17/03/2026
Kaya Ko Ito
Si Delfin ay isang batang nasa ikaanim na baitang sa Paaralang Elementarya ng San Isidro. Tahimik lamang siya, payat, at hindi masyadong palakibo sa klase. Madalas siyang nakaupo sa likod, nakikinig, nagmamasid, at hindi agad napapansin ng karamihan. Hindi siya kabilang sa pinakamagagaling sa akademiko, at hindi rin siya kilala bilang pinakasikat sa palakasan. Sa madaling salita, isa lamang siyang pangkaraniwang bata sa paningin ng marami.
Ngunit sa likod ng kanyang katahimikan ay isang pusong puno ng pangarap at determinasyon.
Sa murang edad ay nasanay si Delfin na hindi agad pagkatiwalaan. Sa mga gawain sa klase, madalas siyang hindi piliin bilang lider ng grupo. Kapag may proyekto, kadalasan ay taga-abot lamang siya ng gamit o tagasulat ng pangalan. Kapag may paligsahan sa pagsasalita o patimpalak sa Math, hindi siya ang unang naiisip ng g**o o ng kanyang mga kaklase.
“Siya? Kaya ba niya?” madalas niyang marinig na bulungan.
Masakit iyon para sa kanya, ngunit hindi siya umiimik. Hindi siya sanay magreklamo. Sa halip, mas pinipili niyang patunayan ang sarili sa tahimik na paraan.
Isa sa mga bagay na pinakamamahal ni Delfin ay ang larong sepak takraw. Sa tuwing hapon, matapos ang klase, agad siyang pupunta sa barangay court upang mag-ensayo. Doon niya nararamdaman na siya ay buhay. Doon niya nararamdaman na may halaga siya. Ngunit kahit sa larong ito, hindi rin siya agad nabigyan ng pagkakataon.
Ang koponan ng kanilang paaralan ay may tatlong pangunahing manlalaro: si Dino bilang tosser, si Lucio bilang pangunahing spiker, at si Mark bilang server. Sila ang tinaguriang “Tres Alas” ng San Isidro. Kilala sila sa bilis, lakas, at husay. Samantalang si Delfin? Siya ang palaging bangko. Siya ang reserba. Siya ang pang-sub kung kinakailangan—kung talagang wala nang iba.
Maraming beses niyang sinabi sa kanilang coach, “Coach, kaya ko po. Bigyan n’yo lang po ako ng pagkakataon.”
Ngunit palaging pareho ang sagot, “Magpraktis ka pa, Delfin. Darating din ang oras mo.”
Hindi niya alam kung kailan darating ang oras na iyon.
Tuwing may ensayo, doble ang kanyang pagsisikap. Habang ang iba ay nagpapahinga na, siya ay patuloy pa ring nagsasanay ng sipa, ng kontrol, ng pagtanggap ng bola. Maraming beses siyang nadapa. Maraming beses ding tumama ang bola sa kanyang mukha o dibdib. Umuuwi siyang may galos at pasa.
Isang gabi, habang nilalagyan ng kanyang ama ng gamot ang kanyang sugat, tinanong siya nito.
“Anak, bakit hindi ka sumuko? Hindi ka naman nila pinaglalaro.”
Ngumiti si Delfin kahit may kirot.
“Pa, darating din po ang araw ko. Kailangan ko lang pong maghintay.”
Hinaplos siya ng kanyang ama sa ulo. “Naniniwala ako sa’yo.”
Ang mga salitang iyon ang naging lakas ni Delfin.
Lumipas ang mga linggo, at dumating ang inaabangang Inter-School Sepak Takraw Tournament. Maraming paaralan ang lalahok. Ang mananalo ay magrerepresenta sa distrito.
Masayang-masaya ang buong paaralan. Nagkaroon pa ng munting programa bago umalis ang koponan. Pinagmalaki ng punong-g**o ang kanilang mga pangunahing manlalaro. Isa-isa silang tinawag at pinalakpakan.
Nang banggitin ang pangalan ni Delfin bilang reserba, mahina lamang ang palakpakan. May ilan pang nagbulungan.
“Sub lang naman.”
Narinig niya iyon. Ngunit ngumiti pa rin siya.
Sa araw ng laban, punung-puno ang gymnasium ng mga manonood. Mainit ang palakpakan at sigawan. Ang unang dalawang set ay naging dikit ang laban sa pagitan ng San Isidro at ng kalabang paaralan na kilala sa malalakas na serve.
Nanalo ang kalaban sa unang set.
Nanalo naman ang San Isidro sa ikalawa.
Kaya ang ikatlong set ang magtatakda ng lahat.
Habang nagpapatuloy ang laro, biglang nagkamali ng bagsak si Mark matapos ang isang mataas na sipa. Napaluhod siya sa sahig at napasigaw sa sakit. Napilayan siya. Nagkagulo ang lahat. Lumapit ang coach. Hindi na kayang ipagpatuloy ni Mark ang laro. Nagkatinginan ang mga manlalaro.
“Coach…?” tanong ni Lucio.
