Expose Newspaper

10/08/2026

Wikang Filipino sa Panahon ng AI, Tampok sa Buwan ng Wika

MANILA, Philippines — Bago naging isang buwang pagdiriwang tuwing Agosto, nagsimula ang Buwan ng Wikang Pambansa bilang isang linggong kampanya upang itaguyod at paunlarin ang paggamit ng pambansang wika.

Noong Marso 26, 1946, nilagdaan ni Pangulong Sergio Osmeña ang Proklamasyon Blg. 35, na nagtakda sa Marso 27 hanggang Abril 2 bilang Linggo ng Wikang Pambansa.

Iniugnay ang pagtatapos ng pagdiriwang sa Abril 2, kaarawan ni Francisco “Balagtas” Baltazar—ang kinikilalang makata sa likod ng bantog na akdang Florante at Laura. Hinikayat noon ang mga paaralan, pamantasan at iba pang institusyong pangkultura na makiisa sa mga gawaing nagpapalaganap ng pambansang wika. Proclamation No. 35, s. 1946

Pagsapit ng 1955, inilipat ni Pangulong Ramon Magsaysay ang pagdiriwang sa Agosto 13 hanggang 19 sa bisa ng Proklamasyon Blg. 186.

Ayon sa proklamasyon, isinagawa ang paglilipat dahil natatapat sa bakasyon ng mga mag-aaral ang dating iskedyul kaya hindi lubusang nakikibahagi ang mga paaralan. Ang Agosto 19 naman ay kaarawan ni Pangulong Manuel L. Quezon, na kinikilalang “Ama ng Wikang Pambansa.” Proclamation No. 186, s. 1955

Mula isang linggo, naging isang buwan

Noong Hulyo 15, 1997, pinalawak ni Pangulong Fidel V. Ramos ang paggunita mula isang linggo tungo sa buong buwan ng Agosto sa pamamagitan ng Proklamasyon Blg. 1041.

Itinakda nito ang Agosto 1 hanggang 31 ng bawat taon bilang Buwan ng Wikang Pambansa. Layunin nitong palawakin ang pakikilahok ng pamahalaan, mga paaralan, organisasyong pangwika at pangkultura, media at iba’t ibang sektor sa pagtataguyod ng wikang Filipino. Proclamation No. 1041, s. 1997

Mula noon, naging mahalagang bahagi ng taunang pagdiriwang ang mga talakayan, paligsahan, kolokyum, pagtatanghal at iba pang gawaing nagbibigay-diin sa papel ng wika sa edukasyon, kultura, pagkakaisa at pambansang pagkakakilanlan.

Wikang Filipino sa panahon ng AI

Ngayong 2026, kinikilala ng pagdiriwang ang malaking pagbabagong dulot ng artificial intelligence sa paraan ng paglikha, paghahanap at pagpapalaganap ng impormasyon.

Dala nito ang temang “Wikang Filipino at AI: Kasangkapan sa Pananaliksik at Tulay sa Yaman ng Impormasyon.”

Binigyang-diin ng Komisyon sa Wikang Filipino ang etikal at responsableng paggamit ng AI bilang kasangkapan sa pagpapalawak ng kaalaman at pagpapaunlad ng wikang Filipino at ng mga katutubong wika—hindi bilang kapalit ng sariling pag-iisip at pagkamalikhain ng tao. Philippine Information Agency

Kasama ang mga katuwang na institusyon, naghanda ang KWF ng mga programa upang gawing mas masigla at malaganap ang paggamit ng Filipino habang patuloy na tinatalakay ang mga oportunidad at pananagutang kaakibat ng makabagong teknolohiya.

Mula sa isang linggong kampanya noong 1946, ang paggunita ay umunlad bilang isang buwang pagkilala sa wikang nag-uugnay sa mga Pilipino.

Ipinakikita ng kasaysayan ng Buwan ng Wikang Pambansa na ang Filipino ay isang buhay at patuloy na umuunlad na wika—may kakayahang sumabay sa pagbabago, humarap sa mga hamon ng kasalukuyan at magsilbing tulay patungo sa kinabukasan.

08/08/2026

Free access to CALAX Subsection 3 ends as toll collection begins on August 9, 2026.

Here are the approved toll rates for motorists traveling between Silang–Aguinaldo, Governor’s Drive and Greenfield, Laguna.

Read the full story for complete details.

TRB Approves Toll Collection for CALAX Subsection 3

08/08/2026

HUC o Component City—sino ang dapat magpasya sa kinabukasan ng Lucena?

Mahigit tatlong dekada nang kinikilala ang Lucena bilang Highly Urbanized City, ngunit muli ngayong kinukuwestiyon ang legalidad ng naturang status. Sa gitna ng magkasalungat na legal na argumento, isang tinig ang hindi dapat mawala: ang boses ng mga Lucenahin.

Basahin ang aking opinion article sa LINE OF TRUTH:

“Legal na Pagkilala or Maling Akala? Boses ng Lucenahin ang Magpasya.”

