06/08/2026
KOLUM: Pinagsabong-sabong niyo na lang sana kami
Sa bansang tuyot sa ginhawa ang sektor ng edukasyon, nakagagalit na tanging sa pamamagitan ng pagtutunggalian mapapatid ang uhaw na unang-una ay karapatan namang madama ng bawat estudyanteng Pilipino.
Bente mil kada estudyante ang panibagong programang ‘Bagong Pilipinas Barangay Presidential Scholars Program’ na aarangkada sa administrasyong Marcos Jr. Nabanggit pa nga ito sa katatapos na State of the Nation Address (SONA) ng pangulo nitong Hulyo 27. Magbababa ng tig-sandaang libo kada barangay sa buong bansa na paghahati-hatian naman ng limang ‘mapalad’ na graduating na estudyante.
Nilahad sa Department of the Interior and Local Government (DILG) Memorandum Circular No. 2026-038 na ang komite para sa edukasyon ng bawat barangay ang may tungkulin na mamili sa mga iskolar. Prayoridad ang mga graduating na hirap sa buhay, iyong mga nasa bingit ng pagtigil sa pag-aaral, at mula sa pamilyang wala pang nakakapagtapos ng kolehiyo.
Kung hihimaying mabuti, bagaman masasabing malaki-laking halaga at tulong ito para sa mga mag-aaral, isa lamang itong bitag na maglululong sa bawat isa sa silaw ng panandaliang salapi, datapwa’t mugmog lang naman ng kung anong dapat makamtang lingap ng bawat estudyante—hindi lamang ng isa, o ng lima, kundi ng lahat.
Dahil binibilog nito ang mga komunidad na maging laban sa sariling mamamayan nito.
Bago pa man mabanggit sa taunang SONA, matagal-tagal nang naisatitik ang proyekto sa anyo ng mga nagkalat na balita, mga Facebook post, at maging bulong-bulungan sa bawat barangay. Hitik man ito sa pangakong salapi, tuyot naman ito sa malinaw na pamantayan ng pagpili sa ‘karapat-dapat.’ Nakaasa sa desisyon ng mga opisyales ng kada barangay kung paano nila ito maipatutupad.
Bunga nito, naging pugad ito ng mga kaso ng maanomalyang pagpili sa anyo ng mga kwestiyonableng pamantayan, dahil nga, unang-una, nasa diskresyon ito ng mga kawani ng barangay.
Maraming mga punang mababasa sa mga online na plataporma hinggil dito, tulad ng mga barangay kung saan yaong mga malapit sa kapitan ang naipasok sa listahan, iyong mga kamag-anak ng mga opisyales, at mga barangay na sukdulang isekreto sa mga mamamayan ang makukuhang pondo. Kaliwa’t kanan ang naglipanang reklamo sa kani-kanilang mga barangay kung saan ay walang imik ang mismong pamunuan na magkakaroon na pala ng ganitong alokasyon, nalaman na lamang nang may listahan na.
Habang nakatutok ang sambayanan sa paglilitis sa ikalawa sa pinakamataas na opisyal ng republika sa mga kaso lalong-lalo na ng korapsyon, mahalagang kasamang pagtuunan ng pansin ang kaparehong korapsyong inihahasik sa pinakamaliit na yunit ng pamahalaan.
At pinamimihasa nito ang pagtutunggalian ng mamamayan laban sa mamamayan.
Dahil na rin hindi lahat ay makakakuha ng tulong-pinansyal, bawat pamilyang may ihahain na kandidatong estudyante ay naniniwalang mas karapat-dapat sila kaysa iba—at malamang sa malamang, lahat ganito ang iniisip. Sa ganitong hinuha napupunla ang hidwaan sa pagitan ng mga mamamayan na uusbong sa pagkakawatak-watak ng mga komunidad ng bansa, kung saan tanging di pagkakasundo at kawalan ng kapayapaan ang aanihin.
Halimbawa, mayroong mga barangay na paghahati-hatiin ang pondo sa lahat ng mga graduating na estudyante sa buong barangay, na sa una’y masasabi mang pinakamakataong gawi, ay magtatanim naman ng p**t sa bawat isang mag-aaral habang dumarami ang listahan, dahil liliit naman ang makukuha kapag nagkataon. May mga iniulat naman na barangay kung saa’y nagpalabunutan umano ang opisyales upang malaman kung sino ang masuwerteng maisasama sa listahan—nahumaling na ngang tuluyan sa sugal sa puntong ultimo kinabukasan ng mga pag-asa ng bayan ay nakaasa sa tadhana, imbis na sa malinaw at masusing pagsisiyasat.
Nakapanlulumong isipin na sa administrasyong ang tanging plataporma ay pagkakaisa, na ngayon ay gunaw na sa nasyunal na mukha nito, pagkakawatak-watak sa pinakamaliit na yunit ng pamahalaan ang isa sa huling programang iiwan nito: programang pinaglalaban ang pamilya laban sa pamilya, kadugo laban sa kadugo, at kapwa laban sa kapwa.
