Sarigilap Online: Ilokano Flash Fiction

Sarigilap Online: Ilokano Flash Fiction JOEL B. MANUEL. Editor Sarigilap Online, Babasaen a Makapanakman

JOEL B. MANUEL, Editor
AILEEN R. RAMBAUD, Asst. Editor
ROY V. ARAGON, Referree
DANIEL L.

SARIGILAP ONLINE: BABASAEN A MAKAPANAKMAN

We publish online Ilokano Flash Fiction articles namely Saribiit, Sarigilap, Sariladawan, Sarigilap for Children, Sarindaniw, Saribuya, Siento and Inneman. NESPEROS, Referree
ESTELA BISQUERA-GUERRERO, Moderator
MARIO T. TEJADA, Adviser
RYAN A. DULIG, Comptroller
ROVIN JAY M. ALUNDAY, Webmaster

CLES B. RAMBAUD, Mentor-Consultant

Staff Writers / Members:
ARNEL M. ASIS
ROLANDO D. TUBERA
LEONORA R. MELCHOR
MARKELVIN GUZMAN
LOURDES L. OPINALDO
ERLYN B. RAÑA
ARNEL D. CALIPJO
MICHAEL CORPUZ
ARCHIE C. ANIPOT
TOM JACOB D. RUPISAN
JANN MARK SINANG
GERALYN E. NABAYSA
ADORACION SALANTES
DANFORD DOMINGO
EDISON PIMENTEL AGCAOILI
PROSPERO "JONG" TABANGCURA, JR. MARLON AGBAYANI RODRIGO
MINERVA BUTAC ORTEZA GABUYO
BLEZSIE AGUINALDO
CELSO ABATON

Eskuela-Serye #3DIAK MAAWATAN, DIAK MAAWATAN!Sarigilap ni Joel B. Manuel Disclaimer: Adda idi advertisement iti radio a...
31/07/2026

Eskuela-Serye #3

DIAK MAAWATAN, DIAK MAAWATAN!
Sarigilap ni Joel B. Manuel

Disclaimer: Adda idi advertisement iti radio a kunana: “Diak maawatan! Diak Maawatan!”

NAUNEG pay laeng ti sainnek ni Trisha idi makadap-aw iti gate ti eskuelaanda. Impunasna ti bassit a labakara a namustrengen a puraw iti nagkaling-etan a rupana. Nagsainnek manen sana tinaliaw ni nanangna a nagpayapay iti labes ti apagattengnged nga alad. Insenias ni nanangna ti panangituloy ni Trisha iti iseserrekna iti paraangan ti eskuelaan ken iti klasrumda a Kinder.

Nagsainnek manen ni Trisha. Saanna latta a malipatan ti pananglabak ni tatangna ken ni nanangna iti balay ti buneng itay kasanguanan nga agrubbuat. Kellaat lattan a ngimmato ti boses ni tatangna itay agdamdamag ni nanangna, ket daytan, inlabak ni tatangna ti nakabaina a buneng. Linengnges ni tatangna ni nanangna sana indennes ti murdong ti sikakaluban a buneng iti lilidduokan ni nanangna. Kimiapes ni Trisha; inapputna dagiti matana.

”Nanangkooo!” inyuraorna. Ta ipagarupna lattan a kanibusanandan ken ni nanangna.

”Ikkatek daytoy buneng iti kalubanna, uh! Kayatmo?” inlaaw ni tatangna.

Kayat a punasen dagiti sainnek ti ubing ti amak ken buteng iti mabalin nga aramiden ni tatangna kadakuada. Ta itay rubrubbuatan ni nanangna ni Trisha, pinapispisan manen ni tatangna ni nanangna ket naiparusisi pay daytoy, naimbag ta iti foam a pagid-iddaanda. Ta apay ngamin nga ipakitada ti kasta a kinaranggas?

”Panawanta, anakko, panawanta,” insaibbek ni nanangna. Ket inruaren ni nanangna ni Trisha tapno mapanna itulnog iti eskuelaanda. Ngem kellaat a pinaisiag ni tatangna ti Honda Clique ket kinamakamna ida nga agina.

”Dimi kayat ti aglugan, uh!” inyikkis ni nanangna. Tinengngel ni tatangna ti pungupunguan ni nanangna ngem naggulagol ti inana. Limmakmus. Inasintaranna a kinibin ni Trisha sada nanglinteg iti bangkag a kapingngaan, Simmarida iti nababa a munturod iti amianan ti eskuela ngem awan dalanda dita. Kinamangda met laeng ti sementado a kalsada nga umagibas iti Suyo Elementary School. Sa laeng nagtalna a kimmat ni tatangna kadakuada itay nasabatna ti kagawad nga ulitegna met laeng. Nakita ngata ti kagawad ti inaramidna ket sinitana.

NADLAW a dagus ni Maam Mary Anne nga adda parikut ti pupil-na apaman a nakadap-aw iti sango ti klasrumda. Kasla paisalsalakan ti ubing a simrek sa nagtugaw iti likud. Nadlaw pay dagiti nagannak iti Kinder nga agbambantay iti gazebo iti amianan ti klasrum ni Maam Remy.

”Apay, Trish?” inabay ni Maam Mary Anne ti ubing.

Timrem ketdi ti luasit kadagiti mata ni Trisha. Idi kuan, naganug-ogen. Inap-aprosan ni Maam Mary Anne ti medio agolandes ken naingpis a buok ti ubing. Impababa pay iti bukot ti ubing. Kitkitaen dagiti kaklasena.

”Apay, naan-anoka?”

Sangit latta. Ken nauneg a sainnek.