Legal na Pagkilala or Maling Akala? – Boses ng Lucenahin ang magpasya. By Josephine D. Escovidal Ang lungsod ng Lucena ay mahigit tatlong dekada nang kinikilala at pinakikitunguhan ang bilang isang Highly Urbanized City ...

08/08/2026

Beyond ₱1 million in coverage, the PDIC is seeking broader and faster protection for Filipino depositors.

Proposed reforms include extending coverage to qualified deposits in non-bank financial institutions and cooperatives, accelerating insurance claim payments, and allowing stronger emergency measures during a systemic financial crisis.

Will these changes build greater confidence in the Philippine financial system?

Read the full story on The Compass Chronicles.

Beyond ₱1 Million: PDIC Seeks Stronger Protection

08/08/2026

TRB Inaprubahan ang Paniningil ng Toll sa Bagong Bahagi ng CALAX

Magsisimula na sa Linggo, Agosto 9, 2026, ang paniningil ng toll sa bagong bahagi ng Cavite-Laguna Expressway o CALAX na nag-uugnay sa Silang-Aguinaldo Interchange at Governor’s Drive sa General Trias, Cavite.

Inaprubahan ng Toll Regulatory Board ang pagpapatupad ng toll fees matapos ang tatlong buwang libreng paggamit sa CALAX Subsection 3.

Binuksan sa mga motorista noong Mayo 4, 2026 ang 7.88-kilometrong bahagi ng expressway. Mula noon, tinatayang halos 9,000 motorista kada araw ang nakinabang sa libreng pagdaan dito.

Layunin ng bagong kalsada na magbigay ng mas mabilis at maginhawang alternatibong ruta para sa mga residente, manggagawa, estudyante at negosyong bumibiyahe sa Cavite. Inaasahan din nitong makatutulong sa pagbabawas ng pagsisikip sa mga lokal na kalsada sa mga lumalaking industrial at residential area ng lalawigan.

Simula Agosto 9, ito ang toll rates mula Silang-Aguinaldo Interchange hanggang Governor’s Drive:

Class 1 – ₱35

Class 2 – ₱70

Class 3 – ₱106

Samantala, para sa mga magmumula sa Governor’s Drive sa General Trias at didiretso hanggang Greenfield sa Laguna, ang singil ay:

Class 1 – ₱117

Class 2 – ₱234

Class 3 – ₱351

Dahil sa pagbubukas ng Subsection 3, umabot na sa 26 kilometro ang kasalukuyang operational na bahagi ng CALAX, simula sa Greenfield-Mamplasan Entry sa Biñan, Laguna.

Kapag ganap nang natapos ang buong expressway, inaasahang makapaglilingkod ito sa hanggang 65,000 sasakyan kada araw. Malaki rin ang inaasahang ambag nito sa mas mabilis na pagbiyahe at pagdadala ng mga produkto at serbisyo sa Cavite, Laguna at katimugang bahagi ng Metro Manila.

Ang CALAX ay isa sa mahahalagang proyektong pang-imprastraktura na naglalayong paikliin ang oras ng biyahe, maibsan ang trapiko at masuportahan ang patuloy na paglago ng ekonomiya sa rehiyon.

08/08/2026

PDIC, Isinusulong ang Mas Matibay na Proteksiyon sa Deposito

QUEZON CITY — Isinusulong ng Philippine Deposit Insurance Corporation (PDIC) ang malawakang pagbabago sa batas upang mapalawak ang proteksiyon sa mga depositor, mapabilis ang pagbabayad ng insurance claims, at mapatatag ang sistema ng pananalapi ng bansa laban sa mga posibleng krisis.

Inilahad ni PDIC President at CEO Roberto B. Tan ang mga panukalang reporma sa ginanap na “PDIC 101: Understanding Deposit Insurance,” isang joint press conference ng PDIC at Philippine Information Agency (PIA) noong Agosto 5, 2026.

Kasunod ito ng pagtataas noong nakaraang taon sa maximum deposit insurance coverage na umaabot na ngayon sa ₱1 milyon kada depositor, kada bangko.

Ayon kay Tan, layunin ng mga panukalang amyenda sa PDIC Charter na makabuo ng deposit insurance system na mas malawak ang saklaw, mas mabilis tumugon, at mas matatag sa panahon ng krisis.

Kabilang sa mga isinusulong na reporma ang pagpapalawak ng insurance coverage sa mga kwalipikadong deposito sa non-bank financial institutions at mga kooperatiba. Iminumungkahi rin ang mas mataas na proteksiyon para sa mga account na may malaking kahalagahang panlipunan at pang-ekonomiya.

Nais din ng PDIC na mapabilis ang pagbabayad ng deposit insurance claims sa pamamagitan ng pagpapasimple sa proseso ng pagberipika ng deposit records at pag-aalis ng mga legal na hadlang na maaaring maging dahilan ng pagkaantala ng bayad sa mga depositor ng nagsarang bangko.

Kasama rin sa panukala ang pagbibigay ng kapangyarihan na magpatupad ng pansamantalang blanket guarantee kapag may malawakang krisis sa sistemang pinansyal. Layunin nitong maiwasan ang biglaang sabay-sabay na pag-withdraw ng pera o bank run na maaaring magbanta sa katatagan ng mga bangko.

