Diyaryo Mabuhay- Samal NHS Senior

Diyaryo Mabuhay- Samal NHS Senior The Official Student Media of Samal National High School- Senior, 300719

Shards of Truth, Sharpened Thoughts

ADVO • DMBuwan ng WikaSALITA O SALIWA?Ang Wikang Filipino sa Gitna ng Teknolohiya at KatotohananMinsan, ang mundo ay par...
16/08/2026

ADVO • DM
Buwan ng Wika

SALITA O SALIWA?
Ang Wikang Filipino sa Gitna ng Teknolohiya at Katotohanan

Minsan, ang mundo ay parang isang silid na binabaha ng mga salitang hindi natin alam kung saan nagmula. Sa pagitan ng ating pangamba na maging bulag sa mga huwad na anyo at ng marahas na pagyakap sa makina, ang ating information ecosystem ay lumilitaw bilang isang masalimuot na espasyo. Dito, ang mga bulaang naratibo ay sumasabay sa mabilis na agos ng impormasyon, at ang bawat screen ay tila salamin na nagpapakita ng ating takot at pagkamangha.

Dito nag-uugat ang pinakamatinding tunggalian ng ating panahon: ang takot na ang teknolohiya ay maging awtomatikong makinarya ng panlilinlang, kung saan ang mga kathang-isip ay humuhubog sa ating kamalayan hanggang sa maging tila tunay ang mga ito. Ayon nga sa pagninilay ni Jerry Gracio, mahalagang silipin kung ang paggamit ba ng artificial intelligence ay tunay na nagpapalakas sa ating sariling wika, o tayo na mismo ang kusang nagiging tagapagsulong ng sistemang lumalamon dito.

Subalit sa kabilang banda, hindi naman natin kailangang maging dayuhan sa sarili nating panahon. Para sa mga alagad ng sining na sina Ken Ricafort at Ayu de Pano, ang artificial intelligence ay hindi isang pamalit kundi isang porma ng pagpapalakas o augmentation sa talino ng tao. Epektibo itong gamitin bilang batuhan ng mga ideya o sanggunian sa pananaliksik. Ngunit sa huli, nananatili ang katotohanang ang tunay na kaluluwa at sikreto ng bawat likha ay nagmumula sa natatanging imahinasyon ng tao. Walang makina ang makagagaya sa pintig ng pusong nag-aakda.

Sa kabila ng mga benepisyong ito, may kaakibat na pananagutang madalas nating maligtaan sa gitna ng pagmamadali. Paalala ni Dr. Christine Bellen-Ang, ang bawat hakbang ng modernisasyon at pagpapadali ng buhay ay may tuwirang sakripisyo sa kalikasan. Hindi lamang ang ating kaisipan ang nasusubok ng teknolohiya kundi pati na ang mundong ating ginagalawan, sapagkat ang bawat ginhawa ay may katumbas na utang sa lupa.

Sa gitna ng mga hamong ito, ang wikang Filipino ay tumatayong higit pa sa isang simpleng kasangkapan. Ito ang pundasyon ng isang ligtas at makatotohanang espasyo sa digital na mundo. Pinayayaman ito ng ating kultura upang salubungin ang makabagong sistema nang hindi isinusuko ang sariling pagkakakilanlan.

Sa huli, ang tagumpay ng pakikipag-ugnayang ito ay masusukat sa ating maingat na paggabay. Ang artificial intelligence ay nananatiling repleksyon ng ating sariling layunin na maaaring sumira o pumrotekta sa ating pinapanghawakang karunungan.

Ngunit sa panahong ang mga salita at naratibo ay madali nang hubugin at gayahin ng mga algoritmo, paano natin matitiyak na ang ating pagkatao ay pinatitibay ng teknolohiya, at hindi unti-unting nilalamon ng mismong silaw nito?

***********
ni: Laot
Dibuho ni: Shannaya Agbuya, DM Art Director

SIPAT • DMRETURN TO NORMALCY. Residents go about their daily lives as weather conditions improve in Samal, Bataan after ...
11/08/2026

SIPAT • DM

RETURN TO NORMALCY. Residents go about their daily lives as weather conditions improve in Samal, Bataan after days of heavy rainfall. Classes in the province are set to resume on August 12 following an announcement from Governor Joet Garcia.

Photos by: Arwin Capule, DM Lens Director and Chloe Roman, Probationary Staffer

WALANG PASOK • DMMasyadong OA na ang ulan noh?Suspendido ang mga klase sa lahat ng antas ng pampubliko at pribadong paar...
10/08/2026

WALANG PASOK • DM

Masyadong OA na ang ulan noh?

Suspendido ang mga klase sa lahat ng antas ng pampubliko at pribadong paaralan sa buong Lalawigan ng Bataan bukas, Martes, Agosto 11, upang matiyak ang kaligtasan ng mga mag-aaral at ng publiko, batay sa pinakahuling ulat ng PAGASA at rekomendasyon ng Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO).

Sa pagtaya ng panahon, patuloy pa ring makakaranas ang lalawigan ng pag-uulan dulot ng Habagat na maaaring magpabaha sa mga mabababang lugar.

