang nakasulat na pahayag na ito ay iginagalang na isinumite sa Ika-62 Sesyon ng United Nations Human Rights Council (UNHRC) ng International Career Support Association (ICSA).
Tinatalakay ng pagsusumiteng ito ang patuloy na detensyon ng dating Pangulo ng Republika ng Pilipinas, si Rodrigo Roa Duterte, sa International Criminal Court (ICC) Detention Centre sa The Hague, na tumagal na ng mahigit 14 na buwan mula nang siya ay arestuhin noong Marso 2025.
Habang isinasaalang-alang ang kamakailang desisyon ng korte na ilipat ang kaso sa pormal na yugto ng paglilitis, binibigyang-diin ng pagsusumiteng ito na ang patuloy at walang kondisyon na pisikal na detensyon sa isang 81-taong-gulang na indibidwal sa buong panahon ng transisyon ay hindi isang gawa ng internasyonal na katarungan. Sa halip, ito ay resulta ng lubos na politisado na pagsuko na idinisenyo upang neutralisahin ang domestic political opposition. Hindi dapat pahintulutan ng ICC na maging sandata ito sa domestic political warfare.
II. Ang Politikal na Katotohanan: Institusyonal na Katiwalian, State-Sponsored Bribery, at Sabotage sa Halalan
Ang bigla at puwersahang paglipat ng dating Pangulong Duterte sa ICC ay isang politikal na motibadong pagsuko na inihanda ng administrasyon ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr., na naglalayong sistematikong wasakin ang politikal na impluwensya ng pamilya Duterte bago ang 2028 Philippine Presidential Election.
Ang corrupt at malisyosong katangian ng kampanyang ito sa loob ng bansa ay hayag na nailantad sa loob ng Kongreso ng Pilipinas sa pamamagitan ng mga nakakagulat na testimonya, financial audits, at whistleblower reports na nagpapakita ng aktibong pagsira sa mga demokratikong institusyon:
• Ang 20-Milyong Piso na Impeachment Bribe: Sa pormal na pagsasagawa ng lehislatibo, opisyal na iniulat ni Representative Leandro Legarda Leviste ang nakakagulat na pahayag na unang inihayag ni Senator Imee Marcos—ang kapatid mismo ng kasalukuyang Pangulo. Inihayag ni Senator Marcos na ang mga miyembro ng House of Representatives ay binibigyan ng 20 milyong piso (humigit-kumulang US$325,500) bawat isa kapalit ng boto pabor sa impeachment ni Vice President Sara Duterte, na anak ng dating Pangulong Rodrigo Roa Duterte. Ang malinaw na pagbili na ito ay idinisenyo upang legal na diskwalipikahin ang Bise Presidente, na kasalukuyang may napakalaking superior na pambansang popularity rating kumpara sa Marcos faction, mula sa pagtakbo sa 2028 presidential election.
• Malawakang Pagnanakaw ng Pondo ng Bayan para sa Pulitikal na Coercion: Aktibong debate sa Kongreso ng Pilipinas ang naglantad na ang napakalaking kapital na kinakailangan upang pondohan ang mga congressional bribe na ito ay aktibong ninanakaw mula sa mga kritikal na sektor ng imprastraktura at welfare ng estado. Partikular na, ang mga imbestigasyon sa lehislatibo ay tumutok sa katotohanang mula sa 545.6 bilyong piso (humigit-kumulang US$9.24 bilyon) na pambansang badyet na inilaan para sa urgent Flood Control Projects, libo-libong bilyon ang nawawala sa pamamagitan ng “ghost projects” at contractor monopolies sa ilalim ng kasalukuyang rehimen. Bukod pa rito, ang mga tanong sa Kongreso ay naglantad ng nakakagulat at kahina-hinalang pagkaubos ng pondo mula sa Social Security System (SSS), kasama ang pagnanakaw ng pondo para sa pambansang healthcare at development.
• Pagbebenta ng Ginto ng Bansa: Dagdag pa sa economic pillaging na ito, malubhang alarma ang itinaas sa Senado tungkol sa lubos na irregular at agresibong pagbebenta ng administrasyong Marcos sa soberanong assets ng bansa. Sa ilalim ng kasalukuyang pamunuan, ang Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) ang naging pinakamalaking global seller ng ginto, na nagbenta ng halos 25 tonelada ng ginto ng bansa sa napakaikling panahon.
