Mga Kwento ni Nene

14/08/2026

MADAM: Ang Babaeng Nakaitim(part2)

May mga bagay na puwedeng ipaliwanag ng isip.

May mga bagay na puwedeng tawaging panaginip.

At may mga bagay na kahit ilang taon mong pag-isipan, hindi mo pa rin malaman kung paano nangyari.

Ganito ang kuwento ni Madam.

At habang tumatagal, mas marami kaming nakukuhang dahilan para maniwala na hindi lang siya isang simpleng kuwento ng pamilya.

---

Ang Araw na Umalis si Tatay

Isang araw, kailangan na namang bumiyahe ng aming tatay papuntang ibang bansa dahil sa trabaho.

Inihatid namin siya sa airport.

Karaniwang araw lang iyon.

May tawanan pa.

May mga huling bilin.

May mga yakap bago siya tuluyang pumasok.

Wala kaming iniisip na kakaiba.

Pagkatapos naming ihatid si Tatay, sumakay na kami sa van para umuwi.

Pagod ang lahat.

Tahimik ang biyahe.

Habang umaandar ang van, may ilang nagkukuwentuhan, habang ang iba naman ay nakatulala sa labas ng bintana.

Hanggang sa biglang nagsalita ang driver.

Natural lang ang tono ng boses niya.

Parang may nakita lang siyang kakilala.

“O, andiyan pala si Aling Chita.”

Biglang tumingin sa kanya ang isa sa amin.

“Ha?”

Sumagot siya na parang wala lang.

“Si Aling Chita… andiyan sa bahay ninyo.”

Nagkatinginan kami.

Hindi namin maintindihan.

Wala namang Aling Chita na hinihintay namin.

At lalong wala kaming nakikitang tao sa paligid.

Kaya tinanong namin siya:

“Saan?”

Itinuro niya ang direksyon ng aming bahay.

“Ayan. May babaeng nakatayo sa bintana. Nakasilip.”

Nanlamig ang loob namin.

Dahil alam namin ang bahay.

Alam namin kung aling bintana ang tinutukoy niya.

At higit sa lahat—

alam namin na walang dapat nakatayo roon.

Tinanong namin siya:

“Sigurado ka bang may tao?”

Sumagot siya:

“Oo. Babae. Matanda. Nasa bintana.”

Tahimik kaming lahat.

Walang nagsalita.

Nagkatinginan lang kami.

Dahil sa isip ng bawat isa, iisa ang pumasok na pangalan.

Madam.

Pero hindi namin sinabi.

Hindi namin sinabi sa driver ang tungkol sa matandang babaeng matagal nang nagpapakita sa bahay.

Hindi namin sinabi ang tungkol sa kapatid kong siyam na taong gulang na unang nakakita sa kanya.

Hindi namin sinabi ang tungkol sa pinsan naming nakakita sa kanya habang natutulog sa sala.

Hindi rin namin sinabi ang tungkol kay Lola Charo.

Ayaw naming malaman kung ano ang magiging reaksyon niya.

Kaya hinayaan na lang namin.

Tahimik kaming nagpatuloy sa biyahe.

Pero habang papalapit kami sa bahay, mas bumibigat ang pakiramdam.

Dahil may isang tanong na walang gustong magsabi nang malakas:

Kung may nakita ang driver sa bintana… sino ang naroon?

---

Pagdating namin sa bahay, unang bumaba ang ilan sa amin.

Tumingin agad kami sa bintana.

Walang tao.

Walang anino.

Walang gumagalaw.

Tahimik ang buong bahay.

Eksaktong ganoon lang ang itsura nito bago kami umalis.

Pero bago kami tuluyang pumasok, may isa sa amin ang napatingin ulit sa bintana.

At doon niya napansin ang isang bagay.

Bahagyang nakabukas ang kurtina.

Hindi namin maalala kung iniwan ba namin itong ganoon.

Walang makapagsabi.

Pero mula noon, hindi na namin basta-basta binabalewala ang mga ganitong pangyayari.

Dahil may isang bagay na hindi namin matanggap bilang simpleng pagkakataon.

Hindi alam ng driver ang tungkol kay Madam.

Hindi niya alam ang kuwento ng pamilya.

Hindi niya alam kung sino si Lola Charo.

Hindi niya alam na may matandang babaeng ilang beses nang nakita sa loob at paligid ng bahay.

Pero nakita niya ang isang matandang babae.

At para sa kanya, ordinaryong bagay lang iyon.

Akala niya si Aling Chita.

Samantalang para sa amin—

ibang pangalan ang nasa isip namin.

Madam.

---

Sino Ba Talaga si Madam?

Habang lumilipas ang mga taon, mas lalo naming pinag-isipan kung sino talaga ang babaeng iyon.

Siya ba ang aming Lola Charo?

Kung ganoon, bakit siya nagpapakita?

