08/09/2026
TAM SCAPES | ๐ก๐ถ๐น๐ถ๐ฝ๐ฎ๐ฑ ๐ป๐ฎ ๐ฃ๐ฎ๐ป๐ด๐ฎ๐ฟ๐ฎ๐ฝ
Maaga pa lang, buhay na ang paaralan. Mga yabag sa pasilyo, tawanan sa paligid, at mga estudyanteng nagmamadali sa kani-kanilang silid. Para sa mga batang tulad ko, isa lang itong karaniwang umaga, puno ng ingay, kwentuhan, at mga simpleng gawain bago magsimula ang klase.
Ngunit sa mga unang buwan ng panibagong pasukan, may mga kuwentong unti-unting sumisingit sa karaniwang ingay ng paaralan. Sa likod ng mga bukas na silid-aralan at abalang pasilyo, may mga pangyayaring hindi agad nakikitaโmga pangyayaring nag-iiwan ng tanong kung gaano nga ba kaligtas ang lugar na tinatawag naming pangalawang tahanan.
Sa bawat pangyayari, muling nabubuksan ang usapin ng kaligtasan sa paaralan. Higit sa mga tarangkahan, guwardiya, at mga tuntuning seguridad, may isa pang epekto ang mga insidenteng ito na mahirap sukatin: ๐๐ฃ๐ ๐ฅ๐๐ฃ๐๐๐ข๐๐๐ฃ๐ ๐ข๐๐๐๐ง๐๐ฃ๐ ๐ข๐๐๐ฌ๐๐ฃ ๐จ๐ ๐ข๐๐ ๐ข๐๐-๐๐๐ง๐๐ก.
๐๐๐ต๐ฎ๐ ๐ฆ๐ฎ ๐๐ถ๐๐ป๐ฎ ๐ป๐ด ๐๐ฎ๐ฟ๐ฎ๐ต๐ฎ๐๐ฎ๐ป
Wala pang kalahating taon mula nang magsimula ang klase, ilang insidente ng karahasan sa mga paaralan sa Pilipinas ang naging laman ng mga ulat.
Muling napag-uusapan ang paghahanda ng mga institusyon sa harap ng panganibโkung paano mapoprotektahan ang mga mag-aaral at mga kawani ng paaralan, at kung paano dapat tumugon kapag may banta sa loob ng paaralan.
๐๐๐ช๐ฃ๐๐ฉ ๐๐๐ฃ๐๐ ๐ฃ๐๐๐ฉ๐๐ฉ๐๐ฅ๐ค๐จ ๐จ๐ ๐ข๐๐จ๐ข๐ค๐ฃ๐ ๐๐ฃ๐จ๐๐๐๐ฃ๐ฉ๐ ๐๐ฃ๐ ๐๐ฅ๐๐ ๐ฉ๐ค ๐ฃ๐๐ฉ๐ค.
Nagpapatuloy ang mga klase. Nagbubukas ang mga silid. Bumabalik ang mga mag-aaral sa kanilang mga gawain.
Kasabay nito ang pangangailangang tugunan hindi lamang ang panganib, kundi pati ang mga epekto nitong maaaring manatili pagkatapos ng isang insidente.
๐๐ถ๐ด๐ถ๐ ๐๐ฎ ๐ฆ๐ฒ๐ด๐๐ฟ๐ถ๐ฑ๐ฎ๐ฑ
Para sa Department of Education, hindi sapat na pisikal na paghahanda lamang ang tugon sa karahasan sa paaralan.
Ayon kay Education Secretary Sonny Angara:
โHindi sapat na masanay lang ang ating mga mag-aaral sa mga drill para sa kanilang pisikal na kaligtasan; kailangan din natin siguruhin ang kanilang mental at emosyonal na kalusugan, at tiyaking may malalapitan silang helpline at mga gabay sa bawat paaralan ng walang takot.โ
Sa pahayag ni Angara, binigyang-diin ang mental at emosyonal na kalagayan ng mga mag-aaral kasabay ng paghahanda para sa mga sakuna.
Hindi lahat ng epekto ng karahasan ay nakikita. May mga pangambang maaaring manatili kahit tapos na ang insidente at nagsimula na muli ang karaniwang takbo ng klase.
๐ฃ๐ฎ๐ป๐ฎ๐ป๐ฎ๐ด๐๐๐ฎ๐ป ๐ฎ๐ป๐ด ๐ก๐ฎ๐ถ๐๐ฎ๐ป
Sa kaniyang State of the Nation Address, binanggit ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang mga estudyanteng nasawi dahil sa karahasan at kapabayaan.