Napasennaay ni Maam Mary Anne. Daytoy ngamin ti agmaestra. In loco parentis a kunada. Annakna metten dagitoy nga ubbing. Pagrebbenganna ida. Idesisionanna ida. Ket saan a linoloko dayta. Aglalo kadagiti ubbing a nakaganganus pay ti rikna ken pampanunotda. Ket waloda ita a klasena. Maysa laeng kadakuada ni Trisha.

Adda simmangpet a notification iti Messenger-na. Ni Manang Missy a nanang ni Trisha. Missy ti naganna iti FB. Ngem kadagiti kabarkadana a nagannak ditoy Suyo ES, Misiang isuna.

Ading maam Mary Anne, pangngaasim ta pakikita ni Trisha, maamko. Sumro ni amana, dayta bisiona a dumisso no mapagsaw-an. Awan inyapontena a nakalapanna iti tallo nga aldaw. Atapek nga adda sabalinan, maamko. No isuna ti umay, pangngaasim, saanmo nga ipapaima kenkuana ni Trisha, maamko, a.

Alla, apo! Tinimpag ni Maam Mary Anne ti barukongna ta kasla kasla nakarikna iti aliaw. Adda ngamin dagiti nagannak a kakasta. Pagbalinenda a kasla langdet dagiti ubbingda. Ket isuda a mannursuro, mairamraman kadagiti rumsua a parikutda.

Sinungbatanna: ”Ala wen, ate.” Ngem madanagan. Kasanon no ni Manong Yllor ti umay inton madamdama? Unnaanna ni Manang Missy? Di kadi kapilitan a palubosanna?


”Wait kinder, a, mapan biit dita bangir ni maamyo,” kinunana kadagiti ubbing a manarimaan nga ag-trace kadagiti linia. Saan pay a nangrugi a nagobra ni naladaw a Trisha. Ipumpunasna ti namustreng a labakarana iti lumabanag payen a rupana.

Bimmangir ni Maam Mary Anne iti klasrum ni Maam Remy nga officer in charge-da. Imbagana ti situasion. A ti laeng message iti FB ni Manang Missy ti ammona a pagibasaran ken ti panagsangsangit ni Trisha.

Nabayag a nagpanunot ni Maam Remy. “Dayta laeng ti in-message-na, ading?”

“Wen, maam, mabainak met nga agdamagen,” inyisem ni Maam Mary Anne.

”Sa maysa, agsangsangit dayta ubing,” kinuna ni Maam Remy. ”Mangipakita a talaga nga adda inaramid ni daytoy nga amana nga Yllor,” insanamtekna.

”No ngarud ni Manong Yllor ti umay, saanko nga ited, ma’am?” dinamag ni Maam Mary Anne.
”Saan, ading. Saanta nga ay-ayonan ni Misiang ngem panagkunak, nasaysayaat nga agkamalita iti biangna.”

Napasennaay ni Maam Mary Anne. ”Nagrigat met aya, maam, no kastoy,” marapait ti isemna.

”Wen, ading, aglippias dagiti parikut dagiti nagannak ditoy eskuela. Datayo met, pagam-ammuan ta mairamraman a ditay mapupuotan. Kasla extensionnatayo dagiti pamilia, ading!”

Nagkatawa iti nalag-an ni Maam Mary Anne.

Alas nuebe. Supervised Recess dagiti ubbing. Nakitan ni Maam Mary Anne dagiti snacks dagiti ubbingna. Awan gayam ti binalon ni Trisha a kuartana nga igatangna isu a nagpaipan ni Maam Mary Anne iti lemon grass juice ken nagalipgalip a nalingta a saba a nalaokan iti gulaman. Maiparit ti plastic cups isu a papel a baso ti nakaipananna. Isu ti impasangona iti ubing.

Ngem nagkibbayo ni Maam Mary Anne idi makitana nga addan nga agur-uray ni Manong Yllor iti ruar ti gate, iti sirok dagiti pinuon ti kaykayo dita.

Nadegdegan ti danagna idi mabasana ti message ni Manang Missy: ”Addaak yanda tatang ditoy Taguipuro, maam ading,” kinuna ti message. ”Umayminto alaen ni Trisha no madamdama.”

Ibagana ngata nga addan ni Manong Yllor nga agbambantay? Wen, tapno ammo met ni Manang Missy ti saksakbayanna. Saan met a makiay-ayon iti apa dagiti agassawa. Ngem ania pay ngarud? In-message-na.

Saanyo kadi a palpalubosan ‘ta anakko, maam ading, pangngaasim. Dayta ti sungbat. Makitana dayta nga Yllor, kaduakto da tatangko ken dagitay mamanongko.

Nakigtot la ket ngarud ni Maam Mary Anne. Alla, alla ne! Agbabawi itan a nangimesmessage nga addan ni Manong Yllor iti sango ti eskuelaan!

”Alla, ma’am, ania ngatan?” impadamag ni Maam Mary Anne ken ni Maam Remy.

”Kasaritata ngata ’ta Yllor?” kinuna ni Maam Remy. ”Ngem, ala, no adda met ket ni tatang ni Misiang, awan met ngata ti dakes a mapasamak.”

”Wen ngarud, maam,” nakuna ni Maam Mary Anne. ”Saantayo met nga opisial ti barangay.”

”Ngem no ditoy eskuelaan ti pagenkuentruanda, kapilitan a bumallaettayo,” kinuna ni Maam Remy. ”Pagpaguni ngamin dagitoy, ading! Unayen ti kastoy a pati nagannak, parikuttayo pay!”

Nalpasen ti supervised recess. Nagtalna dagiti kinder ta palabsenda ti Quiet Time. Mabalinda ti rumidep. Napan manen inabay ni Maam Mary Anne ni Trisha. Saanen nga agsasainnek ti ubing ngem nakamulengleng met latta.