Bakit sa bahay?

Bakit sa madaling-araw?

At bakit hindi lahat ay nakakakita sa kanya?

Bakit may ibang tao na nakakakita sa kanya kahit wala silang alam sa kuwento?

At higit sa lahat—

bakit parang palaging may koneksyon ang kanyang pagpapakita sa aming pamilya?

May mga pagkakataon na kapag may umaalis sa bahay, may nakikitang babae sa bintana.

May mga pagkakataon naman na kapag tahimik na ang lahat, may nakakakita ng anino sa sala.

At may mga gabing parang may taong naglalakad sa loob ng bahay kahit alam naming walang ibang gising.

Pero ang pinaka-hindi namin makalimutan ay ang unang nakita ng kapatid ko.

Isang matandang babae.

Naka-itim.

May belo.

Hawak ang rosaryo.

At baliktad ang krus.

---

Minsan, naiisip namin na baka lahat ng ito ay nagkataon lamang.

Baka dahil bata pa ang kapatid ko noon.

Baka nagk**ali lang ng tingin ang pinsan namin.

Baka napagk**alan lang ng driver ang isang anino sa bintana na isang tao.

Pero kapag pinagsama-sama mo ang lahat ng pangyayari…

mahirap hindi matakot.

Tatlong magkakaibang tao.

Tatlong magkakaibang pagkakataon.

At halos iisang paglalarawan.

Isang matandang babae.

Naka-itim.

At hindi dapat naroon.

At kung sakaling si Lola Charo nga ang babaeng iyon…

may isa pang tanong na mas nakakatakot kaysa sa lahat:

Bakit hanggang ngayon, bumabalik pa rin siya sa bahay na hindi na niya kailanman nakilala bilang tahanan niya?

At bakit, sa tuwing may nakikita sa kanya—

parang may isang bagay siyang gustong ipaalam.

O kaya…

may hinihintay.MADAM: Ang Babaeng Nakaitim

May mga bagay na puwedeng ipaliwanag ng isip.

May mga bagay na puwedeng tawaging panaginip.

At may mga bagay na kahit ilang taon mong pag-isipan, hindi mo pa rin malaman kung paano nangyari.

Ganito ang kuwento ni Madam.

At habang tumatagal, mas marami kaming nakukuhang dahilan para maniwala na hindi lang siya isang simpleng kuwento ng pamilya.

---

Ang Araw na Umalis si Tatay

Isang araw, kailangan na namang bumiyahe ng aming tatay papuntang ibang bansa dahil sa trabaho.

Inihatid namin siya sa airport.

Karaniwang araw lang iyon.

May tawanan pa.

May mga huling bilin.

May mga yakap bago siya tuluyang pumasok.

Wala kaming iniisip na kakaiba.

Pagkatapos naming ihatid si Tatay, sumakay na kami sa van para umuwi.

Pagod ang lahat.

Tahimik ang biyahe.

Habang umaandar ang van, may ilang nagkukuwentuhan, habang ang iba naman ay nakatulala sa labas ng bintana.

Hanggang sa biglang nagsalita ang driver.

Natural lang ang tono ng boses niya.

Parang may nakita lang siyang kakilala.

“O, andiyan pala si Aling Chita.”

Biglang tumingin sa kanya ang isa sa amin.

“Ha?”

Sumagot siya na parang wala lang.

“Si Aling Chita… andiyan sa bahay ninyo.”

Nagkatinginan kami.

Hindi namin maintindihan.

Wala namang Aling Chita na hinihintay namin.

At lalong wala kaming nakikitang tao sa paligid.

Kaya tinanong namin siya:

“Saan?”

Itinuro niya ang direksyon ng aming bahay.

“Ayan. May babaeng nakatayo sa bintana. Nakasilip.”

Nanlamig ang loob namin.

Dahil alam namin ang bahay.

Alam namin kung aling bintana ang tinutukoy niya.

At higit sa lahat—

alam namin na walang dapat nakatayo roon.

Tinanong namin siya:

“Sigurado ka bang may tao?”

Sumagot siya:

“Oo. Babae. Matanda. Nasa bintana.”

Tahimik kaming lahat.

Walang nagsalita.

Nagkatinginan lang kami.

Dahil sa isip ng bawat isa, iisa ang pumasok na pangalan.

Madam.

Pero hindi namin sinabi.

Hindi namin sinabi sa driver ang tungkol sa matandang babaeng matagal nang nagpapakita sa bahay.

Hindi namin sinabi ang tungkol sa kapatid kong siyam na taong gulang na unang nakakita sa kanya.

Hindi namin sinabi ang tungkol sa pinsan naming nakakita sa kanya habang natutulog sa sala.

Hindi rin namin sinabi ang tungkol kay Lola Charo.

Ayaw naming malaman kung ano ang magiging reaksyon niya.

