27/12/2025
๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐ | ๐ก๐ฎ๐ด-๐ถ๐ฏ๐ฎ ๐๐ฎ๐ป๐ด ๐๐ป๐ด ๐ง๐๐บ๐ถ๐๐ถ๐ป๐ด๐ถ๐ป
Bumabagal ang takbo ng oras sa tuwing dumadaan ka sa mga senaryong wala sa iyong plano. At para sa akinโmasyadong mabilis ang taong ito. Marami akong nais gawin, gustong tapusin, at inaasam na maranasan ngunit hindi ko kayang maging lahat ng ito nang sabay-sabay sapagkat ang bawat indibidwal ay may limitasyon. โYan ang natutunan ko ngayong taon.
Pagtungtong ko ng hayskul, madalas kong naririnig sa mga matatanda na wala na raw ang esensya ng Paskoโhindi na nila dama ang presensya nito. Napaisip tuloy ako sa loob-loob ko, ano nga ba ang diwa ng Pasko?
Noong wala pa โkong kamuwang-muwang, madali lang ang sagot. Ang Pasko ay ilaw sa kalsada, init ng handaan, at mga regalong kinasasabikan ko noon. Ito ang panahon ng buoโbuong pamilya, buong tawanan, buong saya. Ngunit habang tumatanda ako, tila mas kumukonti ang mga buo. May mga upuang nananatiling bakante, may mga ngiting pilit, at may mga katahimikang mas maingay kaysa sa paputok ng bagong taon.
Ngayon, mas malinaw na ang mga araw, ngunit mas mabigat din. Mas maikli ang pahinga, mas mahaba ang mga listahan, at mas marami ang kailangang gampanan. Darating muli ang Pasko tulad ng datiโmay ilaw pa rin, may handa pa rin, may mga awiting paulit-ulit kong naririnig taon-taon. Ngunit may kung anong hindi ko na agad maramdaman. At sa halip na tanungin kung nasaan ang Pasko, napaisip ako kung nasaan ako nang dumating ito.
Sa darating na Pasko, napansin kong mas tahimik ang paligid. Hindi dahil wala nang selebrasyon, kundi dahil ako mismo ang napagod sa ingay. Sa dami ng kailangang tapusin bago matapos ang taon, sa bigat ng mga inaasahanโmula sa sarili ko at sa ibaโunti-unting nawala ang espasyong dapat sanaโy pahingahan. Ang Pasko, na datiโy pahinga, ay naging isa na lamang petsang kailangan lampasan.
Siguro kaya sinasabi ng matatanda na nawawala ang diwa ng Pasko ay dahil natututo tayong magdala ng mga bagay na hindi naman dapat. Mga pangarap na hindi natupad, mga desisyong paulit-ulit nating kinukwestiyon, at mga bersyon ng sarili natin na iniwan sa gitna ng taon. At kapag dumating ang Disyembre, sabay-sabay silang kumakatokโhinihingi ang pansin na buong taon nating ipinagkait.
Marahil hindi naman talaga naglaho ang diwa ng Pasko. Tahimik lang itong nanatili, naghihintay sa parehong lugar kung saan ko ito iniwan. Ako ang naging abala, ako ang natutong magmadali, ako ang natutong punuin ang bawat sandali ng pag-aalala at pagod. At sa dami ng binago ko sa sarili ko para makasabay sa mundo, nakalimutan kong bumagalโnakalimutan kong makinig.
Kaya ngayong Pasko, sinubukan kong huminto kahit sandali. Hindi para hanapin ang dati, kundi para harapin ang kasalukuyan. Doon ko napansin na wala namang umalis. Ang Pasko ay naroon pa rinโparehong ilaw, parehong lamig ng hangin sa gabi, parehong katahimikang handang umupo sa tabi mo.
Nag-iba lang ang tumitingin. At marahil, iyon ang tunay na pagbabagoโhindi sa dumating, kundi sa tumanggap. Hindi pala kailangang ibalik ang Pasko sa dati. Ang kailangan lang ay bumalik akoโsa sarili kong marunong makaramdam, marunong maghintay, at marunong maniwala na kahit nagbago na ako, may mga bagay na nananatili. Paalala ang Pasko na kahit hindi ako naging lahat ng nais kong maging, sapat na ang nanatili ako. At marahil, iyon na ang diwa ng Pasko na matagal ko nang hinahanap.
Panulat ni: Jane Clarese Flores
Kartun ni: Jhynne Xalve Porcioncula