”Maturogka, kayatmo?” inyay-ayo ni Maam Mary Anne. ”Kitaem dagiti kakaduam, nakataltalnadan.”

Ngem saan met a makaaridep ti ubing. Pampanunotenna latta ti kinaranggas ni tatangna ken ni nanangna. Di la naasian ni tatangna. Ket aglua manen.
Manarimaan ti panagpaay-ayam ni Maam Mary Anne iti breaking balloons kabayatan ti Indoor/Outdoor Play Block idi pagammuan ta adda nagmomotor a bimmanurbor iti kalsada. Simmirip iti ridaw. Alla, addan san da Manang Missy! Adda kitongkitongda ken dua pay a motor. Rimsua ti anabaabda iti kalsada. Nagbuya met dagiti traysikelan ken motoran nga agur-uray dita.

”Maam Remy, ageenkuentrodan san, maam!” impadamag ni Maam Mary Anne iti OIC-da. Umanges-anges iti nauneg.

“Bay-am ta mangayabak iti barangay tanod,” kinuna ni Maam Remy sana pinidut ti selponna.

Nangato ti boses ni Manang Missy. Nababa ngem kasla natangken met ti boses dagiti lallaki a kakabsatna.

Apagisu nga agsubli ni Maam Mary Anne iti kuartona idi nasiputanna ti panangkuelio ti dua a mamanong ni Manang Missy ken ni Manong Yllor. Um-umkis met ni Manang Missy.

”Ustonan, manong!” kinuna ni Manang Missy sana inwalin dagiti kakabsatna. Nagpigsa met!

”Pakawanendakon, kayong, sinungbasungbatannak ngamin, uh,” kinuna met ni Manong Yllor a nakadumog.

”Baybay-annakami man, ading, ta ludangludangenmi, uh!” kinuna ti maysa kadagiti kakabsat ni Manang Missy. Mangmesmesmes, sublianna koma pay ni Manong Yllor ngem naarakupen ni Manang Missy ti lakayna.

”Dangnga!” intanupra met ti ama ni Manang Missy. ”Kundi sangitka itay a kasla mauraga, ita isakitmo met la gayam, uh! Pui!”

”Uhmm, uhmm, kitaem ita, uh,” inlibbi met ni Maam Remy nga addan iti abay ni Maam Mary Anne. ”Ar-arakupenna metten ta lakayna, ading, uh?”

Saan nga ammo ni Maam Mary Anne no agmisuot wenno umisem. “Isu ita, maam! Anian!” Sana tinimpag ti barukongna. ”Fake event sa, no diak agkamali!”

WRAP UP TIME. Saan pay a timmakder ni Trisha iti nagtugawanna. Itay agsubli ni maam-na a Mary Anne iti klasrumda, makais-isem daytoy nga immasideg kenkuana. ”Saankan nga agsangsangit, Trisha, mayaten da tatang ken nanangmo,” impadamag daytoy.

Ngem kasano a mapunas iti lagipna ti napasamakda itay bigat? Baka kunkuna met laeng ni maam-na? Isu a no mabalin, dina kayat ti rummuar iti klasrum-da. Dina kayat a makita a kabilen manen ni tatangna ni nanangna. Ditoy klasrumda ken ni maam-da a Mary Anne, ipagarupna a kankanayon a maisalakan. Ita, agrururuardan. Asino ngata ti mangsabet kenkuana dita gate? Kasanon no ni tatangnan?

”Rummuarkan, Trisha,” kinuna ni maam-na, sana pinatakder daytoy.

Bimmuli dagiti saka ni Trisha. Ngem pinatakderen ken intundan ni maam-na iti ridaw. Ket agtalek unay ken ni maam-na a Mary Anne.

Kasta unay a kigtotna idi makitana da tatang ken nanangna a nagabay a mangpaspasungad kenkuana iti gate. Nakais-isem metten ni tatangna a maigiddiat unay itay a kasla narungsot a toro a baka. Ken nakais-isem metten ni nanangna nga itay ket kasla nakakakaasi a mabutbuteng a sumalsalipengpeng iti suli ti balayda.

Napasardeng iti panagaddangna. Kinudkodna ti ulona, kinitana ni Maam Mary Anne a nangitulnog kenkuana iti gate. Nagsarimaddeng. Kasla damdamagenna iti teacher-na daytoy a pasamak a dina maawatan.

Ngem immisem ni Maam Mary Anne sana kinuna: ”Ala, inkan, Trisha ket agur-uraydan!”

Nagturongen ni Trisha iti gate ket nagbaybayan a sinabet da tatang ken nanangna. Simmublat met ni Maam Mary Anne a nangkudkod iti ulona sana inkanayon nga insagaysay dagiti ramayna iti atiddog ken unnat a buokna.

”Diak maawatan, maam,” inwingiwingna ken ni Maam Remy a nakaisem. ”Makapakulotda iti buok, maam, uh!”

