Ang Talisman

Ang Talisman Ang Opisyal na Publikasyon sa Filipino ng Paaralang Sekondarya ng Novaliches Maitaguyod ang malaya at mapanugatang pamamahayag.

Ang Talisman ay ang opisyal na pahayagan at samahan ng mga mamamahayag-pangkampus sa Filipino ng Novaliches High School. Inihahatid nito ang makatotohanan, makabuluhan, at may integridad na pagbabahagi ng mga impormasyon para sa kapakanan ng mga mag-aaral at buong komunidad ng paaralan. Nilalayon nitong linangin ang kritikal na pag-iisip ng mga mag-aaral, mapaunlad ang mga makrong kasanayan (pagsusulat, pakikinig, pagsasalita, pagbabasa at panonood).

 #๐–๐€๐‹๐€๐๐†๐๐€๐’๐Ž๐ŠDahil sa inaasahang patuloy na masamang lagay ng panahon dulot ng Hanging Habagat at patuloy na nakataas na...
14/08/2026

#๐–๐€๐‹๐€๐๐†๐๐€๐’๐Ž๐Š

Dahil sa inaasahang patuloy na masamang lagay ng panahon dulot ng Hanging Habagat at patuloy na nakataas na Yellow Rainfall Warning Advisory ng PAGASA, suspendido ang face-to-face classes ng mga panghapong klase sa mga pampublikong paaralan sa Lungsod Quezon ngayong araw ng Biyernes, Agosto 14, 2026.

Base sa rekomendasyon ng Quezon City Disaster Risk Reduction and Management Council (QCDRRMC), saklaw ng nasabing suspensiyon ang mga mag-aaral ng Child Development Centers , Kindergarten, Grades 1-12, at Alternative Learning System (ALS).

Kaugnay nito, patuloy na ipatutupad ang Alternative Delivery Modes of Learning para bigyang daan ang patuloy na pagkatuto ng mga mag-aaral.

Ipinauubaya naman sa pamunuan ng mga paaralan ang suspensiyon ng klase sa mga pribadong paaralan at Higher Education Institutions, ngunit hinihikayat na sundin ang national o localized suspension para sa kaligtasan ng mga mag-aaral at g**o.

Pinapaalalahanan ang lahat na mag-ingat at manatili sa loob ng tahanan, kasabay ang patuloy na pag-antabay sa mga balita ukol sa lagay ng panahon.

โœ๏ธ: Catherine Louise Reyes

๐—”๐—ป๐—ด ๐—ง๐—ฎ๐—น๐—ถ๐˜€๐—บ๐—ฎ๐—ป, ๐—”๐—ด๐—ถ๐—บ๐—ฎ๐˜ ๐—ป๐—ด ๐—ž๐—ฎ๐—ฏ๐—ฎ๐˜๐—ฎ๐—ฎ๐—ป
๐˜—๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜จ๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ณ๐˜ข ๐˜ด๐˜ข ๐˜ฃ๐˜ข๐˜บ๐˜ข๐˜ฏ. ๐˜š๐˜ข ๐˜ฏ๐˜จ๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ฏ๐˜จ ๐˜’๐˜ข๐˜ต๐˜ฐ๐˜ต๐˜ฐ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ข๐˜ฏ

๐‹๐€๐“๐‡๐€๐‹๐€๐ˆ๐ | ๐‹๐ข๐›๐ซ๐ž๐ง๐  ๐๐š๐ง๐ ๐š๐ซ๐š๐ฉIlang pakpak na kaya ang lumagapak dahil hindi sapat ang simpleng mangarap? Ilang bata na ka...
13/08/2026

๐‹๐€๐“๐‡๐€๐‹๐€๐ˆ๐ | ๐‹๐ข๐›๐ซ๐ž๐ง๐  ๐๐š๐ง๐ ๐š๐ซ๐š๐ฉ

Ilang pakpak na kaya ang lumagapak dahil hindi sapat ang simpleng mangarap? Ilang bata na kaya ang nangarap manilbihan para sa bayan na sa kalaunan ay tinakwil nito? Madali ang buhayโ€”kung may pera ka.

๐™‹๐™–๐™™๐™š๐™ง ๐™ฃ๐™œ ๐™ƒ๐™ž๐™ง๐™–๐™ฅ
Lumaki ako sa mga pader na bakbak ang pintura kung saan ang mga pinto ng kwarto ay yari sa lumang kurtina at bubong na gawa sa yero. Pero noong bata ako, hindi ko kailanman naramdamang mahirap kami. Araw gabiโ€™y may pagkain sa hapagkainan, ulam na madalas toyo at, kung swerte, ay isda. Hindi madali ang buhay ngunit hindi rin ipinahalata na mahirap. Subalit noong lumaki ako at nakihalubilo sa ibaโ€™t-ibang tao na lumaki sa ibaโ€™t-ibang buhay, doon ko napagtanto. Mahirap pala kami.

Iba sa mga kasamahan ko sa iskwela ay may mga bagong bag at gamit, habang ako ay gamit ko ang sira-sirang bag ni kuya na tinahi nalang ni mama. Suot ko ang sapatos ni ate na maliit na sa kaniya na sa hinaharap ay mamanahin din ni bunso. Palagi naming pinag-uusapan tuwing recess ang mga pangarap namin at ang kanilaโ€™y makapunta sa ibang bansa habang akoโ€™y makapag-ahon lamang ng pamilya sa kahirapan. Ngunit hindi ibig-sabihin no'n na wala akong pangarap. Napakarami.