Kaya hinayaan na lang namin.

Tahimik kaming nagpatuloy sa biyahe.

Pero habang papalapit kami sa bahay, mas bumibigat ang pakiramdam.

Dahil may isang tanong na walang gustong magsabi nang malakas:

Kung may nakita ang driver sa bintana… sino ang naroon?

---

Pagdating namin sa bahay, unang bumaba ang ilan sa amin.

Tumingin agad kami sa bintana.

Walang tao.

Walang anino.

Walang gumagalaw.

Tahimik ang buong bahay.

Eksaktong ganoon lang ang itsura nito bago kami umalis.

Pero bago kami tuluyang pumasok, may isa sa amin ang napatingin ulit sa bintana.

At doon niya napansin ang isang bagay.

Bahagyang nakabukas ang kurtina.

Hindi namin maalala kung iniwan ba namin itong ganoon.

Walang makapagsabi.

Pero mula noon, hindi na namin basta-basta binabalewala ang mga ganitong pangyayari.

Dahil may isang bagay na hindi namin matanggap bilang simpleng pagkakataon.

Hindi alam ng driver ang tungkol kay Madam.

Hindi niya alam ang kuwento ng pamilya.

Hindi niya alam kung sino si Lola Charo.

Hindi niya alam na may matandang babaeng ilang beses nang nakita sa loob at paligid ng bahay.

Pero nakita niya ang isang matandang babae.

At para sa kanya, ordinaryong bagay lang iyon.

Akala niya si Aling Chita.

Samantalang para sa amin—

ibang pangalan ang nasa isip namin.

Madam.

---

Sino Ba Talaga si Madam?

Habang lumilipas ang mga taon, mas lalo naming pinag-isipan kung sino talaga ang babaeng iyon.

Siya ba ang aming Lola Charo?

Kung ganoon, bakit siya nagpapakita?

Bakit sa bahay?

Bakit sa madaling-araw?

At bakit hindi lahat ay nakakakita sa kanya?

Bakit may ibang tao na nakakakita sa kanya kahit wala silang alam sa kuwento?

At higit sa lahat—

bakit parang palaging may koneksyon ang kanyang pagpapakita sa aming pamilya?

May mga pagkakataon na kapag may umaalis sa bahay, may nakikitang babae sa bintana.

May mga pagkakataon naman na kapag tahimik na ang lahat, may nakakakita ng anino sa sala.

At may mga gabing parang may taong naglalakad sa loob ng bahay kahit alam naming walang ibang gising.

Pero ang pinaka-hindi namin makalimutan ay ang unang nakita ng kapatid ko.

Isang matandang babae.

Naka-itim.

May belo.

Hawak ang rosaryo.

At baliktad ang krus.

---

Minsan, naiisip namin na baka lahat ng ito ay nagkataon lamang.

Baka dahil bata pa ang kapatid ko noon.

Baka nagk**ali lang ng tingin ang pinsan namin.

Baka napagk**alan lang ng driver ang isang anino sa bintana na isang tao.

Pero kapag pinagsama-sama mo ang lahat ng pangyayari…

mahirap hindi matakot.

Tatlong magkakaibang tao.

Tatlong magkakaibang pagkakataon.

At halos iisang paglalarawan.

Isang matandang babae.

Naka-itim.

At hindi dapat naroon.

At kung sakaling si Lola Charo nga ang babaeng iyon…

may isa pang tanong na mas nakakatakot kaysa sa lahat:

Bakit hanggang ngayon, bumabalik pa rin siya sa bahay na hindi na niya kailanman nakilala bilang tahanan niya?

At bakit, sa tuwing may nakikita sa kanya—

parang may isang bagay siyang gustong ipaalam.

O kaya…

may hinihintay.

14/08/2026

MADAM: Ang Babaeng Nakaitim(part1)

Hindi namin kailanman nakilala nang personal ang aming lola.

Noong mga panahong buhay pa siya, hindi pa kami ipinapanganak. Sabi ng matatanda, namatay siya noong dekada ’80—matagal bago kami nagkaroon ng pagkakataong marinig ang sarili niyang boses o makita ang mukha niya.

Pero may kakaiba sa kanya na hanggang ngayon ay parang naiwan sa pamilya namin.

At nagsimula ang lahat sa isang kuwento tungkol sa isang maliit na tindahan sa Palawan.

Ayon sa kuwento ng mga matatanda, may maliit na tindahan ang aming lola sa palengke. Dahil kailangan niyang umuwi muna sa kanilang probinsya, ipinagkatiwala niya ang tindahan sa isang kaibigan.

Lumipas ang mga buwan.

At habang wala ang aming lola, unti-unting lumago ang tindahan.

Mas dumami ang paninda. Mas dumami ang bumibili. Hanggang sa dumating ang panahon na bumalik na ang aming lola para kunin muli ang kanyang pag-aari.