Imlek la ngaruden ni Maam Remy. #

Nabulod ti ladawan iti

https://www.google.com/search?q=Child+crying+with+teacher&sca_esv=e755c4fcff4cb9a6&rlz=1C1CHBF_enPH1115PH1115&udm=2&source=lnms&sa=X&ved=2ahUKEwjJqa-J3v2VAxUEzjgGHRBrE-QQ0pQJegQICBAF&biw=1366&bih=607&dpr=1&safe=active&ssui=on =CAMSURoyKhBlLVd6eW1PZ0ZNb0pWZDNNMg5XenltT2dGTW9KVmQzTToOZVA4LVpjdEpja24tbU0gBCoXCgFzEhBlLVd6eW1PZ0ZNb0pWZDNNGAEwARgHINHUqNUESggQARgBIAEoAQ

23/07/2026

LED WALL PROPOSAL
Sarita ni Joel B. Manuel

“KET ania koma ti kayatmo a proposal, gurl?” dinamag ni Trixie ken ni Lei. Maikatlon a panagsarsarunoda nga ag-di-jogging nga agpaabagatan iti napnuan pakasaritaan a Gilbert Bridge. Alas kuatron ti parbangon. Bisioda dayta no iti parparbangon sipud pay idi naideklara ti Luzonwide lockdown. Makapaminsangapuloda nga agpaabagatan sadanto agsubli iti rangtay a nabangon pay idi panawen dagiti Amerikano ken binangon met dagiti trabahador a kaadduanna ti babbai.
“No nabasam wenno nabuyam ti Crazy Rich Asians, idi nagpropose ni Nick Young ken ni Rachel Chu, kasdiay ti kayatko,” insungbat ni Lei tapno agtalnan ti gayyemna. “Nag-fabulous!”
“Ambitious a talaga!” insurdo ni Trixie. No mano ngaminen a parbangon a panag-jogging-da a dayta lattan ti sarsaritaen ni Trixie. Makaas-asawaen ngatan?
“Maminsan laeng a mapasamak ti proposal iti panagbiag ti balasang, gurl,” inariaan latta ni Trixie. “Saan a joke ti proposal itan, aglalo iti panawen ti social media.”
“Saan kadi a mabalin met ti proposal a simple laeng, daytay awan adu a props?” nakuna ni Lei. “Pop culture-ka, e!”
“Kayatmo nga adda ginasut a balsa a nagtagisilaw, agtatapawda ditoy Karayan Padsan?” intaliaw ni Trixie iti doktora a gayyemna. “Sa adda dagiti Pamulinawen wenno Tan-ok dancers nga agsasala kadagita a balsa?” Pamulinawen ti festival ti Laoag ket Tan-ok ni Ilokano met ti festival of festivals ti probinsia.
“Mabalin met, di ngamin?” inyanangsab ni Lei. Ngem napaisem. Adayo siguro a mapasamak dayta. Adayo nga aramiden ni Konstantin a nobiona dayta. At least, ti ammona nga aramiden ni Tantin ket maysa a pelikula, maysa a short short film. Videographer ti kaayan-ayatna. Saanda a nabaknang, at least ammona dayta. Ken insagananan ti bagina iti dayta a biag. Mannalon pay ni Tantin, isu nga ita pay sansanayennan ti bagina nga agyan iti away, iti sidong dagiti kataltalonan.
“No masapul ti adu a props iti proposal a para kenka, ate gurl,” intuloy ni Trixie, “masapul ti tulong ti Tourism dita kapitolio,” intuloyna.
“Asino ngamin ti agkuna kenka nga amidst this pandemic, kasta ti ar-arapaapek a proposal?” nagsardeng ni Lei. Nagbannikes. Kinamatna ti angesna. Ngem pampanunotenna no ania ti plano ni Tantin a nabayagen a padpadaananna ti panangiriingna iti panagkasarda. Malaksid iti kinamannalonna, agobra ni Tantin iti Laoag City government, IT expert iti General Services Unit ti gobierno ti siudad. Paextra-extra a videographer ken filmographer no adda la ketdi tiempona. Ngem ita ta pandemia, nakapsut ti sideline-na. Ti taltalonna ti mayat sa ti panagap-apitna. Nakapamin-ano metten nga inawisna da Lei ken Trixie. Idi panagsasandia, nagrenrennekda iti sandia sadiay.
Isu a no agproposal ni Tantin, namnamaenna nga iti tambak iti kataltalonanna at least. Wenno iti tuktok ti turod idiay Natdek, overlooking dagiti tanap iti abagatan a paset ti Laoag.
“Ania ket ngamin ta no kinayatmo koma ni Arjohn,” intaliaw ni Trixie. “At least, kabaelanna a bilinen ni Ken dita City Tourism ta mang-choreo iti bongga a proposal para kenka!” Senior Sanggunian Panlungsod member ni Arjohn.
“Dreamingka, sika!” nakuna ni Lei iti gayyemna.
“Isu ngamin ti bumagay kenka, Miss Hanna Lei Castro!” imbatadna ti naganna. “Kasla nobility marrying a commoner, sika,” nagkatawa ni Trixie. “Ngem sabagay, ania ngarud, awan mabalin Silin no isut’ kayat ni Fermin.”
Nabayagen nga agar-arem ni Arjohn Peralta ken ni Lei. Idi pay a agkakaklaseda dita MMSU Laboratory High School, ti eskuelaan dagiti elitista a pamilia iti Laoag ken Ilocos Norte. Uray pay idi napandan nagbasa sadiay Manila, iti UP College of Medicine ken ni Lei ken iti UP College of Law met laeng ken ni Arjohn. Awan iti pagkunaam ken ni Arjohn ta malaksid a naggapu iti mabigbig a pamilia iti siudad ti Laoag, sumingsingising pay a politiko.
Ket ni Konstantin?
“Dakaminton ti bumirok iti videographer, doc,” kinuna idi ni Trixie iti Medical Director ti MMMHMC a pagpaayanda a kas mangngagas idi ibaga daytoy a masapulda ti documentation iti research-da maipapan kadagiti mammullo. Orthopedic surgeon ni Lei idinto ta anesthesiologist ni Trixie. Ag-buddy-da iti ospital. Agkarrubada pay iti balay.