Samantala, ipinauubaya naman sa pagpapasya ng mga admin ng bawat paaralan ang pagsasagawa ng online classes o modular distance learning.

Stay safe, Samelistas! Alam naming miss mo na pumasok.

ADVO • DMTUMINDIG KASAMA ANG MGA KATUTUBO!Pagprotekta sa Ancestral Lands at Pambansang PagkakakilanlanBago pa man sumibo...
09/08/2026

ADVO • DM

TUMINDIG KASAMA ANG MGA KATUTUBO!
Pagprotekta sa Ancestral Lands at Pambansang Pagkakakilanlan

Bago pa man sumibol ang modernong lipunan, nasa pag-iingat ng ating mga katutubo na ang kaluluwa ng ating bansa.

Sa bawat yapak sa kanilang ancestral lands at sa bawat habi ng ating pamanang kultura, nananalatay ang ginto ng ating tunay na pagkakakilanlan. Ngayong National Indigenous Peoples Day (Republic Act No. 10689) at International Day of the World’s Indigenous Peoples, ang Diyaryo Mabuhay at Samal NHS-SHS ay buong-pusong tumatayo kaisa ng ating mga katutubong pamayanan.

Sila ang tunay na tagapag-ingat ng ating kalikasan at tagapangalaga ng ating pre-colonial heritage. Sa gitna ng mga pagsubok at hamon ng panahon, sa ating mga ugat tayo humuhugot ng lakas, pag-asa, at matatag na tindig para sa kinabukasan.

Hindi lamang natin alalahanin ang kanilang kontribusyon—ipaglaban natin ang kanilang mga karapatan at ancestral domain.

***********
Salita ni: Alyhanna Socuaje, DM* Associate Editor
Dibuho ni: Charlton Harvey Catahan, DM* Managing Editor

WALANG PASOK • DMSuspendido pa rin ang pasok sa lahat ng antas ng pampubliko at pribadong paaralan sa buong Lalawigan ng...
09/08/2026

WALANG PASOK • DM

Suspendido pa rin ang pasok sa lahat ng antas ng pampubliko at pribadong paaralan sa buong Lalawigan ng Bataan bukas, Lunes, Agosto 10, 2026, batay sa pinakahuling ulat ng PAGASA at sa rekomendasyon ng Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO) upang matiyak ang kaligtasan ng mga mag-aaral, g**o, at ng buong mamamayan.

Ayon sa Weather Advisory No. 32 ng PAGASA, patuloy na makararanas ang lalawigan ng malakas na pag-ulan dulot ng Habagat (Southwest Monsoon), na inaasahang magpapatuloy hanggang Miyerkules, Agosto 12, na tinatayang 100 hanggang 200 mm na buhos ng ulan at inaasahan ang banta ng pagbaha sa mga mabababang lugar at pagguho ng lupa sa mga kabundukan, na lalo pang pinalalala ng mga nagdaang pag-ulan.

Upang maipagpatuloy ang pag-aaral nang ligtas, maaaring magpatupad ng online classes o modular distance learning batay sa diskresyon ng pamunuan ng bawat paaralan. Pinapaalalahanan ang lahat na manatiling maingat, maging alerto sa mga posibleng pagbaha, at mag-abang sa mga kasunod na ulat at opisyal na anunsyo ukol sa lagay ng panahon.

Ingat palagi, Samelistas! Aral kapag may time... at safe!

ADVO • DMSa bawat tahimik ngunit matatag na paghakbang, patuloy nating iginuguhit ang bukas ng Timog-Silangang Asya.Sa p...
08/08/2026

ADVO • DM

Sa bawat tahimik ngunit matatag na paghakbang, patuloy nating iginuguhit ang bukas ng Timog-Silangang Asya.

Sa pagdiriwang ng ika-59 na ASEAN Day sa ilalim ng temang "Navigating Our Future, Together," ang Diyaryo Mabuhay at Samal NHS-SHS ay nakikiisa sa patuloy na pagsulong ng ating rehiyon.

Mula sa matibay na pundasyon ng kapayapaan at diplomasya, ang ASEAN ay tuloy-tuloy na lumalawak tungo sa makabagong ekonomiya, digital na integrasyon, at sustenableng kaunlaran.

Hindi lamang natin sinasabayan ang mabilis na takbo ng mundo bagkus buong-husay nating pinangungunahan ang hinaharap nang may kolektibong lakas, lalim ng pananaw, at tiwala sa ating shared destiny.

***********
ni: Laot

WALANG PASOK • DMSEE YOU NEXT WEEK, BATAAN! Walang pasok sa lahat ng antas sa pampubliko at pribadong paaralan sa buong ...
06/08/2026

WALANG PASOK • DM

SEE YOU NEXT WEEK, BATAAN!

Walang pasok sa lahat ng antas sa pampubliko at pribadong paaralan sa buong Lalawigan ng Bataan bukas, Biyernes, August 7, kasunod ng ipinatupad na suspensyon ng mga klase. Dahil dito, opisyal nang walang pasok para sa natitirang araw ng linggo at magkikita-kita na lamang uli ang lahat sa susunod na linggo.