๐™‹๐™–๐™ ๐™ฅ๐™–๐™  ๐™ฃ๐™œ ๐™‹๐™–๐™ฃ๐™œ๐™–๐™ง๐™–๐™ฅ
Pangarap kong maging doktor. Noong kinuha ng sakit si papa dahil wala kaming pambili ng gamot, napagtanto ko na ito ang gusto ko. Gusto kong matulungan ang mga taong hindi nabibigyan ng sapat na pag-aalaga dahil kapos sa pera. Dahil danas ko ito, alam ko ang hirap ng pagiging mahirap. Ayokong may mawalan pa ng kapamilya dahil lamang sa hirap ng buhay.

Noong binagyo ang bansa, hindi kinaya ng aming tahanan ang malubhang baha. Sa taas ng tubig na umabot sa aking beywang, ginawang evacuation center ang aming paaralan at tinulungan kami ng mga g**o. Para sa akin noon, sila ang superhero ko. At ngayon, nais kong maging tulad nila sa mga batang patuloy na hinahamon ng kahirapan at klima ng panahon. Sa Bagyong Maymay, 4,000 silid-aralan ang nasira at higit-kumulang 6.5 milyong mag-aaral ang naapektuhan, dahilan upang masuspinde ang klase sa 10,029 paaralan. Mahirap na nga ang buhay, mas mahirap pa ang bansang hindi kayang protektahan ang mga batang nangangarap. Kaya gusto kong magsilbing ilaw sa mga bata at ipakitang may pag-asa pa rin sa bansang unti-unting lumulubog sa sarili nitong mga kamay.

๐™‹๐™–๐™ฃ๐™œ๐™–๐™ง๐™–๐™ฅ ๐™ฃ๐™– ๐™‹๐™ช๐™ฉ๐™ค๐™ก
Noong tumungtong ako sa kolehiyo, nabigyan ako ng pagkakataong mag-aral ng medisina. Tila bumaba ang mga tala at nilatag ang sarili nila sa harapan ko. Pero kung gaano rin ito kabilis ibinigay, gano'n din kabilis kinuha. Nagkasakit si mama at napilitan akong tumigil sa pag-aaral para matustusan ang aming pangangailangan. Hindi sapat ang kinikita ko para ituloy ang pag-aaral, pero sapat na ito para may pantawid sa araw-araw. Ganito na naman muli-ang mga tala ay masyadong malayo at imposible nang maabot.

Sa bansang Pilipinas, hindi lang ako ang nakakaranas ng ganito. Hindi ako nag-iisang pinipilit kumayod para sa pamilya, kapalit man niyoโ€™y mga pangarap na binuo ko para sa sarili. Ayon sa tala ng Philippine Statistics Authority (PSA), humigit-kumulang 17.54 milyon sa mahigit 117.8 milyong pilipino sa bansa ang nakakaranas ng kahirapan. Libo-libong mga Pilipino ang naputulan ng pakpak dahil ang libreng pangangarap ay masyadong mahal para sa katotohanang hindi pa sapat para sa mga bibig na gutom. Libo-libong batang katulad ko ang may pangarap, ngunit nauuwi sa mga pader na bakbak ang pintura at mga pintong hindi sapat ang prokteksyon. At alam ko.

Sig**o sa ibang kwento, ang batang lumaki sa hirap ay yayaman sa hinaharap. Sig**o ito rin ang inasahan mo. Pero akoโ€™y nagsusulat mula sa realidad. Akoโ€™y nagsusulat sa loob ng mga pader na ang pinturaโ€™y bakbak na, sa loob ng kwarto kong ang pintoโ€™y yari sa kurtina, rinig ang ulan na bumabagsak sa bubong kong gawa sa yero. Dahil ito ang totoo: Madali ang buhayโ€”kung may pera ka.

โœ๏ธ: Xyriel Jermhaine Regay

๐—”๐—ป๐—ด ๐—ง๐—ฎ๐—น๐—ถ๐˜€๐—บ๐—ฎ๐—ป, ๐—”๐—ด๐—ถ๐—บ๐—ฎ๐˜ ๐—ป๐—ด ๐—ž๐—ฎ๐—ฏ๐—ฎ๐˜๐—ฎ๐—ฎ๐—ป
๐˜—๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜จ๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ณ๐˜ข ๐˜ด๐˜ข ๐˜ฃ๐˜ข๐˜บ๐˜ข๐˜ฏ. ๐˜š๐˜ข ๐˜ฏ๐˜จ๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ฏ๐˜จ ๐˜’๐˜ข๐˜ต๐˜ฐ๐˜ต๐˜ฐ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ข๐˜ฏ

 #๐–๐€๐‹๐€๐๐†๐๐€๐’๐Ž๐ŠDahil sa inaasahang patuloy na pagbuhos ng ulan mamamayang hapon at sa kasalukuyang nakataas na Yellow Rain...
13/08/2026

#๐–๐€๐‹๐€๐๐†๐๐€๐’๐Ž๐Š

Dahil sa inaasahang patuloy na pagbuhos ng ulan mamamayang hapon at sa kasalukuyang nakataas na Yellow Rainfall Advisory ng PAGASA, suspendido ang face-to-face classes ng mga panghapong klase sa mga pampublikong paaralan sa Lungsod Quezon ngayong araw ng Huwebes, Agosto 13, 2026.

Ayon sa rekomendasyon ng Quezon City Disaster Risk Reduction and Management Council (QCDRRMC), sakop ng nasabing suspensiyon ang mga mag-aaral ng Child Development Centers, Kindergarten, Grades 1-12, at Alternative Learning System (ALS).

Kaugnay nito, patuloy namang ipatutupad ang Alternative Delivery Modes of Learning upang magbigay daan sa pagkatuto ng mga mag-aaral.

