18/08/2026
๐ช๐ถ๐ธ๐ฎ ๐ก๐ฎ๐๐ถ๐ป, ๐๐น๐ถ๐ฐ๐ธ ๐ก๐ฎ๐๐ถ๐ป
Ni ๐ด๐๐โ๐๐ ๐ฟ. ๐ด๐๐ข๐๐๐๐, ๐ฝ๐.
Ngayong Agosto, muling ipinagdiriwang ang Buwan ng Wikaโpanahon para kilalanin at pahalagahan ang Filipino at ang kulturang bahagi ng ating pagkakakilanlan. Karaniwan nating iniuugnay ang pagdiriwang sa mga kasuotang Pilipino, paligsahan, pagtatanghal, at paggamit ng mga salitang minsan ay bihira nating marinig sa pang-araw-araw na usapan. Masaya ang mga ito, pero hindi naman doon nagtatapos ang pagpapahalaga sa wika.
Sa totoo lang, ginagamit natin ang Filipino kahit hindi natin ito napapansin. Nasa usapan natin sa bahay, sa biruan kasama ang mga kaibigan, sa classroom, sa group chat, at sa mga post at comments na araw-araw nating nakikita online. Nagbabago lamang ang lugar at paraan ng paggamit natin dito.
At ngayon, malaking bahagi ng buhay natin ang nangyayari online.
Dito tayo nagbabahagi ng opinyon, nagtatanong, nagkukuwento, at nakikipag-usap. May mga Filipino caption, meme, video, comment, at discussion na madaling makita sa social media. Minsan, halo ang Filipino at English. Minsan naman, may mga bagong salitang nabubuo dahil sa internet. Hindi ito nangangahulugang nawawala ang Filipino. Ipinapakita lamang nito na patuloy itong ginagamit at nagbabago kasabay ng mga taong gumagamit nito.
Kasama na rin sa pagbabagong ito ang artificial intelligence o AI.
Marami nang estudyante ang gumagamit nito para maghanap ng ideya, magpaunawa ng konsepto, tumulong sa pananaliksik, o magsimula ng isang gawain. Malaking tulong ang teknolohiya kapag ginagamit nang tama. Pero may hangganan din ang pagiging convenient nito.
Isang click lang, may sagot na. Isang copy-paste, tapos na sana.
Pero sapat na ba iyon?
Hindi lahat ng sagot mula sa AI ay tama. Maaari itong magbigay ng impormasyon na mali, kulang, o hindi angkop sa konteksto. At kung lagi nating hahayaan ang teknolohiya na mag-isip para sa atin, unti-unti ring nababawasan ang pagkakataong matuto tayong magbasa, magsuri, at bumuo ng sariling sagot.
Kaya bago ang โcopy,โ dapat may โthink.โ
Hindi rin naman kailangang iwasan ang AI. Maaari natin itong gamitin habang patuloy na ginagamit ang Filipino. Maaari tayong magsulat ng content sa Filipino, gumawa ng online discussions gamit ang Filipino, magbahagi ng impormasyon sa ating sariling wika, at makipag-ugnayan sa AI gamit ito. Kung lumalawak ang mga lugar kung saan tayo nakikipag-usap, dapat lumalawak din ang lugar para sa Filipino.
Hindi rin kailangang maging malalim ang bawat salitang ginagamit natin. Hindi naman nasusukat ang pagmamahal sa wika sa dami ng malalalim na salitang alam natin. Ang Filipino na ginagamit natin ngayon ay kasama ang mga salitang hiram, code-switching, memes, biro, at iba pang paraan ng pakikipag-usap na nabuo sa kasalukuyang panahon.
Mas mahalaga ang paggamit kaysa pagpapakita lamang nito tuwing Agosto.
Kaya pagkatapos ng mga programa at paligsahan para sa Buwan ng Wika, sana ay hindi doon matapos ang paggamit natin ng Filipino. Dalhin natin ito sa mga lugar kung saan tayo talagang naroroonโsa classroom, sa social media, sa group chats, sa online learning, sa pananaliksik, at maging sa mga teknolohiyang ginagamit natin araw-araw.
Dahil hindi naman kailangang pumili sa pagitan ng teknolohiya at sariling wika. Maaari nating gamitin ang bago nang hindi kinakailangang kalimutan ang atin.
Sa huli, maaaring magbago ang paraan ng ating pakikipag-usap. Maaaring may panibagong platform, bagong app, o bagong teknolohiyang susunod sa AI. Pero kung patuloy nating ginagamit ang Filipino, hindi ito maiiwan sa nakaraan.
Hindi lang natin ipinagdiriwang ang Filipino tuwing Agosto. Ginagamit natin ito araw-araw.
Kaya sa bawat click, huwag lang tayong basta mag-copy.
Mag-isip. Magsuri. At gamitin ang sariling wika.
Wika natin. Click natin.
Layout ni:
๐โ๐๐๐ค๐๐๐ ๐ด๐๐๐ฆ๐ ๐๐ ๐. ๐ถ๐๐๐๐๐๐