16/09/2025
📜 Kasaysayan ng Santa Rosa, Nueva Ecija
Bago maging Santa Rosa
Noong panahon ng mga Kastila, ang bayan na ngayon ay kilala bilang Santa Rosa ay tinatawag na Banga-banga. Ayon sa isang lokal na kwento, nang tanungin ng mga misyonaryong Kastila ang mga kababaihan sa lugar kung nakita nila ang isang tao, ang mga kababaihan ay nag-isip na tinatanong sila tungkol sa “banga” (clay jar) na kanilang dala. Dahil dito, tinawag nila ang lugar na “Banga-banga” .
Pagiging munisipalidad
Noong Agosto 1, 1878, ang Santa Rosa ay itinatag bilang isang munisipalidad sa pamamagitan ng isang dekreto mula sa mga Kastila. Ayon sa National Historical Commission of the Philippines, ang dekreto ay natagpuan sa Archivo Historico Nacional sa Madrid, Espanya, at pinamagatang “Creacion de un pueblo civil formado por al barrio de Santa Rosa en la provincia de Nueva Ecija” .
Pagbabago ng pangalan
Habang ang pangalan ng bayan ay naging “Santa Rosa,” hindi malinaw kung paano ito napili. Gayunpaman, may mga teorya na ang pangalan ay maaaring ipinanganak mula sa isang patron na santo na natagpuan sa isang abandunadong himpilan ng mga Kastila .
Pag-unlad at kasalukuyang estado
Mula sa isang baryo ng Cabanatuan, ang Santa Rosa ay naging isang progresibong munisipalidad. Sa kasalukuyan, ang bayan ay may populasyong humigit-kumulang 75,649 katao ayon sa 2020 census . Ang ekonomiya nito ay pangunahing nakabatay sa pagsasaka, lalo na sa pagtatanim ng palay at gulay, pati na rin sa komersyal na pangingisda at paggawa ng sidecar ng traysikel. Gayunpaman, sa paglipas ng panahon, ang bayan ay unti-unting nagiging sentro ng kalakalan at industriya, salamat sa estratehikong lokasyon nito sa Maharlika Highway at Tarlac-Santa Rosa-Fort Magsaysay Road .