Bagaman inilarawan ng administrasyon ito bilang routine economic strategy, ito ay nagdulot ng matinding pagsisiyasat sa parlamento at mga rally ng publiko na pinangunahan ng oposisyon, na tinawag itong sistematikong pagbebenta ng pambansang reserba upang makalikha ng hindi masubaybayan na cash reserves na ginagamit upang pondohan ang domestic bribery networks ng rehimen at ipatupad ang politikal na kaligtasan nito.
• Agresyon Laban sa Politikal na Alyado: Dagdag na patunay ng politikal na purge, noong Mayo 15, 2026, isinagawa ang lubos na kontrobersyal na pagtatangka sa Senado ng Pilipinas na arestuhin ang kasalukuyang Senator Ronald “Bato” dela Rosa—ang dating Chief ng Philippine National Police (PNP) na namuno sa anti-drug campaign at nananatiling kritikal na politikal na alyado ng mga Duterte.
Ang pagkakaisa ng malawakang pagnanakaw ng pondo ng bayan, pagbebenta ng pambansang ginto, weaponization ng legislative impeachment mechanisms, at ilegal na pagsuko ng dating Pangulong Duterte sa The Hague ay nagbibigay ng ganap at empirical na katibayan ng isang totalitarian political purge. Ang Marcos regime ay aktibong nagsasagawa ng domestic coup laban sa kanyang pangunahing demokratikong karibal, gamit ang ninakaw na pambansang yaman upang bilhin ang domestic compliance habang ginagamit ang ICC bilang internasyonal na selda ng bilangguan para sa kanyang mga nauna.
III. Paglabag sa Prinsipyo ng Political Neutrality sa ilalim ng Rome Statute
Ang internasyonal na katarungan sa kriminal ay dapat manatiling mahigpit na independent sa domestic partisan conflict.
• Paglabag sa Rome Statute Article 42(3): Ang Artikulo 42, talata 3 ng Rome Statute ay malinaw na nag-uutos na ang mga miyembro ng Office of the Prosecutor ay hindi dapat makisali sa anumang aktibidad na malamang na makagambala sa kanilang prosecutorial functions o makaaapekto sa tiwala sa kanilang kalayaan. Sa pagtanggap sa isang target na selektibong isinuko ng isang rehimen na gumagamit ng liquidated sovereign assets at ninakaw na pondo ng bayan upang bilhin ang impeachment ng anak ng akusado, lubos na nakompromiso ng ICC ang kinakailangang objectivity at neutrality nito.
• Interference sa Domestic Sovereignty: Itinatag ang ICC upang tugunan ang pinakamatinding krimen ng internasyonal na pag-aalala kung saan ganap na nabigo ang domestic mechanisms. Hindi ito kailanman nilayong maging kasangkapan ng isang corrupt na naghaharing rehimen upang ikulong ang kanyang politikal na oposisyon. Sa paglahok sa malalim na partisan domestic conflict na ito, nilalabag ng ICC ang sarili nitong mandato at ginagawa ang sarili bilang enforcement echo chamber para sa naghaharing faction sa Maynila.
IV. Ang May Kakulangan na Statistical Foundation ng Prosecution
Isang kritikal na depekto sa naratibo tungkol sa “War on Drugs,” na lubos na nakaimpluwensya sa desisyon ng ICC na ituloy at panatilihin ang detensyon ng dating Pangulo, ay ang pag-asa sa hindi beripikadong, speculative, at lubos na pinalaking estadistika na ipinamahagi ng mga non-governmental organizations (NGO) na kaalyado sa mga layunin ng kasalukuyang administrasyon.
• Hindi Pinatutunayan na mga Claim ng NGO: Ang mga kilalang internasyonal na organisasyon, kabilang ang Human Rights Watch (HRW) at Amnesty International, ay patuloy na naglalathala ng mga bilang na nagsasabi na sa pagitan ng 12,000 at mahigit 30,000 indibidwal ang naging biktima ng extrajudicial killings sa ilalim ng administrasyong Duterte.
