23/08/2026
MGA HAKBANG KAPAG MAY SHOOTING / ACTIVE ATTACK INCIDENT SA PAARALAN
Sa kasalukuyang DepEd safety direction, mahalagang may School Contingency Plan for Active Attacks, at ang DepEd DRRMS Virtual Operations Center mismo ay may nakalaang Playbook for Schools, Teacher’s Guide, IEC Poster, at School Contingency Plan Template for Active Attack/Shooter Incidents.
DRRMS Virtual OpCen +1
Ang pangunahing survival principle na ginagamit sa 2026 DepEd active-shooter drills ay RUN – HIDE – FIGHT, pero ang “fight” ay last resort lamang, lalo na para sa capable adults; hindi ito dapat ituro sa mga bata bilang unang tugon.
1. RECOGNIZE — Kilalanin agad ang banta
Kapag may narinig na putok, may nakitang taong armado, may sapilitang pagpasok, o may kapani-paniwalang report ng armed attacker, huwag ipagpalagay na prank lamang. I-activate agad ang established school emergency communication/alert system.
Ang unang layunin ay hindi alamin kung sino ang attacker. Ang unang layunin ay mailayo ang mga bata sa panganib.
2. ALERT — I-activate ang emergency protocol
Ang School Head/Incident Commander o authorized personnel ay dapat magbigay ng malinaw na emergency alert ayon sa contingency plan.
Kung ligtas nang gawin, tumawag sa 911/PNP at ibigay ang mahalagang impormasyon: pangalan at lokasyon ng paaralan, saan huling nakita ang attacker, paglalarawan kung alam, bilang ng attacker kung alam, at kung may sugatan.
Huwag magpakalat ng haka-haka. Huwag mag-Facebook Live. Huwag mag-post ng real-time location ng learners o responders.
3. RUN — Umalis kung may ligtas na daan
Kung ang attacker ay nasa ibang bahagi ng campus at may malinaw at ligtas na escape route, ang priority ay mailayo ang learners sa danger zone.
Ang teacher ay dapat manguna sa learners, iwan ang mga hindi kailangang gamit, huwag pumunta sa direksiyon ng putukan, at pumunta sa pre-identified safe/reunification area kung ligtas itong maabot.
Sa DepEd’s July 2026 drill, evacuation was done once a safe route was confirmed, with learners proceeding toward a designated reunification zone.
4. HIDE / LOCKDOWN — Kapag hindi ligtas tumakbo
Kung hindi ligtas ang evacuation:
Lock → Barricade → Lights Off → Silence → Stay Out of Sight.
I-lock ang pinto kung maaari. I-barricade ito gamit ang available furniture. Patayin ang ilaw. Isara ang curtains/blinds. I-silent pati vibration ng phones. Ilayo ang learners sa pinto at bintana at panatilihing tahimik.
Huwag basta magbukas ng pinto dahil lamang may kumakatok. Hintayin ang verified instruction ng law enforcement/authorized school emergency command. Ang mga hakbang na ito ay aktuwal na bahagi ng 2026 DepEd active-shooter drill.
5. FIGHT — Pinakahuling paraan lamang
Ito ay last resort kapag wala nang paraan upang makatakas o magtago at may immediate threat to life.
Para sa school setting, hindi dapat ang mga bata ang inaasahang haharap sa attacker. Ang diin para sa learners ay RUN at HIDE at pagsunod sa trained adults. Sa DepEd drill reporting, ang physical resistance bilang last resort ay inilagay sa konteksto ng teachers/adult school personnel.
6. KAPAG DUMATING ANG PULIS
Huwag tumakbo papunta sa responders. Manatiling kalmado, sundin agad ang kanilang utos, at panatilihing nakikita at walang hawak ang mga kamay.
Tandaan: maaaring hindi muna tulungan ng unang police team ang sugatan dahil ang kanilang pangunahing trabaho ay neutralize/stop the continuing threat. Susunod ang rescue at medical response kapag ligtas na ang area.
7. ACCOUNTABILITY
Bilangin at i-account ang lahat
Kapag nasa ligtas na lugar na, bawat adviser/teacher ay dapat magkaroon ng accountability system para malaman kung sino ang:
Present – Safe – Injured – Missing – Already Reunified
I-report ito sa Incident Command, hindi sa social media.
8. REUNIFICATION — Huwag basta pauwiin ang mga bata
Napakahalaga nito. Ang learners ay dapat dalhin sa pre-designated Student-Family Reunification Area kapag idineklara nang ligtas ng authorities.
Dapat may controlled release system: verify parent/authorized guardian, document the release, record the time, at maiwasan ang sabay-sabay na pagpasok ng parents sa incident area.
DepEd policy specifically requires school contingency plans to include a Student-Family Reunification Plan.
9. MEDICAL RESPONSE
Kapag secured na ang lugar, saka isagawa ang organized triage, first aid/BLS, ambulance referral, at transfer to health facilities.
Ang teachers ay hindi dapat bumalik sa danger area para kumuha ng gamit o hanapin ang learners kung hindi pa ito declared safe.
10. AFTER THE INCIDENT — Hindi natatapos sa “All Clear”
Pagkatapos ng incident, kailangang magkaroon ng:
accounting of all learners/personnel → family reunification → incident documentation → reporting to SDO/DRRMS → psychological first aid → referral of highly affected learners/personnel → investigation coordination → after-action review → revision of contingency plan.
Ang DepEd’s Schools as Zones of Peace framework expressly includes lockdown, suspension of classes, activation of family reunification, psychological first aid, psychosocial support, at tracking of learners and personnel bilang bahagi ng response and recovery interventions.
Mahalagang Role ng School Head
Sa ganitong insidente, ang School Head ay hindi dapat maging “hero” na personal na hahabol sa attacker. Ang pangunahing leadership responsibility ay Command, Communicate, Coordinate, Account, and Protect—activate the contingency plan, coordinate with PNP/BFP/LGU/EMS, ensure accountability, control information, activate reunification, and manage recovery.
Ito ay kaayon ng DepEd Order No. 006, s. 2026, which requires a safe and motivating learning environment and protection of learners and education personnel from violence and harm. DepEd’s 2026 active-shooter safety exercises likewise emphasize coordination among schools, police, BFP, LGUs, lockdown, evacuation, and reunification.
Philippine News Agency
Simpleng tandaan ng buong paaralan:
MAY BANTA → ALERT → RUN kung ligtas → HIDE kung hindi → FIGHT only as absolute last resort → FOLLOW POLICE → ACCOUNT EVERYONE → REUNIFY SAFELY.
Para sa learners, mas simple pa:
“Makinig sa g**o. Lumayo sa panganib. Tumahimik kapag nag-lockdown. Huwag bumalik. Huwag mag-video. Hintayin ang opisyal na all-clear.”
Ang pinakamahalaga ay hindi lang magkaroon ng written plan. Kailangang malinaw ang alarm, alternate communication, lockdown rooms, evacuation routes, off-site reunification area, accountability system, parent communication protocol, at coordination with PNP/BFP/LGU bago pa magkaroon ng emergency. Ang DepEd DRRMS ngayon ay may dedicated School Contingency Plan for Active Attacks resources para rito.
゚