Palalakasin din sa ilalim ng panukala ang liquidation framework at institutional capability ng PDIC upang maging mas mahusay ang pamamahala at pagsasara ng mga bangkong hindi na kayang magpatuloy ng operasyon.

Patuloy na nagsasagawa ang PDIC ng konsultasyon sa mga ahensya ng pamahalaan at iba pang stakeholders. Isinagawa noong Hunyo 2026 ang isang government stakeholders’ workshop, at gagamitin ang mga rekomendasyong nakalap bago tuluyang buuin ang mga panukalang amyenda.

Nauna nang inihain ni Senate President Vicente C. Sotto III noong Enero 2026 ang Senate Bill No. 1667, na naglalayong amyendahan ang PDIC Charter at palakasin ang kapangyarihan at kakayahan ng ahensya sa pagprotekta sa mga depositor at pagpapanatili ng katatagan ng sistemang pinansyal.

Tiniyak ng PDIC na ang mga repormang ito ay bahagi ng patuloy nitong pagsisikap na mapanatili ang tiwala ng publiko sa sistema ng pagbabangko at makapagbigay ng mas matibay na proteksiyon sa perang pinaghirapan ng mga Pilipino.

08/08/2026

⚠️ NGCP POWER INTERRUPTION ADVISORY
Nagkaroon ng unscheduled power interruption sa ilang bahagi ng Laguna at Quezon Province ngayong Agosto 8, simula 7:06 AM.
Apektadong electric cooperatives:
FLECO
QUEZELCO II
Ayon sa NGCP, pansamantalang nawalan ng suplay ng kuryente dahil sa outage ng Lumban–Famy 69 kV transmission line. Kasalukuyang isinasagawa ang pagkukumpuni sa naputol na conductor na natagpuan sa isang poste sa Barangay Isla, Pangil, Laguna.
Wala pang ibinigay na tiyak na oras kung kailan ganap na maibabalik ang suplay ng kuryente. Pinapayuhan ang mga apektadong residente na maghintay ng karagdagang abiso mula sa NGCP at kani-kanilang electric cooperative.

06/08/2026

Being a young mother is never a reason to give up on your dreams. The journey may be more difficult, but with courage, determination, and faith, nothing is impossible.

To everyone who has stumbled along the way: rise again, keep moving forward, and continue fighting for the future you deserve. Your struggles do not define you—your strength to overcome them does.

Congratulations! Your story is proof that motherhood and education can go hand in hand. You did it, and we are incredibly proud of you! ❤️🎓👏

03/08/2026

🏛️ BIR RDO 56 – Calamba, Pormal nang Nagkaroon ng Bagong Tanggapan

CALAMBA CITY, Laguna — Pormal na pinasinayaan ngayong Lunes, Agosto 3, 2026, ang bagong tanggapan ng Bureau of Internal Revenue (BIR) Revenue District Office No. 56 – Calamba sa isang seremonyang dinaluhan ng mga opisyal ng BIR, mga kinatawan ng iba't ibang ahensya ng pamahalaan, at iba pang mga panauhin.

Naging tampok sa programa ang ceremonial unveiling ng marker at ang pagbabasbas sa bagong gusali, na sumisimbolo sa patuloy na pagpapalakas ng serbisyo ng BIR para sa mga nagbabayad ng buwis sa Calamba at mga karatig na lugar.

Inaasahang mas mapapabilis at mapapahusay ng bagong tanggapan ang paghahatid ng mga serbisyo ng ahensya, alinsunod sa layunin nitong magbigay ng mas episyente, moderno, at taxpayer-friendly na serbisyo sa publiko.

📹 Video by: The Philippine Expose News Online and Newspaper

01/08/2026

𝗠𝗔𝗬 𝗕𝗔𝗚𝗢𝗡𝗚 𝗥𝗘𝗤𝗨𝗜𝗥𝗘𝗠𝗘𝗡𝗧 𝗡𝗔 𝗔𝗡𝗚 𝗕𝗜𝗥 𝗣𝗔𝗥𝗔 𝗦𝗔 𝗠𝗚𝗔 𝗢𝗡𝗟𝗜𝗡𝗘 𝗡𝗘𝗚𝗢𝗦𝗬𝗢
Sa patuloy na paglago ng digital commerce sa Pilipinas, ipinatupad ng Bureau of Internal Revenue (BIR) ang BIR Registration Seal Badge, isang digital verification badge na naglalayong matiyak sa publiko na ang isang online business ay rehistrado at lehitimong nagbabayad ng buwis.
Alamin kung sino ang saklaw ng bagong requirement, paano ito makukuha, at bakit mahalaga ito para sa mga online seller, freelancer, at iba pang digital entrepreneurs.
📖 Basahin ang buong artikulo sa: 🌐 https://newbizconsulting.online⁠�
Ang balitang ito ay ibinahagi bilang impormasyon upang makatulong sa publiko at sa mga online business owners na maging updated sa pinakabagong BIR compliance requirements.

BIR Registration Seal Badge: A New Compliance Requirement for Online Businesses in the Philippines