โAng mga nasawi na ating mga mag-aaral kamakailan dala ng karahasan at kapabayaan ay nag-iwan ng malaking puwang sa kanilang pamilya at mapait na aral din para sa ating lahat.โ
Sa likod ng bawat pagkawala ay isang pamilyang kailangang magpatuloy, isang komunidad na kailangang humarap sa nangyari, at isang kinabukasang hindi na makararating sa mga susunod nitong yugto.
Dahil kapag buhay ng mga mag-aaral ang nakataya, ang usapin ay hindi lamang kung paano tutugon sa isang insidente. Kasama rito kung paano maiiwasang maulit ang mga pangyayaring may kakayahang baguhin ang buhay ng isang buong komunidad.
๐ง๐ฎ๐ต๐ฎ๐ป๐ฎ๐ป ๐ฆ๐ฎ ๐ฃ๐ฎ๐ฎ๐ฟ๐ฎ๐น๐ฎ๐ป
Bahagi na ng araw-araw na buhay ng mga mag-aaral ang paaralan.
Dito ginugugol ang malaking bahagi ng kanilang panahon, at dito rin hinuhubog ang kaalaman at mga kakayahang dadalhin nila sa hinaharap.
Kaya hindi sapat na bukas ang tarangkahan at nagpapatuloy ang klase. Mahalaga ring mapanatili ang kapaligirang nagbibigay ng kapanatagan upang makapag-aral nang maayos ang mga mag-aaral.
Kapag ang pangamba ay sumasabay sa pagpasok, hindi na lamang pisikal na proteksyon ang kailangang pagtuunan ng pansin. Kasama rin dito ang kakayahang matuto, makilahok, at magpatuloy nang hindi naiipit ng takot.
๐ฆ๐ฎ ๐๐ฎ๐๐ฎ๐ ๐จ๐๐ถ๐ฎ๐ป
May simula at pagtatapos ang bawat araw sa paaralan.
Papasok ang mga estudyante, haharap sa klase, at uuwi pagkatapos ng kanilang mga gawain.
Simple lamang ang ganitong gawi. Ngunit sa gitna ng mga insidenteng naganap sa mga institusyong pang-edukasyon, nagkakaroon ito ng ibang bigat.
Ang makauwi nang ligtas ay hindi dapat maging swerte.
Dapat itong maging karaniwang bahagi ng araw ng bawat mag-aaral.
Dahil ang lugar na pinapasukan ng estudyante araw-araw ay dapat nagbibigay ng pagkakataong matuto at lumago, hindi ng pangambang maaaring sumabay hanggang sa kanilang pag-uwi.
๐๐๐น๐ผ ๐ก๐ด ๐ฃ๐ฎ๐ป๐ด๐ฎ๐ฟ๐ฎ๐ฝ
Ang bawat taon ng pag-aaral ay may patutunguhan.
May mga araling tatapusin, pagsusulit na haharapin, at mga susunod na hakbang na paghandaan. Sa likod ng mga ito ay ang kinabukasang unti-unting binubuo habang nasa loob ng silid-aralan.
Hindi dapat karahasan ang maging dahilan upang maagang matapos ang prosesong iyon.
Sumbrero sa pagtatapos ang dapat lumipad kasabay ng mga pangarapโhindi bala ng baril ang dapat kumitil sa mga ito bago pa man sila magkaroon ng pagkakataong matupad.
Marami pang pangarap ang naghihintay sa bawat batang pumapasok sa paaralan. Marami pang bukas ang dapat nilang marating.
๐ฟ๐๐๐๐ก ๐๐ฃ๐ ๐ก๐๐๐ฉ๐๐จ ๐ฃ๐ ๐ฅ๐๐-๐ช๐ฌ๐ ๐๐ฎ ๐๐๐ฃ๐๐ ๐ฅ๐ง๐๐๐๐ก๐๐๐๐ฎ๐ค. ๐๐ฉ๐ค ๐๐ฃ๐ ๐๐๐ฅ๐๐ฉ ๐ฃ๐ ๐ฌ๐๐ ๐๐จ ๐ฃ๐ ๐๐๐ฌ๐๐ฉ ๐๐ง๐๐ฌ ๐ฃ๐ ๐ฅ๐๐-๐๐๐ง๐๐ก.
Isinulat ni Rhian Ysabel M. Valenzuela
Guhit ni Samantha Jacob