Pero ayaw na raw itong ibalik sa kanya ng kaibigan niya.

Sa huli, nabawi rin ng aming lola ang tindahan.

At bago sila tuluyang naghiwalay, may sinabi raw sa kanya ang babaeng nagbantay ng tindahan.

Isang pangungusap na ilang dekada nang paulit-ulit na ikinukuwento sa pamilya namin.

“Hindi ka magtatagal.”

Pagkatapos noon, nagsimulang manghina ang aming lola.

Nagkasakit.

Lumalala nang lumalala ang kanyang kondisyon, pero walang doktor na tila makahanap ng lunas.

Hanggang sa may nangyari na hindi namin maipaliwanag.

Sabi ng matatanda, kapag umiihi raw ang aming lola sa sinaunang arinolang bakal na ginagamit noon, may lumalabas na maliliit na bato.

Literal na bato.

Hindi namin alam kung ano ang totoong nangyari sa kanya. Hindi namin alam kung ano ang tunay na naging sakit niya.

Pero sa kuwento ng mga naiwang k**ag-anak, iisa ang sagot:

Kinulam daw siya.

At hindi nagtagal, namatay ang aming lola.

Ang tawag namin sa kanya ay Lola Charo.

Maganda raw siya. Maliit ang pangangatawan. At higit sa lahat, may kakaibang mukha raw siyang madaling makilala.

Kaya nang lumaki ang bunso naming kapatid, paulit-ulit nilang sinasabi:

“Kamukhang-kamukha mo si Lola Charo.”

Noong siyam na taong gulang ang kapatid ko, kaming dalawa pa lang ang magkapatid.

Magkatabi kami ng kuwarto.

At dahil bata pa siya, madalas siyang nagigising sa pagitan ng alas-onse ng gabi hanggang alas-tres ng madaling araw para umihi.

Isang gabi, ganoon na naman ang nangyari.

Nagising siya.

Tahimik ang buong bahay.

Lumabas siya ng k**a at naglakad papunta sa pintuan ng kuwarto.

Pero bago pa siya tuluyang makalabas—

may nakita siya.

Sa sala.

May isang matandang babae.

Naka-itim.

May belo.

Nakaupo.

At parang nagdadasal.

Hawak nito ang isang rosaryo.

Pero may isang bagay na agad na napansin ng kapatid ko.

Baliktad ang krus.

Hindi niya alam kung bakit, pero hindi siya komportable sa nakita niya.

Hindi rin niya masyadong makita ang mukha ng babae dahil madilim ang sala.

Kaya ilang segundo lang siyang nakatingin.

At nang bahagya siyang lumapit, doon niya nakita ang mukha.

Kulubot.

Malalim ang mga guhit.

Parang napakatanda.

At kakaiba ang mga mata.

Pero dahil naiihi na siya, hindi na niya iyon pinag-isipan nang matagal.

Nagpatuloy siya sa banyo.

Pagbalik niya, wala na ang babae.

Kinabukasan, ikinuwento niya sa amin ang nangyari.

Nagtawanan pa kami noong una.

Akala namin nanaginip lang siya.

Hanggang sa may nagsabi:

“Baka si Lola Charo.”

Tumigil ang lahat.

Doon nagsimulang mabuo ang pangalang hindi naman talaga namin alam kung saan nanggaling.

Madam.

Iyon ang itinawag namin sa matandang babae.

At mula noon, kapag may nakakita sa kanya, hindi na namin tinatanong kung sino.

Sinasabi lang namin:

“Si Madam na naman.”

---

Lumipas ang ilang taon.

Nakasanayan na naming pag-usapan ang kuwento tungkol kay Madam na parang isa na lang siyang lumang alamat ng pamilya.

Hanggang isang gabi, may pinsan kaming bumisita.

Dahil maliit lang ang bahay namin, dalawang kuwarto lang ang mayroon.

Kaya sa sala siya natulog.

May inilatag kaming higaan para sa kanya.

Unang gabi—walang nangyari.

Ikalawang gabi—wala rin.

Pero sa sumunod na gabi, nagising daw siya bandang alas-dose hanggang alas-tres ng madaling araw.

At ang unang naramdaman niya ay parang may nakahiga sa tabi niya.

Hindi siya agad gumalaw.

Akala niya baka may kasama siyang ibang natutulog sa sala.

Pero nang dumilat siya—

may isang matandang babae sa tabi niya.

Naka-itim.

Nakabukas ang mga mata.

At ang mukha…

kulubot na kulubot.

May mga ugat na kitang-kita sa balat.

Hindi gumagalaw.

Hindi nagsasalita.

Nakatingin lang sa kanya.

Sabi ng pinsan namin, ilang segundo siyang hindi makagalaw.

Hindi dahil may pumipigil sa katawan niya.

Kundi dahil sa sobrang takot.