“Ditoy, agdamagta ditoy,” kinuna ni Trixie ken ni Lei iti dayta a day-off-da. (14 days nga agsasaruno a panagtrabaho ken 14 days nga agsasaruno a bakasion ngamin ti work arrangement-da iti ospital manipud pay idi pandemia). Maysa a videography studio a tabingi ti sarmingna, napintaan iti namustreng a puraw ti baba ti sarming. Tantin’s Images ti nakasurat iti bassit a karatula.
Maysa nga ubing a lalaki nga atiddog ken agkulkulot ti buokna ti mangsangsango iti desktop computer idi sumrek da Lei.
“Sika ti Tantin, ading?” dinamag ni Trixie.
“Awan ni manongko a Konstantin, ma’am,” kinuna ti ubing. “Napanna pinadanuman ti bawangna idiay taltalonmi, ma’am.”
“Agpa-video-kami koma maipapan kadagiti agama a mammullo, ading,” insungbat ni Lei.
“Ay, magustuanna la ketdi, ma’am. Manmano metten ti agkasar a video-enna ta pandemic metten,” insungbat ti ubing. “Ibatiyo ti numberyo, ma’am, tawagannakayonto.”
Imbatida ti number ni Lei. Ken ti Facebook account-na.
Immawag nga agpayso ni Konstantin iti dayta a rabii. Nababa ti bosesna. Ngem nalailo. “Doktorakayo, kano, ma’am,” kinuna ni Konstantin.
“Wen, ken masapulmi ti videographer para iti researchmi,” insungbatna met.
“Available ti services-ko, doc, saanak a napangina, napia la nga adda pangnayon iti paginternet ni adingko,” kinuna ni Konstantin. “Ania ti details-na, doc?”
“Talaga aya? O, sige, mabalin a pagsasaritaantayo ti details with my buddy, ni Trixie,” kinuna ni Lei. “I suggest, ti kapintasan a time ket inton ag-jogging-kami no bigat iti parbangon. Ngamin, inkami agduty-n at 12 pm.”
Iti Gilbert Bridge a naam-ammo ni Lei ni Konstantin. Taga-Balatong ni Konstantin, iti Sitio Natdek, iti katurturodan a paset ti barangayda. Nakamotor idi a napan nagestambay iti sangi ti rangtay iti abagatan, iti sirok ti Welcome Laoag City Arch. Naka-hoodie a nangipalnaad iti nabileg a barukongna, natubay a taktakiagna ken ti bassit a siketna. Natayag, nawasnay dagiti saksakana. Uspak ti pantalonna. Adda di mailawlawag a nga angot a nangkayaw ken ni Lei idi pagsabatenda dagiti gemgemda ken idi paibaba ni Lei ti face-mask ti baro, dagiti singin a kallid daytoy ti kangrunaan a nangparegreg iti pusona.
Managbabain ni Konstantin. Doktora latta ti awagna ken ni Lei, uray pay ita ta agnobiodan. Doktora, kunana no umawag. Masuron a maayatan ni Lei.
Ngem: “Hanna,” kinuna ni Lei idi agam-ammoda. “Siak ni Hanna.”
Nasdaaw ni Trixie no apay a Hanna ti imbaga ti gayyemna a birngasna idinto ta Lei amin kadakuada a kagayyemanna. Something, a, insurdo daytoyen idi malpas ti panagsisinada kalpasan ti panagitsada iti nakalukaten a café iti Nangalisan.
Ni Tantin met laeng ti nagdrayb idi agturongda iti research-da sadiay Sitio Mabakbaket iti paset ti Barangay Quiom iti Batac. Nagnada iti Banna ta dita ta awan ti sumalput a dalan nga aggapu iti Batac. Gayam, adda uliteg ni Tantin a naikamang sadiay Bomitog ket ammona ti lugar ta masansan sadiay. Ken ni Lei, daydiay ngatan nga iruruarna (saan unay a makarkaruar nga agpasiapasiar ti doktora agsipud ta busy ken manarimaan ti pandemia, ngem nasken a leppasenda ti panagsukisokda tapno saan a multaen ti nangted iti grant ti ospital), ti kararagsakan a paset ti biagna.
Indauluan ni Tantin ida kadagiti ragingragingan a batbato iti bakrang ti Bantay Maoac-oacar, agingga iti kueba a sinerkan kano ken nangalaan daydi Obispo Gregorio Aglipay iti babatona nga impatawidna kano met kadaydi Apo Ferdinand. Idi rummuarda iti kueba, awan ti sinsao ngem kibkibinenen ni Tantin ni Lei, ket ti balasang, is-isemanna a tangtangaden dagiti kallid ni Tantin.
Kalpasan dayta, immay dagiti ublag. Manipud a mismo ken ni Trixie. No apay a ti nagtinnagan ti gayyemna, maysa nga ulila a videographer iti away ti Natdek, agpabpabasa iti adingenna, agat-taltalon ta isu ti mangtaltalon payen iti nabati dagiti nagannakna idinto nga adda ni Arjohn nga adda mansionna sadiay La Paz. Kadagiti nagannak ni Lei? Bumirokka koma met laeng iti nasaysayaat, Lei. Ngem natangken ti wingiwing ni Lei. Ni Konstantin ti biagko, yik-ikkis ti kaungganna.
“No ni Arjohn ti nobiom, umaynaka koma kadkaduaen nga agjogging ditoy Gilbert Bridge ita,” insurdo manen ni Trixie iti maikalima a panagrikusda iti rangtay. “Ania ti obra ngarud ni Tantinmo?”