Ipinauubaya naman ang suspensiyon ng klase sa mga pribadong paaralan at Higher Education Institutions sa pamunuan ng mga paaralan, ngunit hinihikayat na sundin ang national o localized suspension para sa kaligtasan ng mga mag-aaral at g**o.

Pinapaalalahanan din ang lahat na mag-ingat at manatili sa loob ng tahanan, kasabay ang patuloy na pag-antabay sa mga balita ukol sa lagay ng panahon.

โœ๏ธ: Catherine Louise Reyes

๐—”๐—ป๐—ด ๐—ง๐—ฎ๐—น๐—ถ๐˜€๐—บ๐—ฎ๐—ป, ๐—”๐—ด๐—ถ๐—บ๐—ฎ๐˜ ๐—ป๐—ด ๐—ž๐—ฎ๐—ฏ๐—ฎ๐˜๐—ฎ๐—ฎ๐—ป
๐˜—๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜จ๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ณ๐˜ข ๐˜ด๐˜ข ๐˜ฃ๐˜ข๐˜บ๐˜ข๐˜ฏ. ๐˜š๐˜ข ๐˜ฏ๐˜จ๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ฏ๐˜จ ๐˜’๐˜ข๐˜ต๐˜ฐ๐˜ต๐˜ฐ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ข๐˜ฏ

๐Š๐Ž๐‹๐”๐Œ | ๐Š๐จ๐ง๐ฌ๐ฎ๐ฆ๐ข๐ฌ๐ฒ๐จ๐ง ๐›๐š๐ ๐จ ๐’๐ฎ๐ฌ๐ฉ๐ž๐ง๐ฌ๐ฒ๐จ๐ง'Wag na sanang hintayin pa ang alas-singko y medya.Hindi pa man nakaka-kalahati ang A...
12/08/2026

๐Š๐Ž๐‹๐”๐Œ | ๐Š๐จ๐ง๐ฌ๐ฎ๐ฆ๐ข๐ฌ๐ฒ๐จ๐ง ๐›๐š๐ ๐จ ๐’๐ฎ๐ฌ๐ฉ๐ž๐ง๐ฌ๐ฒ๐จ๐ง

'Wag na sanang hintayin pa ang alas-singko y medya.

Hindi pa man nakaka-kalahati ang Agosto, dalawang bagyo na agad ang pumasok sa Philippine Area of Responsibility (PAR), na pinangalanang sina Luis at Maymay, at ayon sa PAGASA, inaasahang hanggang apat na bagyo pa ang maaaring pumasok sa PAR bago pa man matapos ang buwang ito. Tuwing sasapit ang buwan ng Hunyo hanggang Disyembre, hindi na bago ang malalakas na pag-ulan, pagbaha, at kasunod ay paglala ng trapiko. Kaya naman habang abala ang mga awtoridad sa pagmamatyag sa panahon, abala rin kaming mga estudyante sa pag-iisip kung susuungin ba namin ang ulan para makapasok sa paaralan o mananatili sa bahay para sa kaligtasan?

Hindi naman problema ang pagsususpinde ng klase kapag kinakailangan. Ang problema ay kapag huli na ang anunsyo. Batay sa memorandum ng Quezon City Government, ang class suspension notices ay karaniwang inilalabas nang hindi lalampas sa alas-kuwatro ng madaling-araw para sa morning classes. Para naman magkaroon ng sapat pang panahon ang mga estudyante at g**o upang malaman kung kailangan nilang bumiyahe o hindi. Ngunit kapag lumagpas na rito ang anunsyo, karamihan sa mga kaklase at mga g**o ko ay nakipagbuno na sa byahe bago pa nila malaman na wala naman palang pasok.

Bilang isang estudyanteng komyuter, hindi na bago sa akin ang ganitong mga sitwasyon. Gumigising nang maaga, naghahanda, at nakikipagsiksikan sa kalsadang buhol-buhol na ang trapiko. Pagdating sa gitna ng biyahe, saka mo malalaman na suspendido pala ang klase. Anong mangyayari? Ayun, magkokomyut na naman ako pabalik sa bahay naming pagkalayo-layo. Sayang ang pinamasahe, sayang ang oras, at sayang ang lakas na inilaan para lamang umuwi ulit.

Hindi lang ako ang nakararanas nito. Sa mga pagkakataong malakas ang ulan, mas nagiging mahirap ang paghahanap ng masasakyan, mas bumabagal ang daloy ng mga sasakyan, at mas tumataas ang panganib sa mga estudyanteng nasa daan. Kapag nahuhuli ang suspensiyon ng klase, bigo na nitong matupad ang layunin nitong panatilihing ligtas ang mga mag-aaral at g**o. Dapat nakatutulong ang suspensiyon upang maiwasan ang mapanganib na pagbiyahe at hindi isang anunsyong dadating pagkatapos ng biyahe.

May isang tiktok post na pumukaw sa aking pansin. Sa bidyong pinost ni JereMhiemaVlogs, ipinakita nyang malapit na siya NLEX at naglalakad mag-isa. Nakalagay sa caption niya โ€œPOV: late suspension tapos sa Metro Manila ka nag-aral buti nakababa ako sa bus bago pumasok ng NLEXโ€. Maaaring tingnan ito ng iba bilang simpleng o pang-aliw na post, ngunit ipinapakita nito ang isang sitwasyong pamilyar sa maraming komyuter. Kapag nasa kalsada ka na at saka lamang inanunsyo ang suspensiyon, hindi mo na maibabalik pa ang gastos, pagod, at oras na naubos sa biyahe.