Tapos dahan-dahan niyang ipinikit ang mga mata niya.

Umaasa siyang kapag dumilat siya ulit, mawawala na.

Nang muli siyang dumilat—

wala na ang babae.

Kinabukasan, ikinuwento niya sa amin.

Walang nagbiro.

Walang nagtawanan.

Nagkatinginan lang kaming lahat.

Dahil hindi namin sinabi sa kanya ang tungkol kay Madam.

Hindi muna.

At nang sabihin namin sa kanya kung sino ang matandang babaeng matagal nang sinasabing nagpapakita sa bahay…

namutla siya.

“Ganoon na ganoon ang mukha,” sabi niya.

At doon namin napagtanto ang isang bagay.

Dalawa na ang nakakita kay Madam.

At pareho nilang sinabi ang halos eksaktong itsura:

Matandang babae.

Naka-itim.

Kulubot ang mukha.

At may kakaibang tingin.

Pero ang pinaka-nakakatakot sa lahat—

pareho silang nakakita sa kanya sa pagitan ng alas-dose at alas-tres ng madaling araw.

---

Simula noon, naging mas maingat kami sa bahay.

Kapag may naririnig na kaluskos sa sala sa madaling araw, hindi agad kami lumalabas.

Kapag may naririnig na parang gumagalaw na upuan, hinahayaan muna namin.

At kapag may nagsasabing may nakita silang babaeng nakaitim—

hindi na namin tinatawanan.

Dahil may isa pang bagay na napansin namin.

Mas madalas siyang nagpapakita kapag tungkol sa aming tatay ang usapan.

Hindi namin alam kung bakit.

Hindi rin namin alam kung ano ang alam ng aming tatay tungkol sa mga nangyari noon.

May mga bagay siyang hindi masyadong kinukuwento.

May mga lumang kuwento tungkol sa mga taong nakilala niya.

May mga bagay na narinig namin tungkol sa aming pamilya na hanggang ngayon ay hindi namin makumpirma.

At dahil hindi namin alam ang buong katotohanan tungkol kay Lola Charo, hindi namin masasabing si Madam nga ba ay siya.

Maaaring alaala lang.

Maaaring takot.

Maaaring nagkataon lang ang lahat.

Pero may isang bagay na hindi namin makalimutan.

Isang siyam na taong gulang na batang babae ang unang nakakita sa kanya.

At bago pa niya malaman ang tungkol sa mukha ng aming lola, bago pa niya maintindihan ang kuwento ng isang babaeng namatay ilang dekada na ang nakalipas—

sinabi niya sa amin ang eksaktong itsura ng babaeng nakita niya.

“Matanda siya.”

“Naka-itim.”

“Kulubot ang mukha.”

At pagkatapos ng mahabang katahimikan, sinabi niya:

“Pero bakit parang kilala niya ako?”

Hanggang ngayon, wala kaming sagot.

At kung minsan, kapag madaling-araw na at tahimik ang buong bahay, may naririnig pa rin kaming kakaibang tunog mula sa sala.

Mahinang kalansing.

Parang mga butil na nagkikiskisan.

Kalansing… kalansing… kalansing…

Parang rosaryo.

At kapag tinitingnan namin ang sala—

wala namang tao.

Wala ring rosaryo.

Pero minsan…

may isang bagay na tila hindi dapat naroon.

Isang bakas ng upuan na bahagyang gumalaw.

At isang malamig na pakiramdam na parang may nakaupo roon ilang segundo lamang bago kami dumating.

Kaya hanggang ngayon, kapag may nagtanong sa amin kung sino si Madam—

hindi namin sinasabing multo siya.

Hindi namin sinasabing si Lola Charo siya.

Hindi namin alam.

Ang alam lang namin:

May isang babaeng nakaitim na paulit-ulit na nagpapakita sa bahay namin.

At sa tuwing nagpapakita siya…

parating madaling-araw.

At parating may dahilan kung bakit siya naroon.

Ang tanong lang—

ano ang hinihintay niya?MADAM: Ang Babaeng Nakaitim

Hindi namin kailanman nakilala nang personal ang aming lola.

Noong mga panahong buhay pa siya, hindi pa kami ipinapanganak. Sabi ng matatanda, namatay siya noong dekada ’80—matagal bago kami nagkaroon ng pagkakataong marinig ang sarili niyang boses o makita ang mukha niya.

Pero may kakaiba sa kanya na hanggang ngayon ay parang naiwan sa pamilya namin.

At nagsimula ang lahat sa isang kuwento tungkol sa isang maliit na tindahan sa Palawan.

Ayon sa kuwento ng mga matatanda, may maliit na tindahan ang aming lola sa palengke. Dahil kailangan niyang umuwi muna sa kanilang probinsya, ipinagkatiwala niya ang tindahan sa isang kaibigan.