“Oy, adda siguron ita sadiay taltalonda, agpadpadanum iti mais santo mapan mangopisina no madamdama,” insungbat ni Lei. Mulmulaan ni Tantin ti maysa nga ektaria nga imbati dagiti nagannakna. Kakaisuna kano a gamengna.
“Latta met, a,” inyisem ni Trixie. Agab-abaydan iti makinlaud a lane. Agpaamiananda. Dayta ket tapno makitada no adda lugan nga agpaabagatan. Iti daya nga amianan ti sangi ti rangtay, nakapatpatak dita ti higante a LED Wall a pakaiparparangan ti Welcome to the Sunshine City.
“Nagdrab dayta a display kunam,” intudo ni Trixie ti digital wall. “Nagdakkel ken awan met sa serbina!”
Nagkatawa ni Lei. Kanayon a dayta a LED Wall ti Laoag City ti pagbabaraan ni Trixie no ag-jogging-da. Isu nga iti naminsan nga immay nakipag-jogging ni Tantin kadakuada (manmano a gundaway, ngem iti dayta a parbangon napuyatan ti baro a nag-overtime iti shop-na iti sentro ket immayen iti rangtay tapno makapagwatwat iti agpatnag a panageditna iti video), imbaga ni Lei kenkuana ti concern ni Trixie.
“Panunotek, doc,” inyisem ni Tantin. “No adda mapanunotko, ibagak iti City Government.”
“Baka mabalin nga agbalin a money-making scheme ti City Government dayta awan kabuhaybuhayna a higante a LED wall,” inkatawa ni Trixie.
“Urayem a,” kinuna ni Lei. “Kasla naibagan kaniak ni Tantin a pinirmaanen ni mayor ti ordinansa a para iti public use dayta a LED wall,” impasarunona. “Inisponsoran sa ni Arjohn.”
“Ay, good ngarud,” kinuna ni Trixie. Agbiag met laengen dayta a kasla awan biagna a LED wall ti siudad.
MAIKASANGAPULON a panagrikus da Trixie ken Lei. Alas singko impunto. Addadan iti katengngaan ti rangtay idi kellaat nga agsilaw iti karkarna ti LED wall iti sangi ti rangtay iti amianan.
Welcome to Sunshine City. Sa idi kuan, nagparang ti skyline ti Laoag. Nakapatpatak dita ti Laoag a karatula a naipabakrang iti derraas a babaen ti Ilocos Norte Water District, iti Ermita Hill. Maysa a drone shot iti siudad.
“Lei…” napasardeng ni Trixie idi agparang iti screen ti rupada a tallo kada Konstantin. Addada iti café nga immuna a nagitsaanda. Ken nagam-ammuanda.
“Ania daytoy, gurl?” nakuna ni Lei. Tinengngaaganna ti higante a digital signage.
Simmukat iti eksena iti LED Wall ti roadtripda a napan sadiay Mabakbaket, ti kinaragsak ni Lei a nakikaabay ken ni Tantin a nakamaneho ken mababain a mangtaltaldiap ken ni Lei, sa ti blurred a video idi maiguyyo-guyyo a luganda a Pajero da Lei a sumangsang-at iti paset ti dalan a rough road, sa ti mismo a pananginterbiu ni Lei kadagiti agama a mammullo; sa ti trek kadagiti ragingragingan ken kakasla lugan ti kadadakkel a batbato.
“Gurl,” intabbuga ni Trixie sana inarakup ni Lei. “Ni Konstantin la ketdi!”
Narikna met ti Lei ti ipapardas ti pitik ti pusona. Kasla immasideg ken immuneg ti panagangesna. Aglalo iti dayta eksena a close up a pagammuan lattan ta binirok ni Tantin ti dakulapna ket pinetpetannan, manipud iti katengngaan ti kueba agingga a makaruarda ken sana la inibbatan idi talaytayenda manen dagiti ragingan a batbato. Kasano ti panangal-ala ni Tantin kadagita?
Nagbaliw ti eksena. Aerial view nga innala la ketdi ti drone-na. Adda iti tengnga ti kamaisan ni Tantin.
“Ania man ti dramana ditan, gurl?” arig makasangit payen ni Trixie a saan pay nga immibbet ken ni Lei.
In-inut a nag-zoom in ti camera agingga iti medium shot ket nangpulting ni Tantin iti natangkenanen a mais. Close-up ket makitan dagiti kallidna iti kayumanggi a kudilna. Binukaitan ni Tantin ti mais ket adda simmileng a binukel daytoy. Nainayad a nagparintumeng iti limbang dagiti mais.
Sa iti caption iti baba: “Doc Hanna Lei Castro, ay-ayatenka.”
Napaikkis ni Trixie ket naibag-otna pay ti gayyemna. Iti screen: “Nabun-as ti mais, Doc Hanna, mabalinta ngaruden ti agkallaysa?”
Nagkibbayo ni Lei. “Yes! Yes!” limmagto pay. Timrem dagiti luana iti ragsakna.
Iti screen iti baba, adda pakamakamna iti babassit a letra : “This proposal would be played 107 times a day for three days as enacted by the Sangguniang Panlunsod City Ordinance No. 2021-069."
“Daytoy ti maysa a pakausaranna, kasta?” nakuna ni Trixie. “Tay ordinansa ni Arjohn?”
Saan pay a nagtalna ti kutogkutog iti barukong ni Lei. “A ni Tantin ti nangi-suggest, kasta?”
“Super met!” pinunas ni Trixie ti timrem a luana. “Ikaw na, talaga, gurl!” inirutanna ti arakupna iti gayyemma. Napalalo nga apalna. “Kasanonto ngata met ka-historic ti proposal a para kenka, gurl?” insaning-ina ti saludsodna iti bagina. Nagkatawa ni Lei iti nalag-an.
Iti LED wall, narugian manen ti pakabuklan ti marriage proposal ni Tantin para ken ni Lei. #

