15/04/2026
Rep. Yap Nagsuporta sa Panawagan sa DA alang sa Risk Mitigation Fund aron Mapalapdan ang Pautang sa mga Mag-uuma
Quezon City, Pilipinas** — Gipadayag ni Arthur Yap, representante sa Murang Kuryente Party-list, ang iyang lig-on nga suporta sa inisyatibo sa Department of Agriculture (DA) nga magtukod og usa ka risk mitigation facility ubos sa Agricultural Credit Policy Council (ACPC) aron mapalapdan ang akses sa pinansyal nga suporta alang sa mga mag-uuma sa wala pa magsugod ang pangunang panahon sa pagpugas.
Sa iyang pamulong atol sa sesyon sa gabii sa ikaduhang hearing sa Congressional Legislative Energy Action and Development (LEAD) Committee, gipasiugda ni Yap ang kahinungdanon sa daliang pagpatuman sa mga solusyong nakabase sa merkado aron masulbad ang nagkataas nga gasto sa mga input ug ang padayon nga kakulang sa pautang sa sektor sa agrikultura.
Gipropose ni Agriculture Secretary Francisco Tiu Laurel Jr. ang paghimo og risk-sharing mechanism nga mag-awhag sa mga komersyal nga bangko ug pribadong nagpapautang nga maghatag og loan sa mga mag-uuma pinaagi sa pagkunhod sa ilang risgo sa pagpautang.
“Ang mga pribadong nagpapautang andam na motabang, apan nanginahanglan sila og kasaligan nga mekanismo sa pagbahin sa risgo,” matod ni Yap. “Dili kini bahin sa subsidiya o ayuda, ug dili usab kini nanginahanglan og bag-ong balaod. Ang gikinahanglan sa merkado mao ang yano nga escrow facility nga makatabang sa pag-absorb sa risgo nga may kalabotan sa pagpautang sa agrikultura. Dili tanan tax cuts o ayuda—hatagi ang mga bangko og risk mitigation fund, ug hatagan sila niini og pagsalig nga magpautang sa atong mga mag-uuma.”
Gipunting usab ni Yap ang posibleng papel sa Maharlika Investment Fund sa pagsuporta sa pinansyal nga panginahanglan sa agrikultura, subay sa mandato niini. Gipasabot niya nga dili kinahanglan gamiton ang pundo alang sa direktang subsidiya, kondili mahimong gamiton isip usa ka katalista aron mapakunhod ang risgo sa pagpautang sa pribadong sektor ug makabukas og bilyon-bilyong kredito sa kabaryohan.
Nagpasidaan ang mambabalaod nga misaka og labaw sa 60 porsyento ang presyo sa abono, nga dako kaayo og epekto sa gasto sa produksyon. “Kung mahal na kaayo ang mga input, mapugos ang mga mag-uuma nga magminus sa ilang paggamit niini, nga mosangpot sa pagkunhod sa ani,” matod ni Yap. “Kung magpadayon kini nga trend, posible nga modaghan ang atong pag-import og bugas sa mas mahal nga presyo sa katapusan sa tuig.”
Bisan pa sa kahinungdanon sa kasamtangang mga programa sa gobyerno sa pagpautang, giila ni Yap nga limitado ang ilang sakup tungod sa direktang pondo gikan sa gobyerno. “Pinaagi sa paggamit sa risk mitigation facility, mahimo natong mapalihok ang kapital sa pribadong sektor sa mas dako nga sukod samtang mapadako ang epekto sa pondo sa gobyerno—ilabi na karon nga limitado ang fiscal space,” dugang pa niya.
Nanawagan usab si Yap sa mas lig-on nga proteksyon sa risgo sa agrikultura, ug gi-awhag ang Philippine Crop Insurance Corporation (PCIC) nga paspason ang pagpatuman sa ilang yield-based insurance products. Kini gidisenyo aron mapanalipdan ang mga mag-uuma batok sa mga economic shock ug mga risgo nga may kalabotan sa klima, lakip na ang padayon nga hulaw nga dala sa El Niño.
“Importante kaayo kini nga mga himan—dili lamang sa pagdumala sa nagkataas nga gasto sa input, apan usab sa pagpanalipod sa mga mag-uuma batok sa kahuyang dulot sa klima,” matod ni Yap.
Gilauman nga ang gisugyot nga risk mitigation framework, inubanan sa mas lapad nga coverage sa crop insurance, makapadugang sa pagsalig sa mga nagpapautang, makapalapad sa akses sa kredito, ug makapalig-on sa kalig-on sa sektor sa agrikultura sa Pilipinas.