Lumipas ang mga buwan.

At habang wala ang aming lola, unti-unting lumago ang tindahan.

Mas dumami ang paninda. Mas dumami ang bumibili. Hanggang sa dumating ang panahon na bumalik na ang aming lola para kunin muli ang kanyang pag-aari.

Pero ayaw na raw itong ibalik sa kanya ng kaibigan niya.

Sa huli, nabawi rin ng aming lola ang tindahan.

At bago sila tuluyang naghiwalay, may sinabi raw sa kanya ang babaeng nagbantay ng tindahan.

Isang pangungusap na ilang dekada nang paulit-ulit na ikinukuwento sa pamilya namin.

“Hindi ka magtatagal.”

Pagkatapos noon, nagsimulang manghina ang aming lola.

Nagkasakit.

Lumalala nang lumalala ang kanyang kondisyon, pero walang doktor na tila makahanap ng lunas.

Hanggang sa may nangyari na hindi namin maipaliwanag.

Sabi ng matatanda, kapag umiihi raw ang aming lola sa sinaunang arinolang bakal na ginagamit noon, may lumalabas na maliliit na bato.

Literal na bato.

Hindi namin alam kung ano ang totoong nangyari sa kanya. Hindi namin alam kung ano ang tunay na naging sakit niya.

Pero sa kuwento ng mga naiwang k**ag-anak, iisa ang sagot:

Kinulam daw siya.

At hindi nagtagal, namatay ang aming lola.

Ang tawag namin sa kanya ay Lola Charo.

Maganda raw siya. Maliit ang pangangatawan. At higit sa lahat, may kakaibang mukha raw siyang madaling makilala.

Kaya nang lumaki ang bunso naming kapatid, paulit-ulit nilang sinasabi:

“Kamukhang-kamukha mo si Lola Charo.”

Noong siyam na taong gulang ang kapatid ko, kaming dalawa pa lang ang magkapatid.

Magkatabi kami ng kuwarto.

At dahil bata pa siya, madalas siyang nagigising sa pagitan ng alas-onse ng gabi hanggang alas-tres ng madaling araw para umihi.

Isang gabi, ganoon na naman ang nangyari.

Nagising siya.

Tahimik ang buong bahay.

Lumabas siya ng k**a at naglakad papunta sa pintuan ng kuwarto.

Pero bago pa siya tuluyang makalabas—

may nakita siya.

Sa sala.

May isang matandang babae.

Naka-itim.

May belo.

Nakaupo.

At parang nagdadasal.

Hawak nito ang isang rosaryo.

Pero may isang bagay na agad na napansin ng kapatid ko.

Baliktad ang krus.

Hindi niya alam kung bakit, pero hindi siya komportable sa nakita niya.

Hindi rin niya masyadong makita ang mukha ng babae dahil madilim ang sala.

Kaya ilang segundo lang siyang nakatingin.

At nang bahagya siyang lumapit, doon niya nakita ang mukha.

Kulubot.

Malalim ang mga guhit.

Parang napakatanda.

At kakaiba ang mga mata.

Pero dahil naiihi na siya, hindi na niya iyon pinag-isipan nang matagal.

Nagpatuloy siya sa banyo.

Pagbalik niya, wala na ang babae.

Kinabukasan, ikinuwento niya sa amin ang nangyari.

Nagtawanan pa kami noong una.

Akala namin nanaginip lang siya.

Hanggang sa may nagsabi:

“Baka si Lola Charo.”

Tumigil ang lahat.

Doon nagsimulang mabuo ang pangalang hindi naman talaga namin alam kung saan nanggaling.

Madam.

Iyon ang itinawag namin sa matandang babae.

At mula noon, kapag may nakakita sa kanya, hindi na namin tinatanong kung sino.

Sinasabi lang namin:

“Si Madam na naman.”

---

Lumipas ang ilang taon.

Nakasanayan na naming pag-usapan ang kuwento tungkol kay Madam na parang isa na lang siyang lumang alamat ng pamilya.

Hanggang isang gabi, may pinsan kaming bumisita.

Dahil maliit lang ang bahay namin, dalawang kuwarto lang ang mayroon.

Kaya sa sala siya natulog.

May inilatag kaming higaan para sa kanya.

Unang gabi—walang nangyari.

Ikalawang gabi—wala rin.

Pero sa sumunod na gabi, nagising daw siya bandang alas-dose hanggang alas-tres ng madaling araw.

At ang unang naramdaman niya ay parang may nakahiga sa tabi niya.

Hindi siya agad gumalaw.

Akala niya baka may kasama siyang ibang natutulog sa sala.

Pero nang dumilat siya—

may isang matandang babae sa tabi niya.

Naka-itim.

Nakabukas ang mga mata.

At ang mukha…

kulubot na kulubot.

May mga ugat na kitang-kita sa balat.