Kaya ang tanong, bakit kailangan pang umabot sa ganitong sitwasyon? Naiintindihan kong mahirap hulaan ang lagay ng panahon. Naiintindihan ko ring kailangang suriin ng mga lokal na pamahalaan ang mga ulat ng PAGASA bago magdesisyon. Ngunit kapag sapat na ang impormasyon upang makita ang panganib, kailangan ding maging maagap ang pagpapasya. Hindi sapat ang basta pagkansela ng klase. Mahalaga rin kung kailan ito ipinapaalam sa publiko.

Hindi kailangan ng mga estudyante ang suspensiyon sa bawat pag-ulan. Ang hinihingi ay malinaw, maagap, at responsableng pag-aanunsyo. Kapag may inaasahang matinding panahon, kailangang gamitin nang maayos ang mga opisyal na weather bulletin at iba pang impormasyon upang makapagpasya nang mas maaga. Pati sana ang pagmonitor sa pagbaha sa mga barangay ay isaalang-alang din, kung delikadong bagtasin ang kalsada ng mga barangay na may eskwelahan, sig**o ay dapat magkaroon ng remote suspension. Sa ganitong paraan, hindi na kailangang bumiyahe ng mga estudyante na isinasantabi ang kanilang kaligtasan.

Kung alam nang delikado ang panahon, huwag nang hintayin na nasa kalsada na ang mga estudyante bago magsabi. Isipin ang mga gumigising nang madaling-araw, ang mga sumasakay ng jeep, bus, UV, tren, at motorsiklo, at ang mga naglalakad sa gitna ng ulan upang makarating sa paaralan. Ang bawat minutong paghihintay sa anunsyo ay may katumbas na oras, pamasahe, at lakas mula sa mga taong umaasa.

Hindi dapat alas-singko y medya ang oras kung kailan malalaman ng estudyante na wala naman palang patutunguhan ang kaniyang biyahe. Bago pa man umandar ang unang jeep at bago pa man bumigat ang trapiko, dapat alam na natin kung may pasok ba o wala. Dahil para sa isang estudyanteng komyuter, ang late suspension ay hindi lamang late na anunsyo. Ito ay dagdag na sakit, dagdag na pamasahe, dagdag na oras sa kalsada, at dagdag na pagod. Ganito na lang ba palagi? Konsumisyon muna bago suspensyon?

โœ๏ธ: Syrha Rey Matias

๐—”๐—ป๐—ด ๐—ง๐—ฎ๐—น๐—ถ๐˜€๐—บ๐—ฎ๐—ป, ๐—”๐—ด๐—ถ๐—บ๐—ฎ๐˜ ๐—ป๐—ด ๐—ž๐—ฎ๐—ฏ๐—ฎ๐˜๐—ฎ๐—ฎ๐—ป
๐˜—๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜จ๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ณ๐˜ข ๐˜ด๐˜ข ๐˜ฃ๐˜ข๐˜บ๐˜ข๐˜ฏ. ๐˜š๐˜ข ๐˜ฏ๐˜จ๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ฏ๐˜จ ๐˜’๐˜ข๐˜ต๐˜ฐ๐˜ต๐˜ฐ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ข๐˜ฏ

๐Œ๐€๐‘๐ˆ๐‘๐ˆ๐๐ˆ๐† ๐Œ๐Ž ๐๐€ ๐€๐๐† ๐‘๐€๐ƒ๐˜๐Ž ๐Œ๐Ž!Makalipas ang isang taong puno ng lakas kung saan tayo ay hinirang bilang 4th Overall Best ...
12/08/2026

๐Œ๐€๐‘๐ˆ๐‘๐ˆ๐๐ˆ๐† ๐Œ๐Ž ๐๐€ ๐€๐๐† ๐‘๐€๐ƒ๐˜๐Ž ๐Œ๐Ž!

Makalipas ang isang taong puno ng lakas kung saan tayo ay hinirang bilang 4th Overall Best Radiobroadcasting Team sa buong Quezon City nang magwagi sa Division Schools Press Conference 2025, kasama ang 1st Place Best Technical Application sa pangunguna ng ating Technical Director na si Rexiel Mabazza, 5th Place Best Script, at paghirang kay John Carlo Remerosa bilang 5th Best News Presentor, muli tayong mananaig.

Matatandaang sa nakaraang DETPC 2025, nakuha din natin ang 2nd Best Overall Radiobroadcasting Team at 2nd Best Script sa buong District V kasama ang parangal bilang 1st Best Technical Application, ganun ang pagkilala kina Abigail Irinco bilang 2nd Best News Presentor, John Carlo Remerosa bilang 4th Best News Presentor, Chryzia Lhee Laad bilang 5th Best News Presentor, at Teashawna Ibaรฑez bilang 5th Best News Anchor, ipagpapatuloy natin ang ating nasimulan.

Sampung araw na lamang at maririnig niyo na ang level up na balitaan. Bitbit ang inspirasyon ng nakaraang kampanya, lalaban muli ang ating publikasyon para sa katotohanan at talento ng kabataan.

Samahan niyo po kaming muling gumawa ng kasaysayan para sa bawat Novaleรฑo, para sa buong komunidad ng Paaralang Sekundarya ng Novaliches, at para sa katotohanan. Maging mahigpit man ang kompetisyon, buong puso po kaming magbabalita anuman ang panahon.

