22/08/2026
๐๐๐๐๐๐๐๐๐ | ๐ฃ๐ผ๐ป๐ฑ๐ผ๐ป๐ด ๐ฃ๐ฎ๐๐๐น๐ผ๐ ๐๐ป๐ฎ๐ฎ๐ป๐ผ๐ฑ ๐ป๐ด ๐๐ฎ๐ต๐ฎ
Sa gitna ng malakas na pag-ulan, nasira ang bahagi ng San Juan d**e sa Botolan, Zambales, dahilan upang malagay sa panganib ang kaligtasan ng mga mamamayang nakatira malapit dito. Higit na nakababahala ang seguridad ng mga volunteer na pansamantalang umayos dito at nagbantay sa kalagayan ng d**e. Ayon sa mga ulat, tinatayang โฑ35 milyon ang kinakailangang pondo para sa muling pagsasaayos nito.
Hindi na bago ang ganitong sitwasyon. Sa tuwing dumarating ang malalakas na bagyo at pag-ulan, muling lumilitaw ang parehong problemaโ pagkasira ng imprastraktura, paglikas ng mga residente, at pagkabahala sa kanilang kaligtasan. Kung paulit-ulit nang naglalaan ng pondo para sa pagkukumpuni, bakit tila paulit-ulit din namang bumabalik ang problema? Bakit ang perang pinaghirapan ng mga tao ay hindi manlang sila maprotektahan sa oras ng kalamidad?
"Nakababahala dahil pwede nitong ilagay sa panganib ang mga residente, lalo na kapag malakas ang ulan at tumataas ang tubig. Hindi lang dapat ayusin ang sirang bahagi kapag may sakuna na. Mas mabuting maagapan ito upang maiwasan ang mas malaking pinsala at maprotektahan ang mga pamilya at kabuhayan ng mga tao sa community." ayon sa isang residenteng malapit sa nasabing d**e.
Ang mga proyektong tulad ng d**e ay nagsisilbing proteksyon ng mga mamamayan. Ang pagkasira nito ay magdudulot ng malawakang pagbaha na sumisira sa kabuhayan, mga ari-arian, at naglalagay sa kapahamakan sa buhay ng mamamayan.
Hindi dapat tinuturing na limos ang paghangad ng mga mamamayan na magkaroon ng isang ligtas na komunidad, maayos na serbisyo, at wastong paggamit ng pondo. Kailangang tiyakin na ang bawat pisong inilaan para sa imprastraktura ay napupunta sa proyektong matibay, maayos, at naaayon sa tunay na pangangailangan ng komunidad.
Nararapat na pagtibayin ang mga proaktibong aksyon bilang paghahanda sa anumang maaring maging banta sa kaligtasan ng mga mamamayan at hindi umasa lamang sa reaktibong pagtugon kapag nariyan na ang kalamidad. Ang mga ayudang ipinapamigay ay patunay lamang ng kakulangan sa paghahanda, hindi na ito kakailanganin kung sa simula pa lamang ay sapat na ang proteksyong ibinibigay sa komunidad. Karapatan ng mga tao na magkaroon ng isang pamahalaang hindi lamang kumikilos kapag ang sakuna'y nasa harapan na nila.
Hindi kailanman dapat tanggapin ng lipunan na bahagi na lamang ng buhay ang paglikas sa tuwing uulan nang malakas at ang pangambang baka gumuho, umapaw, o masira ang imprastrakturang dapat sana ay nagsisilbing proteksiyon nila.
Hindi sa lahat ng pagkakataon ay kapuri-puri ang katangiang tinatawag na "resiliency" ng mga pilipino lalo kung nagiging kasangkapan lamang ito upang pagtakpan ang paulit-ulit na kabiguan ng pamahalaan. Sa tuwing ipinagmamalaki ang tibay ng loob ng mga residente sa gitna ng sakuna, nalilimutan ang mahalagang tanong, bakit kailangan nilang maghirap nang paulit-ulit? Ang totoong katatagan ay nagmumula dapat sa sapat na paghahanda at matibay na sistema, hindi sa tiyaga ng mamamayang napipilitang magtiis dahil sa kakulangan ng solusyong tunay na puputol sa kanilang patuloy na paghihirap.
Humupa man ang bagyo, huwag sana nating hayaang mawala ang ating paniningil kasabay ng pagkatuyo ng bahang idinulot nito. Huwag makalimot.
--