Dagdag pa rito, ang konsepto ng pagkakaroon ng ‘karapat-dapat’ sa tulong-pinansyal na gagamitin sa edukasyon ay huwad at ilusyon lamang upang mabaling ang atensyon sa limitadong igagantimpala, imbis na sa mismong paraan ng paggantimpala at naggantimpala nito.
Sapagkat paraan na naman ito upang paglabanin ang estudyante at kapwa estudyante.
Sa bansang naghihikahos ang sektor ng edukasyon, naipapasa sa mga mag-aaral ang suliranin ng mga limitadong oportunidad. Pangunahing halimbawa ay ang pagkakaroon ng admission tests sa mga State University and Colleges (SUCs) buhat ng limitadong pasilidad, student-to-teacher ratio, at pondo, sapagkat gobyerno ang sumasagot sa matrikula.
Dito sa Central Luzon State University (CLSU), hindi nakabatay sa pagkamit ng passing score upang ‘makapasa,’ bagkus ay sa ranggong naatim kumpara sa lahat ng mga aplikante—kaya’t wala talagang ‘pumapasa’ o ‘bumabagsak,’ sa esensya na alam natin, bagkus ay nagkataon lamang na may mas mataas o may mas mababa sa aplikante.
Manipestasyon din ito ng pagkakaroon ng mga ‘quota’ courses o programa, kung saa’y nagtatalaga ng ‘fixed’ na slot para sa mga programa katulad ng Bachelor of Science in Chemistry at Bachelor of Science in Accountancy, kung saan ako kabilang. Paano man ito itanghal, hinding-hindi maikakailang walang prestihiyo sa ganitong titulo sapagkat repleksyon lamang ito ng aandap-andap na pasilidad, bilang ng instruktor, at kabuuang serbisyo.
Kung mayroon nang tunggalian upang makatapak sa paaralan, asin sa sugat ang pagbibigay na naman ng pagtutunggalian sa pagitan ng mga nakatapak na. Higit sa lahat, pantasya lamang na sabihin ng parehong pamahalaan na ang ganitong mga proyekto ang patunay na suportado ng gobyerno ang sektor ng edukasyon—sapagkat kung totoong natatamasa nila ito, wala sanang nabubuong pangangailangan at pagtutunggali sa kanilang pagitan.
Subalit ‘di ito nakagugulat sa pamahalaang ‘kadiliman laban sa kasamaan.’
Hati na ang bansang Pilipinas. Magkaaway na ang nasa ehekutibo, nagpaparinigan at kampihan na sa lehislatura, at magkakakontrahan na ang opinyon ng publiko. Nagtatalo-talo na ang mababang uri ng lipunan sa tumataas na gastusing ipinapasa lamang sa isa’t isa: kuryente, serbisyong medikal, at pinansyal na tulong, sa halip na maging sagutin ng pamahalaan. Sumisibol ang karahasan sa lansangan, sa kabukiran, sa kabundukan, sa Senado, at maging sa mga silid-aralan.
At itong programang ipinakilala bilang lingap, na dahil sa kakulangan sa malinaw na pamantayan sa pagpapatupad, ay nagbubunga ng alitan sa bawat barangay, lumalala lamang ang pagkakahati-hati ng republika.
Kung tutuusin, mugmog lamang ito sa kung anong dapat makamtan ng bawat estudyanteng Pilipino—kung tunay na para sa ikagiginhawa ang nais ng pamahalaan—sa anyo ng pagdaragdag ng pondo sa sektor ng edukasyon, partikular sa mga SUCs. Magiging daan naman ito upang makapagpatayo ng dagdag pasilidad, makapag-akomoda ng mas maraming mag-aaral, at makapagpalawig ng abot-kamay na edukasyon sa bawat sulok ng bansa, at hindi ang panandaliang tulong na hindi naman matatamasa ng lahat, gaano man ‘karapat-dapat.’
Ngayon, kung hindi na mababago ang tunguhin ng programa, mainam na magkaroon ng ispesipikong pamantayan sa pagpapatupad nito, upang sa gayon, maprayoritisa ang mga estudyante batay sa pangangailangan. Gayundin, mahalagang hakbangin ang ipatupad ang patas, transparent, at klarong tuntunin sa pagpili ng bawat barangay sa benepisyaryo, habang sinisigurado ang mabusisi, etikal, at may pusong pagsiyasat sa bawat estudyante.
Sa Pilipinas na uhaw sa lahat ng ginhawa, nakalulungkot na maski ang mga ‘pag-asa ng bayan’ ay kinakailangan pang magtalo-talo para lamang sa mugmog ng kung anong dapat nilang pakinabangan. Malayo pa ang lalakbayin ng bansang nagpupumiglas ang sektor ng karunungan, at hangga’t di nakakamit ang ginhawang makapagpapanatag dito, asahang patuloy ang pagdaloy ng mga huwad na programa upang pagsabungin tayong lahat. | via JAMES WILLIAM SORIANO/CLSU Collegian