๐—”๐—ป๐—ด ๐—ง๐—ฎ๐—น๐—ถ๐˜€๐—บ๐—ฎ๐—ป, ๐—”๐—ด๐—ถ๐—บ๐—ฎ๐˜ ๐—ป๐—ด ๐—ž๐—ฎ๐—ฏ๐—ฎ๐˜๐—ฎ๐—ฎ๐—ป
๐˜—๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜จ๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ณ๐˜ข ๐˜ด๐˜ข ๐˜ฃ๐˜ข๐˜บ๐˜ข๐˜ฏ. ๐˜š๐˜ข ๐˜ฏ๐˜จ๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ฏ๐˜จ ๐˜’๐˜ข๐˜ต๐˜ฐ๐˜ต๐˜ฐ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ข๐˜ฏ

11/08/2026

๐๐Ž๐•๐€๐‹๐„๐๐“๐„ | ๐“๐ซ๐ข๐œ๐ฒ๐œ๐ฅ๐ž, ๐ฆ๐จ๐ญ๐จ๐ซ, ๐›๐ข๐ง๐ฎ๐ก๐š๐ญ ๐ฌ๐š ๐ ๐ข๐ญ๐ง๐š ๐ง๐  ๐ซ๐ฎ๐ฆ๐š๐ซ๐š๐ ๐š๐ฌ๐š๐ง๐  ๐ญ๐ฎ๐›๐ข๐  ๐ฎ๐ฅ๐š๐ง

Wala na ngang nagawa ang isang grupo sa Lipa City Batangas kundi buhatin na lamang ang tricycle at mga motor na na-stranded dahil sa mabilis at malakas na agos na tubig baha kagabi.

Kwentong sinubaybayan ni Adrian Paeldon

๐—”๐—ป๐—ด ๐—ง๐—ฎ๐—น๐—ถ๐˜€๐—บ๐—ฎ๐—ป, ๐—”๐—ด๐—ถ๐—บ๐—ฎ๐˜ ๐—ป๐—ด ๐—ž๐—ฎ๐—ฏ๐—ฎ๐˜๐—ฎ๐—ฎ๐—ป
๐˜—๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜จ๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ณ๐˜ข ๐˜ด๐˜ข ๐˜ฃ๐˜ข๐˜บ๐˜ข๐˜ฏ. ๐˜š๐˜ข ๐˜ฏ๐˜จ๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ฏ๐˜จ ๐˜’๐˜ข๐˜ต๐˜ฐ๐˜ต๐˜ฐ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ข๐˜ฏ

๐€๐†๐‡๐€๐Œ | ๐“๐š๐ -๐ฎ๐ฅ๐š๐ง๐  ๐ฉ๐ฎ๐ซ๐จ ๐ฌ๐š๐ค๐ข๐ญ, ๐’๐š ๐ค๐š๐ฅ๐ฎ๐ฌ๐ฎ๐ ๐š๐ง ๐ก๐ฎ๐ฐ๐š๐  ๐ข๐ฉ๐š๐ค๐š๐ฉ๐ข๐ญHindi lahat ng laban ng estudyante ay may pagsusulit. Minsan, a...
11/08/2026

๐€๐†๐‡๐€๐Œ | ๐“๐š๐ -๐ฎ๐ฅ๐š๐ง๐  ๐ฉ๐ฎ๐ซ๐จ ๐ฌ๐š๐ค๐ข๐ญ, ๐’๐š ๐ค๐š๐ฅ๐ฎ๐ฌ๐ฎ๐ ๐š๐ง ๐ก๐ฎ๐ฐ๐š๐  ๐ข๐ฉ๐š๐ค๐š๐ฉ๐ข๐ญ

Hindi lahat ng laban ng estudyante ay may pagsusulit. Minsan, ang pinakamahirap ay ang pumasok habang nilalabanan ang sakit. Lalo na't pag panahon ng tag-ulan, ang mga tao ay madaling kapitan ng mga sakit na nakakasama sa kalusugan.

Tuwing tag-ulan, tumataas ang tsansa ng pagkakaroon ng mga sakit dahil sa mga tubig na naiipon, pagbaha, at mataas na humidity. Sa panahon ding ito mas mataas ang panganib ng mga impeksyon at iba pang mga nakahahawang sakit.

๐™Ž๐™–๐™ ๐™ž๐™ฉ ๐™ฃ๐™– ๐™ˆ๐™–๐™™๐™–๐™ก๐™ž๐™ฃ๐™œ ๐™†๐™ช๐™ข๐™–๐™ฅ๐™ž๐™ฉ
Apat ang iba't ibang mga uri ng karaniwang mga sakit na laganap tuwing panahon ng tag-ulan, ito ay binigyan ng acronym na ๐–.๐ˆ.๐‹.๐ƒ ๐ƒ๐ข๐ฌ๐ž๐š๐ฌ๐ž๐ฌ ng Department of Health (DOH) na binubuo ng Waterborne Diseases, Influenza-like Illnesses, Leptospirosis, at Dengue.

Nagmumula sa kontaminadong tubig ang mga sakit na tinawag na Waterborne Diseases. Kabilang dito ang cholera, typhoid, at amoebiasis. Mga sakit na nagiging sanhi ng pagtatae at pagsusuka. Sunod ang Influenza-like Illnesses, ito ay mga sakit na mala trangkaso. Dulot ito ng mga virus na tulad ng common cold, trangkaso, at COVID 19 na nagdadala ng pag-ubo, sipon, at masakit na lalamunan

Impeksyon naman mula sa bacteria ng ihi ng daga ang sakit na Leptospirosis. Ito ay napakadelikado tuwing umuulan dahil humahalo ito sa tubig baha. Nakakapasok ito sa mga sugat na bukas kapag lumulusong sa baha ang isang tao. Ito ay nagdudulot ng paninilaw ng balat at pagkakaroon ng lagnat.

Panghuli ang Dengue na isa sa mga pinaka nakamamatay na sakit mula sa kagat ng lamok na may dalang virus. Mabilis dumami ang mga lamok tuwing tag-ulan dahil naiipon ang mga tubig sa mga kalsada, timba, o iba pa. Nagdudulot ang dengue ng mataas na lagnat at pananakit ng katawan.