Dahan-dahang lumingon ang coach kay Delfin. “Maghanda ka na.”
Parang tumigil ang mundo ni Delfin. Ito na ba ang oras niya? Mabilis siyang nag-unat at huminga nang malalim. Ramdam niya ang lakas ng tibok ng kanyang puso. Nanginginig ang kanyang mga kamay, ngunit pinatatag niya ang sarili.
“Anak, kaya mo ’yan,” sigaw ng kanyang ama mula sa bleachers.
Pumasok si Delfin sa court.
May ilan sa manonood ang nagbulungan.
“Sub lang ’yan, baka lalo silang matalo.”
Ngunit wala nang atrasan.
Dikit na dikit ang laban. Ang iskor ay 16-16. Isang puntos na lamang ang kailangan upang manalo—ngunit ganoon din ang kalaban.
Isang tira. Isang pagkakamali. Puntos o talo.
Huling serve na. Kalaban ang magse-serve.
Nang tumawag ang referee ng iskor, tila huminto ang oras. Pigil-hininga ang lahat—ang mga manonood, ang kanilang coach, at ang kanyang ama na nanonood.
Ibinigay ng tekong ng kalaban ang kanyang pinakamalakas na serve. Parang kidlat ang bilis ng bola.
Nasalo iyon ni Dino sa pamamagitan ng dibdib. Eksakto ang anggulo. Ibinigay niya ito sa ere para kay Lucio.
Tumalon si Lucio para sa isang malakas na roll spike.
Bumagsak ang bola sa kampo ng kalaban—ngunit nasalo pa rin nila.
Mabilis ang palitan. Isang spike mula sa kabila. Isang dive mula kay Dino. Gulong-gulo ang lahat.
Natataranta. Kinakabahan. Nagdududa.
Sa gitna ng kaguluhan, napunta ang bola kay Dino.
Ibinigay niya ang bola kay Lucio para sana sa huling spike.
Ngunit napansin ni Lucio na nakaabang na ang dalawang kalaban para mag-block. Kung itutuloy niya ang spike, malamang ay mabablock ito.
Sa huling sandali, ibinigay niya ang bola kay Delfin.
Sandaling bumagal ang kanyang paningin. Parang lumabo ang paligid. Ang naririnig niya lamang ay ang tibok ng kanyang puso at ang mga salitang paulit-ulit niyang sinabi sa sarili sa bawat ensayo:
Kaya ko ito.
Napatingin ang lahat.
Umakmang iispike ni Delfin ang bola. Umangat ang kanyang katawan. Umikot ang kanyang paa.
Naghanda ang mga kalaban sa depensa. Nakaabang sila sa malakas na spike.
Ngunit sa mismong sandali ng paglapag ng bola, bahagya lamang itong inihulog ni Delfin sa court ng kalaban—isang malinis at matalinong drop shot.
Hindi nakagalaw ang kalaban.
Tumama ang bola sa sahig.
Tahimik ang buong gymnasium sa loob ng isang segundo.
“In! Point!” sigaw ng referee.
“Players, baseline!”
At inanunsiyo ang final score.
Panalo ang San Isidro.
Biglang umalingawngaw ang sigawan at palakpakan. Tumalon si Dino at niyakap si Delfin. Pati si Lucio ay hindi makapaniwala.
“Ang galing mo!” sigaw nila.
Lumapit ang coach at tinapik siya sa balikat.
“Pinatunayan mo ang sarili mo, Delfin.”
Sa bleachers, nakita niya ang kanyang ama na may luha sa mata at malawak ang ngiti. Naalala ni Delfin ang lahat—ang mga gabing sugatan siyang umuuwi, ang mga bulong na hindi niya kaya, ang pagiging bangko, ang pagiging pang-sub lamang. Ngunit sa araw na iyon, ipinakita niya kung paano siya umunlad. Hindi lamang sa laro, kundi sa pagtitiwala sa sarili.
Mula noon, nagbago ang tingin ng marami sa kanya. Ngunit higit sa lahat, nagbago ang tingin niya sa sarili. Napatunayan niyang ang kakayahan ay hindi nasusukat sa dami ng pagkakataong ibinibigay sa iyo, kundi sa kung paano mo pinaghahandaan ang pagkakataong darating. Dahil minsan, sapat na ang isang tamang sandali upang mabago ang lahat. At para kay Delfin, ang huling tirang iyon ang nagpatunay na hindi siya kailanman naging “sub” lamang.
Siya ay isang manlalaro. Isang mandirigma. Isang panalo.
======================
PAALALA
Ang mga pangalan, tauhan, lugar, at pangyayari na ginamit sa kwentong ito ay bahagi lamang ng imahinasyon ng may-akda at ginamit sa paraang piksyon. Anumang pagkakahawig sa tunay na buhay, buhay man o pumanaw na, o sa mga tunay na kaganapan at lokasyon ay ganap na nagkataon lamang at hindi sinasadya.
Walang intensyon ang may-akda na magbigay ng maling impormasyon o makasakit sa karangalan ng sinumang indibidwal, grupo, o institusyon.
