15/11/2025
Mahina ang testimony ni Zaldy Co. Hindi ito bombshell. Hindi ito complete. Hindi ito stable. Hindi ito court-ready. Kaya Rep. Zaldy Co, tinutulungan na kita. Dapat masagot mo itong mga tanong na ito para hindi weak ang mga exposès mo sa mga may alam.
HOLE 1
If the President wanted P100B inserted, bakit hindi pa sa NEP pa lang?
Ang NEP o National Expenditure Program ay 100 percent controlled ng Executive. DBM at ang Pangulo ang nagda-draft nito bago ipasa sa Kongreso. Ito ang pinaka-malinis, pinaka-discreet, at pinaka-logical na lugar para maglagay ng pork kung iyon ang intensyon. Walang media circus, walang bicam drama, at walang dozens of witnesses sa negotiations. Budget professionals know this.
Kaya bago pa magtangka ang kahit sino na mag-defend ng “mas kita kasi sa bicam ang insertions,” kailangan linawin ang basic sequencing. Kung gusto mong magtago ng pork, hindi mo ito ilalagay sa pinaka-visible, pinaka-politically charged, at pinaka-documented stage of the process. The bicam is where conflicts erupt, where both chambers haggle, where watchdogs, media, and staffers are hyper-alert. It is the least discreet stage. So bakit doon pa raw mag-iinsert? It makes no procedural sense.
Kung talagang may intensyon ang Pangulo, kaya niyang isama months earlier sa NEP. Bakit hihintayin pa ang Congress para sa bagay na kaya niyang gawin himself at the start of budget season? Bakit hindi ito kasama sa Tier 2 proposals ng DPWH at iba pang ahensya kung talagang priority niya?
Co’s story violates basic budget logic.
HOLE 2
Bakit exactly P100B ang figure niya, when the contested insertions for 2025 are over P200B?
Public reports, DBM tables, and the House and Senate versions show that the total discrepancies are more than double the number he is citing. So may obvious na tanong.
Sino ang naglagay ng natitirang P100B plus? Bakit kalahati lang ang isinasabit niya sa Pangulo? Bakit wala siyang binibigay na detalye tungkol sa origin ng second half ng pork? Bakit wala siyang tinutukoy na papel ng mga komite kung saan traditionally pumapasok ang ganitong kalaking bulto?
This is a partial confession packaged as a whistleblowing narrative. It is selective, controlled, and convenient.
HOLE 3
Bicam insertions are not done by the Executive.
The bicam is controlled by two entities only: the House contingent and the Senate contingent. Executive officials can recommend, but they cannot order bicam members to insert anything. They are not seated at the negotiation table. They cannot vote. They cannot impose their will.
Kaya kung may nakapasok na pork sa bicam, legislators ang gumawa niyan. The legal, political, and procedural responsibility sits with the committees and individual members inside that room. Hindi ito pwedeng ipasa sa Executive in the way na ina-advance ni Co.
And yet Co refuses to discuss the actual machinery of insertions:
House small committee
Senate finance committee
Bicam negotiating panel
These are the bodies with real, documented power to add and alter provisions. Pero walang pangalan. Walang context. Walang mekanismo. Parang ayaw niyang madikit kahit sinong kakampi sa Kongreso.
That silence is very telling.
HOLE 4
He ignores the elephant in the room: House and Senate insertion blocs.
Ito ang pinaka-red flag. He points upward sa Pangulo, and sideways kay Romualdez, pero hindi inward sa mismong appropriation power centers. Historically at procedurally, the biggest pork insertions originate from district representatives, party-list blocs, and Senate project holders. Ito ang mga pinaka-active sa budget negotiations taon-taon.
Pero sa version ni Co, nawawala silang lahat. Parang walang House districts, walang party-list appetites, walang Senate pet projects. Magically spotless ang appropriations committees sa kwento niya. This is not transparency. This is controlled storytelling.
And again, ulitin natin: ang Pangulo ay hindi nalinis dito. Siya ang pumirma sa final GAA. Siya ang may veto power. Siya ang ultimate accountability holder sa anumang nakasaad sa batas na nilagdaan niya.
Pero ang mismatch sa kwento ni Co, the selective numbers, the procedural violations, and the refusal to name the actual insertion blocs all reveal one thing: mahina ang testimony.
Kaya kung may tatagal sa imbestigasyon, iyon ay ang mismong proseso. Paano nagkaroon ng 200 bilyon na insertions mula NEP hanggang bicam? Sino ang pumasok? Sino ang nag-sponsor? Sino ang nag-certify ng availability? Ano ang papel ng DBM, House, Senate, at power brokers across all three stages?
Pero ang kwento ni Co mismo? Mahina ang tuhod. Kulang sa laman. At sa korte, unang mababasag ang statements niya dahil hindi tugma sa dokumento, hindi tugma sa proseso, at hindi tugma sa mismong mechanics ng national budgeting.