๐™†๐™–๐™ก๐™ช๐™จ๐™ช๐™œ๐™–๐™ฃ ๐™–๐™ฎ ๐™‹๐™–๐™ฃ๐™œ๐™–๐™ก๐™–๐™œ๐™–๐™–๐™ฃ
Upang makaiwas sa mga sakit na Waterborne at Influenza-like, Ugaliin at tiyaking ligtas ang inuming tubig. Pakuluan ito ng 3 hanggang 5 minuto kung hindi sigurado sa pinagmulan. Ugaliin din ang paghuhugas ng kamay bago kumain, pagkatapos gumamit ng banyo, at pagkauwi ng bahay.

Takpan ang bibig at ilong tuwing uubo o babahing upang hindi makahawa ng iba, kumuha ng flu vaccine at magpalakas ng immune system sa pamamagitan ng pagkain ng mga prutas at gulay na mayaman sa bitamina C upang magkaroon ng resistensya laban sa sakit.

Para naman makaiwas sa Leptospirosis, iwasan ang paglusong sa baha lalo na kung nay sugat o gasgas sa paa o binti upang maiwasan ang pagpasok ng bacteria. Kung hindi naman maiwasang lumusong sa baha ay magsuot ng proteksyon tulad ng bota upang pantakip sa sugat, pagkauwi galing sa labas ay hugasan agad ang buong katawan gamit ang sabon at malinis na tubig upang maiwasang magkaroon ng sakit. Kapag lumusong naman sa baha, magpakonsulta agad sa doktor upang mabigyan ng paunang lunas laban sa sakit.

Mayroon namang tinatawag na ๐Ÿ’๐’ ๐’๐ญ๐ซ๐š๐ญ๐ž๐ ๐ฒ upang magkaroon ng proteksyon laban sa dengue. Una ang ๐’๐ž๐š๐ซ๐œ๐ก ๐š๐ง๐ ๐ƒ๐ž๐ฌ๐ญ๐ซ๐จ๐ฒ kung saan kailangan hanapin at itapon ang mga nakaimbak na tubig sa mga gulong, lata, at mga paso na maaring itlugan ng mga lamok. Sunod ang ๐’๐ž๐ฅ๐Ÿ-๐ฉ๐ซ๐จ๐ญ๐ž๐œ๐ญ๐ข๐จ๐ง ๐Œ๐ž๐š๐ฌ๐ฎ๐ซ๐ž๐ฌ kung saan hinihikayat ang lahat na magsuot ng mahahabang medyas, pantalon, o pang itaas, at gumamit ng insect repellent upang hindi maapektuhan o makagat ng lamok.

Isa pa ang ๐’๐ž๐ž๐ค ๐ž๐š๐ซ๐ฅ๐ฒ ๐‚๐จ๐ง๐ฌ๐ฎ๐ฅ๐ญ๐š๐ญ๐ข๐จ๐ง kung saan kinakailangang magpatingin agad sa doktor kung may masamang pakiramdam o lagnat na tumatagal na ng dalawang araw. At panghuli ang ๐’๐š๐ฒ ๐ฒ๐ž๐ฌ ๐ญ๐จ ๐…๐จ๐ ๐ ๐ข๐ง๐  ngunit kapag may banta o outbreak lamang ng dengue sa lugar dahil nakakasama sa kalusugan ang kemikal na dala nito.

Bagamat hindi kontrolado ng tao ang panahon, kontrolado naman ang paraan ng pagiging handa, pagtugon, at pag-iingat tuwing laganap ang pag-usbong ng mga sakit tuwing panahon ng tag-ulan.

Kaya sa panahong laganap ang sakit, piliing pangalagaan ang kalusugan, dahil bawat malusog na estudyante ay mas handang tuparin ang kanyang magandang kinabukasan.

โœ๏ธ: Nigel Mariano

๐—”๐—ป๐—ด ๐—ง๐—ฎ๐—น๐—ถ๐˜€๐—บ๐—ฎ๐—ป, ๐—”๐—ด๐—ถ๐—บ๐—ฎ๐˜ ๐—ป๐—ด ๐—ž๐—ฎ๐—ฏ๐—ฎ๐˜๐—ฎ๐—ฎ๐—ป
๐˜—๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜จ๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ณ๐˜ข ๐˜ด๐˜ข ๐˜ฃ๐˜ข๐˜บ๐˜ข๐˜ฏ. ๐˜š๐˜ข ๐˜ฏ๐˜จ๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ฏ๐˜จ ๐˜’๐˜ข๐˜ต๐˜ฐ๐˜ต๐˜ฐ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ข๐˜ฏ

๐€๐†๐‡๐€๐Œ | ๐–๐š๐ฌ๐š๐ค๐ข๐ง ๐š๐ง๐  ๐‚๐š๐ง๐œ๐ž๐ซ ๐ ๐š๐ฆ๐ข๐ญ ๐š๐ง๐  ๐‚๐‘๐ˆ๐’๐๐‘- ๐‚๐š๐ฌ๐Ÿ๐Ÿ๐š๐Ÿ๐™‹๐™ž๐™ง๐™–-๐™ฅ๐™ž๐™ง๐™–๐™จ๐™ค๐™ฃ๐™œ ๐™ฅ๐™–๐™ฃ๐™œ๐™–๐™ง๐™–๐™ฅ, ๐™ฌ๐™–๐™ฌ๐™–๐™ ๐™–๐™จ๐™–๐™ฃ ๐™ฃ๐™œ ๐™ข๐™–๐™ ๐™ž๐™ฃ๐™–๐™ง๐™ฎ๐™– ๐™ฅ๐™–๐™ง๐™– ๐™จ๐™– ๐™๐™ž๐™ฃ๐™–๐™๐™–๐™ง๐™–๐™ฅ.โ€ŽSa...
11/08/2026