Hindi gumagalaw.

Hindi nagsasalita.

Nakatingin lang sa kanya.

Sabi ng pinsan namin, ilang segundo siyang hindi makagalaw.

Hindi dahil may pumipigil sa katawan niya.

Kundi dahil sa sobrang takot.

Tapos dahan-dahan niyang ipinikit ang mga mata niya.

Umaasa siyang kapag dumilat siya ulit, mawawala na.

Nang muli siyang dumilat—

wala na ang babae.

Kinabukasan, ikinuwento niya sa amin.

Walang nagbiro.

Walang nagtawanan.

Nagkatinginan lang kaming lahat.

Dahil hindi namin sinabi sa kanya ang tungkol kay Madam.

Hindi muna.

At nang sabihin namin sa kanya kung sino ang matandang babaeng matagal nang sinasabing nagpapakita sa bahay…

namutla siya.

“Ganoon na ganoon ang mukha,” sabi niya.

At doon namin napagtanto ang isang bagay.

Dalawa na ang nakakita kay Madam.

At pareho nilang sinabi ang halos eksaktong itsura:

Matandang babae.

Naka-itim.

Kulubot ang mukha.

At may kakaibang tingin.

Pero ang pinaka-nakakatakot sa lahat—

pareho silang nakakita sa kanya sa pagitan ng alas-dose at alas-tres ng madaling araw.

---

Simula noon, naging mas maingat kami sa bahay.

Kapag may naririnig na kaluskos sa sala sa madaling araw, hindi agad kami lumalabas.

Kapag may naririnig na parang gumagalaw na upuan, hinahayaan muna namin.

At kapag may nagsasabing may nakita silang babaeng nakaitim—

hindi na namin tinatawanan.

Dahil may isa pang bagay na napansin namin.

Mas madalas siyang nagpapakita kapag tungkol sa aming tatay ang usapan.

Hindi namin alam kung bakit.

Hindi rin namin alam kung ano ang alam ng aming tatay tungkol sa mga nangyari noon.

May mga bagay siyang hindi masyadong kinukuwento.

May mga lumang kuwento tungkol sa mga taong nakilala niya.

May mga bagay na narinig namin tungkol sa aming pamilya na hanggang ngayon ay hindi namin makumpirma.

At dahil hindi namin alam ang buong katotohanan tungkol kay Lola Charo, hindi namin masasabing si Madam nga ba ay siya.

Maaaring alaala lang.

Maaaring takot.

Maaaring nagkataon lang ang lahat.

Pero may isang bagay na hindi namin makalimutan.

Isang siyam na taong gulang na batang babae ang unang nakakita sa kanya.

At bago pa niya malaman ang tungkol sa mukha ng aming lola, bago pa niya maintindihan ang kuwento ng isang babaeng namatay ilang dekada na ang nakalipas—

sinabi niya sa amin ang eksaktong itsura ng babaeng nakita niya.

“Matanda siya.”

“Naka-itim.”

“Kulubot ang mukha.”

At pagkatapos ng mahabang katahimikan, sinabi niya:

“Pero bakit parang kilala niya ako?”

Hanggang ngayon, wala kaming sagot.

At kung minsan, kapag madaling-araw na at tahimik ang buong bahay, may naririnig pa rin kaming kakaibang tunog mula sa sala.

Mahinang kalansing.

Parang mga butil na nagkikiskisan.

Kalansing… kalansing… kalansing…

Parang rosaryo.

At kapag tinitingnan namin ang sala—

wala namang tao.

Wala ring rosaryo.

Pero minsan…

may isang bagay na tila hindi dapat naroon.

Isang bakas ng upuan na bahagyang gumalaw.

At isang malamig na pakiramdam na parang may nakaupo roon ilang segundo lamang bago kami dumating.

Kaya hanggang ngayon, kapag may nagtanong sa amin kung sino si Madam—

hindi namin sinasabing multo siya.

Hindi namin sinasabing si Lola Charo siya.

Hindi namin alam.

Ang alam lang namin:

May isang babaeng nakaitim na paulit-ulit na nagpapakita sa bahay namin.

At sa tuwing nagpapakita siya…

parating madaling-araw.

At parating may dahilan kung bakit siya naroon.

Ang tanong lang—

ano ang hinihintay niya?