AYUPSarigilap ni Joel B. Manuel ADAYO pay ni Niko iti ammuyodan ti danaw a pagiwarwarwaranna ngem saanan a makita dagiti...
25/06/2026

AYUP
Sarigilap ni Joel B. Manuel

ADAYO pay ni Niko iti ammuyodan ti danaw a pagiwarwarwaranna ngem saanan a makita dagiti agina a bakana. Tinakawdan sa metten, nakunana. Ngem awan met pay la ketdi nadamagna a natakaw a dadakkel a taraken iti barangayda a Manayon, kangrunaanna iti Purok Danaw.

Napananda ngatan?

Yad-adayom, apo, nakunana iti naganus a panunotna. Pakitaraknanda dagitoy agina a baka ken ni Tata Taran dita Masikil. Napan inud-odan ni tatangna a Kusip iti lakay a Hawayano idi nagbakasion da Tata Taran – nga igatanganna ida iti taraknenda a baka.

Apagisu a rugian ni Niko a taraigiden ti dan-aw iti daya, iti asideg dagiti damdamortis idi masaripatpatanna ti puraw a baka iti abagatan, iti asideg ti pagpatinggaan ti danum ti dan-aw.

”Daydiay la ketdi ni Pretty!” rimmagsak ni Niko. Iti asideg ti ina a baka, masinunuo met ni Niko a daydiay nakakul-ob ni Pretty, ti urbonna. Pretty, ngamin ta natayengteng a kunig ti kolorna.

Pinaspasanna ti nagpaabagatan. Saannan nga inkankano dagiti rengngat ken pangluknengen nga aplaya ti dan-aw. Liniklikanna dagiti nagarrarawanan dagiti babbaket a taga-Vinyadora.

”Naimbag man, apo, ta dikay’ nagab-abagatan?” naitanamitim ni Niko kabayatan ti yaasidegna. Iti abagatanen dagiti bakana, nakarabraber ti utong a para iti kalgaw a mula dagiti taga-Banban. Agsabsabongdan.

Ngem idi makaasideg ni Niko, nakitana a saan nga agar-arab ni Pretty. Dildilpatan ketdi daytoy ti teltel ni Kiuti a nakaidda iti daga, nagpungan iti tambak. Ket nakita ni Niko ti agdardara a sugat iti teltel ti urbon.

Insardeng ni Pretty ti nangdildil iti sugat ti anakna, naggugguos ket imbulosna ti nakaat-atiddog nga emmak. Kalpasanna, kinusilapan daytoy ni Niko.

Inalistuan ni Niko ti immasideg ken ni Kiuti. Nakamulagat ti urbon nga ayup ken naringgor ti panagangesna. Agkakaapsut ti panangipalpaltingna iti daga iti atiddog ken buokan nga ipusna.

Saan a maitured a kitaen ni Niko ti sugat ni Kiuti. Apagisu ngata la unay a nagdissuan ti murdong ti naigayang a pimmatani a buneng. Nauneg, makitkita ti pumuraw a lasag. Mabalin a saan a makalasat ni Kiuti.

“Pasatandaka mammet ti kayatdan, Kiuti?” kinuna ni Niko idinto ta nariparna ni Tata Amad iti tengnga ti inutongan. Naminsanen a nasalamaan ni Niko a binakalbakal ni Tata Amad ni Pretty idi bumalasang pay laeng. Idi kitaen ni Niko, nasakit ti panangtannawag ti lakay kadakuada manipud iti inutonganna.

Nagasug ni Kiuti. Daytay asug a saan nga ammo ni Niko no sung-ab wenno emmak wenno saning-i. Nakalua ti barito. Ita laeng a makangngeg iti kasta a panagasug. Naarakupna ti bakana.

“Agbirbirokka iti taraonmo. Didaka la ketdin pinakawan, Kiuti?” insaning-Iot ni Niko. ”Ayupda!”

”Igalutyo ngamin ta tarakenyo a, karaho!” intebbag ni Tata Amad. ”Nagrigat ti agmula sa dadaelenda laeng? Uloyak dagita no umayda pay maminsan! Awan ti sansantuek, kunak ita!”

Nagsaninglot ni Niko. Wen, nagkamali ta amin a kamali ti tarakenna, kamalina metten. Ngem maiparbeng kadi a dadaelen ti maysa a tao ti ayup a basolna laeng ti panangbirokna iti taraonna? Saan kadi nga inaayup dayta?

Winagwag ni Niko ti urbon. Pinadasna a bangonen daytoy. A patakderen. Ngem nakadagdagsen met la unayen ti panagriknana iti pannakadalutaytay ti ayup iti daga. #

Naadaw ti ladawan iti

https://www.google.com/search?sca_esv=eeb84f3a1330d64b&rlz=1C1CHBF_enPH1115PH1115&udm=2&fbs=ABfTbFVyMZGZf1hfvX9uKjN_-G8c4u0nXx4bEIpwm1lnNH832a9BVCEiB2iPJNekNderQwLP8msUKsz-6AMxGyueJZ9cK2mNBy2II_6WvkKSZWdegvvKnEPeeArWgEP9exNATg5iVpQo2UiM5ci9LzzQwjSxry3S27PzYYCxI_tOtNNvNDgtu5zQRFhQGZu8eQRWEBiS_veyJac16AQ433H_exx3BjbdNQ&q=cow+in+pasture+philippines&sa=X&ved=2ahUKEwiao6TNraKVAxUxoa8BHZC0CqUQtKgLegQIFxAB&biw=1366&bih=607&dpr=1&safe=active&ssui=on =CAMSVhoyKhBlLWhscC1yUGxlZF90M1VNMg5obHAtclBsZWRfdDNVTToOb2Nab2Q3aC1hdk1hUE0gBCocCgZtb3NhaWMSEGUtaGxwLXJQbGVkX3QzVU0YADABGAcg55-N7wRKCBABGAEgASgB

BUNGA TI MARUNGGAYSarigilap ni Joel B. Manuel NAGKIBBAYO ni Niko iti namataanna a semsem iti rupa ni Tata Noble nga aman...
24/06/2026

BUNGA TI MARUNGGAY
Sarigilap ni Joel B. Manuel

NAGKIBBAYO ni Niko iti namataanna a semsem iti rupa ni Tata Noble nga amana. Nakaaruaten daytoy iti atiddog ti imana a namarkaan iti Gaviola Construction Services. Nakasaganan a mapan makikalugan ken ni Angkel Itong a kaarubada a padana a karpintero.