๐€๐†๐‡๐€๐Œ | ๐–๐š๐ฌ๐š๐ค๐ข๐ง ๐š๐ง๐  ๐‚๐š๐ง๐œ๐ž๐ซ ๐ ๐š๐ฆ๐ข๐ญ ๐š๐ง๐ 
๐‚๐‘๐ˆ๐’๐๐‘- ๐‚๐š๐ฌ๐Ÿ๐Ÿ๐š๐Ÿ

๐™‹๐™ž๐™ง๐™–-๐™ฅ๐™ž๐™ง๐™–๐™จ๐™ค๐™ฃ๐™œ ๐™ฅ๐™–๐™ฃ๐™œ๐™–๐™ง๐™–๐™ฅ, ๐™ฌ๐™–๐™ฌ๐™–๐™ ๐™–๐™จ๐™–๐™ฃ ๐™ฃ๐™œ ๐™ข๐™–๐™ ๐™ž๐™ฃ๐™–๐™ง๐™ฎ๐™– ๐™ฅ๐™–๐™ง๐™– ๐™จ๐™– ๐™๐™ž๐™ฃ๐™–๐™๐™–๐™ง๐™–๐™ฅ.
โ€Ž
Sa lumipas na maraming taon, dinurog ng cancer ang napakaraming pangarap sa buhay ng tao. Habang ang ilang pamilya ay napipilitang manood na lamang habang ang kanilang mga mahal sa buhay ay unti-unting naglalaho at inuubos ng kanser. Patuloy na lang bang pipira-pirasuhin ng kanser ang buhay ng marami? O baka naman may sagot upang labanan ang nakakatakot nitong pag-atake?
โ€Ž
โ€ŽSa kabila ng madilim na katotohanang ito, isang makinarya ang nagbigay bukas-ilaw para puksain ang kanser, ang Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeat (CRISPR). Sa nasabing makinarya, binigyang pag-asa ang maraming dumaranas ng hirap sa pakikipaglaban sa kanser sa paraang pagdurog ng Deoxyribonucleic Acid (DNA) ng isang cancer cell na sapilitang sinisira ang sarili.
โ€Ž
๐˜ผ๐™ฃ๐™œ ๐™ข๐™š๐™ ๐™–๐™ฃ๐™ž๐™จ๐™ข๐™ค ๐™–๐™ฉ ๐™–๐™ฃ๐™œ ๐™ฅ๐™–๐™œ๐™œ๐™–๐™ฃ๐™– ๐™ฃ๐™ž๐™ฉ๐™ค
โ€Ž
โ€ŽHindi katulad ng tradisyunal na CRISPR-Cas9 na nag e-edit o nag iiba ng DNA. Sa ginagawang bagong sistema na nabuo ng Cas12a2, ito ay gumagana bilang isang "paper shredder" o tinatawag na Chromatin Shredding. Naghahanap muna ito ng Ribonucleic Acid (RNA) transcript o ang mensaheng nilalabas ng aktibong kanser, kapag nakita na ito ng Cas12a2 ay magsisimula na ito na unti-unting dudurugin o pira-pirasuhin ang DNA ng kanser na magdudulot sa pagkasira nito.
โ€Ž
๐˜ผ๐™ฃ๐™œ ๐™ฅ๐™–๐™ฅ๐™š๐™ก ๐™–๐™ฉ ๐™๐™–๐™ก๐™–๐™œ๐™– ๐™ฃ๐™ž๐™ฉ๐™ค
โ€Ž
โ€ŽIsa sa pinaka natatanging parte ng Cas12a2 ang kakayahan nitong ihiwalay ang pagtanggal ng protina. Hindi katulad ng makinaryang ito ang mga tradisyunal na gamot dahil sa oras na mabasa ng Cas12a2 ang mutated na RNA, ginagamit nito ang abilidad o "genetic flaw" laban kanser upang wakasan nito ang cell.
โ€Ž
โ€ŽBagamat may panibagong sakit na pinakilala ang kayang solusyunan ng CRISPR, hindi pa rin tiyak ang mga eksperimento. Patuloy pa rin ang mga eksperto na magsiyasat pa ukol dito. Ngunit kung iisipin natin, malaking tulong ito hindi lang sa mg nakararanas ng kanser, pati na rin sa mga susunod ng henerasyon. Hindi nito mabubura ang abilidad na lumikha pa lamang ng pag-asa para sa marami.
โ€Ž
โ€ŽDekadang kay tagal ang nilabanan ng marami sa pakikipagbuno sa kanser. Kay daming pangarap at pagmamahal ang dinurog ng kanser, ngunit mula sa natuklasang bagong sistema ng CRISPR, nagkaroon ng natatanging kinabukasan para sa lahat. Sa makinaryang CRISPR ay tiyak na liwanag sa dilim na magbubukas pa ng maraming oportunidad sa paglaban hindi lang sa pagpipiraso ng kanser, pati na ang lahat ng sakit.