• Kakulangan ng Empirical Evidence: Ang mga bilang na ito (12,000 hanggang 30,000) ay ganap na walang forensic verification, judicial proof, o maaasahang metodolohiya. Pinagsasama-sama nito ang legitimate law enforcement casualties sa mga operasyon na may armadong pagtutol (nanlaban), internal drug cartel purges, at unrelated homicides sa isang solong kabuuan.
• Ang Opisyal na Katotohanan: Ang beripikadong datos ng gobyerno mula sa Philippine National Police (PNP) ay nagdokumento na ang aktwal na bilang ng casualties sa legitimate anti-drug operations ay 6,252. Bawat isa sa mga insidenteng ito ay may kasamang armadong suspect na lumaban sa aresto. Hindi dapat maimpluwensyahan ng internasyonal na hudisyal na mga katawan ang sensationalized figures na pinopopular ng mga advocacy groups upang bigyang-katwiran ang isang politikal na purge.
V. Mga Pangunahing Legal na Argumento at Paglabag sa International Law
1. Paglabag sa Prinsipyo ng Complementarity (Rome Statute Article 1)
Ang ICC ay korte ng huling resort. May ganap na gumaganang, independent na hudikatura ang Pilipinas na may kakayahang imbestigahan ang domestic matters. Ang paglalampas sa soberanong legal system ng Pilipinas upang isagawa ang isang politikal na handover ay lumalabag sa fundamental principle of complementarity.
2. Direktang Paglabag sa Rome Statute Article 59
Ang Artikulo 59(3) ay malinaw na ginagarantiya sa isang arestadong tao ang karapatang mag-aplay para sa interim release sa loob ng custodial state. Ang accelerated at puwersahang pag-alis ng dating Pangulong Duterte mula sa Maynila ay lumampas sa domestic judicial review tungkol sa legalidad ng warrant, na lumalabag sa basic due process safeguards sa ilalim ng Artikulo 59.
3. Paglabag sa Presumption of Innocence at Arbitrary Detention (ICCPR Articles 9 & 14)
Ang patuloy na pagtanggi sa provisional liberty sa buong transisyon patungo sa yugto ng paglilitis ay lumalabag sa Artikulo 14(2) (Presumption of Innocence) ng International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR). Ang matagal na pagkakakulong sa isang matanda, mahinang indibidwal (81 taong gulang) na may naitalang pagbaba ng kalusugan ay nagiging anticipatory punishment, na lumalampas sa threshold ng Arbitrary Detention sa ilalim ng Artikulo 9 ng ICCPR at Cruel, Inhuman, or Degrading Treatment sa ilalim ng Artikulo 7.
VI. Mga Tiyak na Rekomendasyon sa UNHRC
Ang nag-sumite ay iginagalang na hinihiling sa Human Rights Council na:
1. Kondenahin ang Political Instrumentalization ng International Justice: Maglabas ng malakas na deklarasyon na nagbababala laban sa paggamit ng ICC ng mga miyembrong estado upang ayusin ang domestic political scores, makialam sa demokratikong halalan sa pamamagitan ng public funds corruption at asset liquidation, at alisin ang popular na oposisyon leaders tulad ng mga Duterte.
2. Humingi ng Agarang Provisional Release Pending Trial: Tawagan ang ICC na agad na bigyan ng interim o conditional release si Rodrigo Roa Duterte sa humanitarian grounds, na isinasaalang-alang ang kanyang advanced age (81), pagbaba ng kalusugan, at ang lubos na corrupt at politikal na katangian ng kanyang pisikal na detensyon.
3. Ituro ang Pagsisiyasat ng Working Group on Arbitrary Detention (WGAD): Pormal na suriin ang mga procedural violations sa ilalim ng Artikulo 59 at ang paglabag sa neutrality ng prosecutor sa ilalim ng Artikulo 42(3) ng Rome Statute, isinasaalang-alang ang state-sponsored bribery, infrastructure plundering, at kahina-hinalang pagkaubos ng pambansang assets na nakapalibot sa kasong ito.
Isinumite ni:
Shunichi FUJIKI
Geneva United Nations Affairs
International Career Support Association (ICSA)