”Yapuram man, sika nga ubing!” inwitwit ti amana. Iggem ni tatangna ti kibilia ti sinturonna.

Nakarikna iti danag a nagkarayam iti durina sa kasla nagpatinggga iti ipelna. Nagdardaras itayen a nagawid apaman a naiwaywayna dagiti agina a kaldingna. Impagaw-atna idan iti namnamaenna a malinongan ti damortis iti ammuyodan ti turod a mangruyruyag iti sanganayon a pakitaltalonanda.

”Mangibabainka, langgong!” bimtak a kasla gurruod ti timek ni Tata Noble. Bassit, medio yukos, kinesset ti init ti rupana. ”Basaem dayta!” ket nagdisso ti nakunes a papel iti nagbaetan dagiti matana.

Dumalagudog ti barukongna, pinidut ni Niko ti nakunes a papel. Ammona lattan.
Idi lawasna, nasapa a rimmuar da tatangna ta mayapura kano ti building ti eskuelaan nga ar-aramidenda. Madi met ti bagbagi ni nanangna. Agulaw-ulaw ken makasarsaruaen. Isu a binilinna ni Niko a mapan mangiremedio iti sidaenda a nasapa.

Ania ngarud ti mairemediona ket damdamo ti arbis iti Hunio? Saan pay a rimtab ti ruot. Adda met lima a pinuon ti marunggayda ngem nasapa a nagbunga ket dagiti dida idi nasida, nagangodan iti aringgawisda.

Nalagipna dagiti marunggay iti turod nga asideg ti pungto ti pakitaltalonanda. Marunggay da Lilo Leoncio.

No mapan pay laeng iti balay da Lilo Leoncio nga adda iti sungadan ti purok, magabay la ketdi ta agsubli pay iti surmot ti tanap nga ayan dagiti marunggay. Ket numona ta impagedged ni Miss Pacariem a maestrana iti maikanem a nasken a masapa a yulina ti tali ti flagpole iti daydi nga aldaw. Napugsat ngamin.

”Yapuram!” imbugtak ni Tata Noble ket naarakattot ni Niko a nangpinas iti nakunes a papel.

Ammon ni Niko idi mabasana ti barangay subpoena iti babaen ti nagan ken logo ti barangayda a Quimmalautit.

”Nagtatakawka iti marunggay, lukdit?” immesmes ni tatangna.

”I-imbagak, tatang,” kimiapes ni Niko. Saanna pay a napadasan ti nabaut. Ngem iti langa ni tatangna, mapan sa a kasta. Mapadasannan.

“Nangibagaam? Pinerdim ti dayawtayo! Dakami ken inam!”

Imbagana met. Umuna, iti puon ti marunggay a mismo a nagsukdalanna. Dayta man ti kunada, no awan ti makinkukua, ibagam iti puonna. Maikadua, idi nasabatna ni Tata Pidi a nangbugtak kenkuana idi makitana ti sab-okna a bunga ti marunggay.

”Nagalaam?” imbugtak ti lakay.

Nagsubli ti irteng ti timek a nangngeg idin ni Niko: idi naginnasut da tatangna ken ni Tata Pidi iti tambak ti aripit idi napan a panagraraep.

”Dimmawatak, tata, nagadu met. Ken awan sa ti agal-ala.”

”Mannanakawkayo, lukdit,” indayamudom ketdi ni Tata Pidi.

Ibaber koman ni Niko ti marunggay ngem napanunotna ngem awan ti nakasagana a sidaenda kada nanangna, da Renren ken Lenlen nga adienna. Sa maul-ulaw ni nanangna. Ket impettengna iti panunotna, a ti bunga ti marunggay saan a pakaing-ingkitaran dagiti tattao. Ta nakaad-adu a bunga ti marunggay a di masidsida ket di pay ngarud kayat dagiti dinguen.

”Nabasamon? Ti ketdi kinagarawigawmo?” gimruod manen ti timek ni Tata Noble. Napasimadan ni Niko ti ilelennek da Renren ken Lenlen iti tawa a pagsirsiripanda. Inyadayon sa ni nanangna ida.

”Para marunggay met laeng, tatang,” kinuna ni Niko. ”Dida payen taliawen ti marunggayda.”

”An’a ta kunam?” Kellaat, ginutta ni Tata Noble ni Niko ket impaklebna nga impakuros ti kulading bagi daytoy iti pasagad. Nagkilliing ti kibilia iti pannakabukra daytoy.

”Saan a sika ti maibabain, loko!”

Nagkidem ni Niko. Iti lagip ti ngadasna, kasla pimmait ti panagramanna iti nasam-it a digo ti bunga ti marunggay. #

https://www.alamy.com/stock-photo-moringa-moringa-oleifera-tree-branch-bearing-fruit-32766723.html

Address

Barangay 3, Lorenzo, Banna
Ilocos Norte
2908

Telephone

+639596015082

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Sarigilap Online: Ilokano Flash Fiction posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to Sarigilap Online: Ilokano Flash Fiction:

Shortcuts

Share

Category