โœ๏ธ: Princess Licuanan

๐—”๐—ป๐—ด ๐—ง๐—ฎ๐—น๐—ถ๐˜€๐—บ๐—ฎ๐—ป, ๐—”๐—ด๐—ถ๐—บ๐—ฎ๐˜ ๐—ป๐—ด ๐—ž๐—ฎ๐—ฏ๐—ฎ๐˜๐—ฎ๐—ฎ๐—ป
๐˜—๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜จ๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ณ๐˜ข ๐˜ด๐˜ข ๐˜ฃ๐˜ข๐˜บ๐˜ข๐˜ฏ. ๐˜š๐˜ข ๐˜ฏ๐˜จ๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ฏ๐˜จ ๐˜’๐˜ข๐˜ต๐˜ฐ๐˜ต๐˜ฐ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ข๐˜ฏ

 #๐–๐€๐‹๐€๐๐†๐๐€๐’๐Ž๐ŠIyan ang opisyal na inihayag ng lokal na pamahalaan matapos irekomenda ng Quezon City Disaster Risk Reducti...
10/08/2026

#๐–๐€๐‹๐€๐๐†๐๐€๐’๐Ž๐Š

Iyan ang opisyal na inihayag ng lokal na pamahalaan matapos irekomenda ng Quezon City Disaster Risk Reduction and Management Council (QCDRRMC) ang suspensyon ng face-to-face classes sa lahat ng pampubliko at pribadong paaralan mula Child Development Centers, Kindergarten, Grades 1-12, hanggang ALS ngayong Martes, Agosto 11, 2026 dahil sa inaasahang malakas na pag-ulan na aabot sa 50 hanggang 100mm.

Upang masig**o ang tuloy-tuloy na pagkatuto, ipatutupad ang mga Alternative Delivery Modes gaya ng synchronous at asynchronous classes, habang ipinauubaya naman sa pamunuan ng mga Higher Education Institutions ang desisyon sa kanilang klase.

Pinapayuhan ang lahat na manatiling ligtas sa loob ng tahanan at maging handa sa mga susunod pang paalala sa masamang panahon.

โœ๏ธ: Chryzia Lhee Laad

๐—”๐—ป๐—ด ๐—ง๐—ฎ๐—น๐—ถ๐˜€๐—บ๐—ฎ๐—ป, ๐—”๐—ด๐—ถ๐—บ๐—ฎ๐˜ ๐—ป๐—ด ๐—ž๐—ฎ๐—ฏ๐—ฎ๐˜๐—ฎ๐—ฎ๐—ป
๐˜—๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜จ๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ณ๐˜ข ๐˜ด๐˜ข ๐˜ฃ๐˜ข๐˜บ๐˜ข๐˜ฏ. ๐˜š๐˜ข ๐˜ฏ๐˜จ๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ฏ๐˜จ ๐˜’๐˜ข๐˜ต๐˜ฐ๐˜ต๐˜ฐ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ข๐˜ฏ

๐๐€๐‹๐ˆ๐“๐€ | ๐‹๐š ๐Œ๐ž๐ฌ๐š ๐ƒ๐š๐ฆ, ๐‹๐ฎ๐ฆ๐š๐ฆ๐ฉ๐š๐ฌ ๐ง๐š ๐ฌ๐š ๐’๐ฉ๐ข๐ฅ๐ฅ๐ข๐ง๐  ๐‹๐ž๐ฏ๐ž๐ฅโ€Žโ€ŽPinalilikas na ang mga residenteng nakatira sa low-lying areas at m...
10/08/2026

๐๐€๐‹๐ˆ๐“๐€ | ๐‹๐š ๐Œ๐ž๐ฌ๐š ๐ƒ๐š๐ฆ, ๐‹๐ฎ๐ฆ๐š๐ฆ๐ฉ๐š๐ฌ ๐ง๐š ๐ฌ๐š ๐’๐ฉ๐ข๐ฅ๐ฅ๐ข๐ง๐  ๐‹๐ž๐ฏ๐ž๐ฅ
โ€Ž
โ€ŽPinalilikas na ang mga residenteng nakatira sa low-lying areas at malapit sa mga ilog matapos umapaw ang lebel ng tubig sa La Mesa Dam, alas-6:40 ng hapon ngayong lunes, Agosto 10, 2026.

Ayon sa DOST-PAGASA umabot na sa 80.20 metro ang water level ng La Mesa Dam, higit na mas mataas sa 80.15 metrong spilling level nito.

Dahil sa pagtaas ng tubig, inaasahang maaapektuhan ang mga mabababang lugar sa kahabaan ng Tullahan River kabilang ang Fairview, Forest Hills Subdivision, Quirino Highway, Sta. Quiteria, at San Bartolome sa Quezon City.

Maaari ring maapektuhan ang ilang lugar sa Caloocan City, Valenzuela, Malabon, at Navotas.

Hinikayat ng mga awtoridad ang mga residenteng nakatira malapit sa mga ilog na magsilikas na para sa kanilang kaligtasan.

Tignan sa link ang mga bukas na evacuation areas sa bawat distrito ng Lungsod Quezon:
https://www.facebook.com/share/p/1DUmo9tVph/

โœ๏ธ: Novie Toรฑacao

๐—”๐—ป๐—ด ๐—ง๐—ฎ๐—น๐—ถ๐˜€๐—บ๐—ฎ๐—ป, ๐—”๐—ด๐—ถ๐—บ๐—ฎ๐˜ ๐—ป๐—ด ๐—ž๐—ฎ๐—ฏ๐—ฎ๐˜๐—ฎ๐—ฎ๐—ป
๐˜—๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜จ๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ณ๐˜ข ๐˜ด๐˜ข ๐˜ฃ๐˜ข๐˜บ๐˜ข๐˜ฏ. ๐˜š๐˜ข ๐˜ฏ๐˜จ๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ฏ๐˜จ ๐˜’๐˜ข๐˜ต๐˜ฐ๐˜ต๐˜ฐ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ข๐˜ฏ

Address

Quezon City
1117

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Ang Talisman posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share