Ang naturang suspensyon ay batay sa rekomendasyon ng Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO) at sa ulat ng DOST-PAGASA kaugnay ng patuloy na epekto ng Habagat at bagyong . Inaasahang papalo sa Yellow Heavy Rainfall Warning sa umaga at inaantabayanang itataas sa Orange Heavy Rainfall Warning ang lebel ng pag-ulan sa hapon, na nagbabanta ng matinding pagbaha sa mga mabababang lugar.

Kaugnay nito, nanawagan si School Principal Donabel D. Dela Cruz sa mga g**o at kawani na kumustahin ang lagay ng mga mag-aaral. Binigyang-diin din niya na bigyang-daan ang seguridad at pahinga ng bawat isa. Manatiling ligtas sa kani-kanilang tahanan, mag-ingat sa banta ng pagbaha, at magkaroon ng ligtas na weekend ang lahat!

WALANG PASOK (WAHHH) • DMKanselado muli ang physical classes bukas, Huwebes, August 6, sa lahat ng antas (pampubliko at ...
05/08/2026

WALANG PASOK (WAHHH) • DM

Kanselado muli ang physical classes bukas, Huwebes, August 6, sa lahat ng antas (pampubliko at pribado) sa buong Lalawigan ng Bataan dulot ng Habagat at Bagyong . Online classes o modular distance learning muna, ayon sa diskresyon ng mga school head.

Kapapasok na Balita: Apat na araw na 'tong sunod-sunod—isa na lang, 5-0 clean sweep na sa bahay! Pero huwag magkampante: kung ulan at baha ang bumubuhos ngayon sa labas, ang totoong hagupit ay magsisimula pagtila ng bagyo. Inaasahan ang Signal No. 5 na buhos ng compressed quizzes, rescheduled exams, at mala-tsunaming project deadlines kapag nag-resume na ang regular classes para makahabol sa budget of work. Hello, exam is nearing!

Ipunin na ang lakas at mag-charge ng mga gadget habang tahimik pa ang paligid. Manatiling ligtas, tuyo, at handa sa academic aftershock, Samelistas!

WALANG PASOK • DM Bunsod ng potensyal na banta ng Bagyong Maymay na magdadala ng ulan at malakas na hangin sa Bataan, su...
04/08/2026

WALANG PASOK • DM

Bunsod ng potensyal na banta ng Bagyong Maymay na magdadala ng ulan at malakas na hangin sa Bataan, suspendido ang face-to-face na klase sa lahat ng antas sa Samal ngayong ika-5 ng Agosto.

Upang matiyak ang kaligtasan ng mga estudyante, ipinapatupad ang paglipat sa online classes at Alternative Delivery Modes (ADM).

Hinay muna! Babalik tayo soon! Stay safe, Samelistas!

SPORTS • DM (Intramurals Special Coverage)🔥 SALPUKAN NA! KAMPIHAN NA! 🔥 🦊🐳🦢🦏Huwag kang kukurap dahil raragasa na ang mga...
04/08/2026

SPORTS • DM (Intramurals Special Coverage)

🔥 SALPUKAN NA! KAMPIHAN NA! 🔥

🦊🐳🦢🦏
Huwag kang kukurap dahil raragasa na ang mga halimaw sa pampalakasan! Walang preno, walang atrasan!

Magbubukas na ang sagupaan ng lakas, tibay, at talino. Ihanda na muli ang linya ng digmaan. Pupuruhin na ang mga pambato ng bawat koponan. Mula sa hardcourt hanggang sa chess board, tanging ang mga determinado lamang ang hindi mauubusan ng laban!

Sasalain ang mga palaban ng kawan. Papaboran ng tadhana ang mga bayani ng digmaan. Dugo, pawis, at pride para sa eskwelahan—tuktok ng tagumpay ang tanging target ng mga koponan!

Ito ang STAMPEDE 2026, ang all-out special coverage ng Diyaryo Mabuhay para sa 2026 Intramurals (Agosto 21) at 2026 District Meet (Setyembre 4).

In partnership with the Samal NHS-SHS Sports Club and Sports Coordinator Ma'am Jill Anne Enriquez.

***********
Magpalista na sa inyong adviser at magsecure ng parental consent para makalaban.

Sa mga sasali sa mga isports na hindi na nabanggit (swimming, arnis, at ibang sports), pumunta lamang kay Ma'am Jill Anne Enriquez at Ma'am Joan Guevarra para magpalista.

***********
BE A SPORTS CORRESPONDENT!
Tumindig ka na sa gilid ng court dahil bawat segundo ay may kasaysayang isinusulat! Naghahanap ang Diyaryo Mabuhay ng mga volunteer writers at photojournalists para sa mga gaganaping laban.

Handa ka na bang idokumento ang tagumpay? Hanapin lamang sina Ms. Canaveral at Ms. Socuaje para magpalista. Sumali na at maki-hataw!

Address

East Daan Bago
Samal
2113

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Diyaryo Mabuhay- Samal NHS Senior posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category