07/07/2026

Shout out to my newest followers! Excited to have you onboard! Ghelo Adlao, Hanz Christian Yasay Salcedo, Julius Beltran Atractivo, Makulet Let, IanKenn L Orasa, Ax Mulligan, Kodama Shiho, Paupau Clautero, Paul David Plomantes Dumdum, Joana Rose Bularan Hernandez, Melbert Gaquit, Romilo Linde Villamartin, Avic Eupan, Armida Coral, Virjill Keith Faeldan, Arwen Pol Miquiabas Aromin, Davie Garganta, Cecile Balmes Polancos, Leo Wilfred Amparo, Kervin Balcena, Lhan Manza Mcgod, Carmelino Billones Reyes, Demver Balitaan Rayearth, Jenalyn S. Verola, アゾドネム アゾドネム, Joel Tevz, Rolinda Solares Benzon, Merelee Gatmin, Alexis E. De Gracia, يناسب ني يكون, Abu Sandiego, Rey Chito D Roa, Casacop Rojan Carson, Van Cahinod Galon, Marlon Gaviola, Kicker Mori, Mhace Tagana Del Rosario, Rickson Cuevas, Jeffrey De Los Reyes, Kim Pimentel, Austin Sandifer, Salem Mapandi Mimbisa, Christian Samson, CJ Rahng, Lordpius Respall, Melissa-Guevarra Hincayog, Ayumi Shinshin, GeneArt Montes, Christian Lucero, Peewee Yubz

07/07/2026

Mga Kwento ni Nene is back😉

“Apat kaming nakakita… pero hanggang ngayon, wala pa ring makapagpaliwanag kung ano talaga ang tumawid sa harapan namin noong gabing iyon…”

Hello, mga kakwentuhan.

May ikukuwento ako sa inyo na totoong nangyari noong bata pa ako. Hanggang ngayon, kapag naaalala naming magkakapatid at magpipinsan ang gabing iyon, pare-pareho pa rin kaming kinikilabutan.

Elementary pa lang ako noon.

Malapit na ang pista sa bayan ng Santa Cruz, Laguna, kaya may dumating na malaking perya. Siyempre, gaya ng mga batang sabik sa saya, hindi kami nagpahuli.

Tatlo ang kasama ko—mga second cousin kong lalaki. Sina Kuya Pot, Kuya JL, at Boyek. Ako lang ang nag-iisang babae sa grupo.

Pagdating sa perya, halos malimutan namin ang oras. Naglaro kami ng beto-beto, color game, pula-puti, at kung anu-ano pa. Tawanan dito, tawanan doon.

Pero hindi namin namalayan…

Alas-onse na pala ng gabi.

Nagpasya kaming umuwi. Dahil ako lang ang babae, hinatid muna nila ako hanggang sa bahay namin.

Habang naglalakad kami, napansin naming halos wala nang tao sa daan.

Tahimik ang buong paligid.

Ang maririnig mo lang ay ang hangin na humahampas sa mga puno… at ang huni ng mga kuliglig.

Malapit na kami sa poultry ng manok.

Katabi nito ang isang napakalaking puno ng k**achile.

Matanda na ang punong iyon.

Makapal ang mga sanga.

Napakalago.

Sa gabi, halos natatakpan na nito ang ilaw ng poste.

Sakto namang bukas ang ilaw nang makarating kami roon.

At doon…

May nakita kaming apat.

Mula sa kaliwang bahagi ng kalsada…

May isang napakalaking itim na kalabaw na dahan-dahang tumatawid.

Hindi ito ordinaryong laki.

Napakalaki.

At ang pinakanakakatakot…

Habang naglalakad ito…

Wala kaming narinig na yabag.

Walang tunog.

Walang kalansing.

Parang dumaraan lang ito sa hangin.

Hindi kami makagalaw.

Nakatitig lang kaming apat.

Unti-unti itong lumapit sa ilalim ng malaking puno ng k**achile.

At nang tuluyan itong matakpan ng anino ng puno…

Bigla…

Nawala.

Parang nilamon ng dilim.

Wala itong nilabasan sa kabilang bahagi.

Walang bakas.

Walang ingay.

Walang kahit ano.

Nagkatinginan kaming apat.

Wala ni isa sa amin ang makapagsalita.

Hanggang sa biglang may sumigaw…

“TAKBO!”

Sabay-sabay kaming nagtakbuhan.

Hindi na nila ako naihatid hanggang bahay.

Hindi na kami lumingon.

Ang gusto na lang naming mangyari…

Makalayo sa lugar na iyon.

Kinabukasan, ikinuwento namin ang nakita sa mga matatanda.

Napagalitan pa kami dahil gabi na raw kami umuwi.

Pero nang ilarawan namin ang eksaktong lugar…

Tahimik silang lahat.

May ilan pang nagsabing noon pa man, marami na raw talagang kakaibang kuwento tungkol sa matandang puno ng k**achile na iyon.

Hanggang ngayon…

Hindi namin alam kung ordinaryong kalabaw lang ba talaga ang nakita namin.

O may ibang nilalang na nagpakita sa amin noong gabing iyon.

Dahil isang bagay lang ang sigurado…

Apat kaming nakakita.

At pare-pareho ang aming nakita.

Kayo, mga kakwentuhan…

Kung kayo ang nasa lugar namin noong gabing iyon…

Lilingon pa ba kayo… o tatakbo na rin?