https://www.facebook.com/1058368990891045/

ARMY WIFE Probinsyanang OFW, LAGUIO, Siniloan (2026)

19/12/2025

Talbos ng pangarap

Tuwing madaling araw, bago pa man tumilaok ang manok, gising na si Nico. Siyam na taong gulang pa lang siya pero kabisado na niya ang lamig ng sahig at ang bigat ng katahimikan sa loob ng kanilang barung-barong. Sa sulok, nakahiga ang kanyang ina na payat at halos hindi na makatayo dahil sa sakit. Sa tabi nito, ang bunso niyang kapatid na dalawang taong gulang pa lang.

Wala nang ama si Nico. Hindi dahil namatay, kundi dahil pinili nitong iwan sila noong mas mahirap na ang buhay. Mula noon, si Nico ang naging sandigan ng pamilya.

Isinasabit niya sa balikat ang bayong na puno ng talbos ng kamote at gabi. Kinuha niya iyon sa likod ng bukid ng isang k**ag-anak na pumayag kapalit ng kaunting barya. Bawat dahon ay maingat niyang inayos, parang mga pangarap na ayaw niyang madurog.

Habang naglalakad siya sa kalsada, nadaanan niya ang mga batang naka-uniporme. May baon silang tinapay, may hawak na cellphone, may ngiting walang iniintinding gutom. Sandaling huminto si Nico, hindi dahil naiinggit siya, kundi dahil napapaisip siya kung ano kaya ang pakiramdam ng pumasok sa paaralan nang walang iniintinding kakainin sa gabi.

Lumapit siya sa mga bahay at tahimik na kumatok.

Talbos po, mura lang po.

May mga bumibili, may mga hindi. May mga nagbibigay ng barya, may mga nagsasara ng pinto nang hindi man lang siya tinitingnan. Sanay na si Nico. Mas masakit ang walang dala pauwi kaysa sa masungitan.

Tanghali na nang makabenta siya ng sapat para sa bigas at kaunting tuyo. Pawisan, nangingitim ang talampakan, pero magaan ang pakiramdam niya. Ibig sabihin, may kakainin sila mamaya.

Isang hapon, habang pauwi siya, nadapa siya sa gilid ng kalsada. Natapon ang ilan sa kanyang talbos at nadumihan. Umiyak siya hindi dahil sa sugat sa tuhod, kundi dahil alam niyang bawas iyon sa kikitain niya. Isang babae ang lumapit at tinulungan siyang tumayo.

Bakit ka naglalako, iho? Hindi ka ba nag-aaral?

Tahimik si Nico bago sumagot. Nag-aaral po ako sa isip. Kapag may pera na, babalik po ako.

Hindi alam ng babae ang sasabihin. Binili nito lahat ng natira sa bayong ni Nico at dinagdagan pa ng papel na may lamang mas malaki kaysa sa inaasahan niya.

Pag-uwi niya, unang beses niyang nakita ang ina na ngumiti nang may luha. Niyakap siya nito nang mahigpit.

Pasensya na, anak. Maaga kang tumanda.

Umiling si Nico. Hindi niya ramdam na bata siya o matanda. Ang alam lang niya, may kailangan siyang gawin araw-araw.

Lumipas ang mga taon. Hindi na lang talbos ang inilalako ni Nico. Natuto siyang maghanapbuhay, mag-aral sa gabi, at mangarap kahit pagod. Hanggang isang araw, nakapagtapos siya sa tulong ng mga taong naniwala sa kanya.

Bumalik siya sa baryo, hindi na may bayong sa balikat, kundi may dalang pag-asa. Pinag-aral niya ang kapatid, pinagamot ang ina, at tinulungan ang ibang batang tulad niya noon.

Sa bawat batang makikita niyang naglalako, hindi siya lumilingon palayo. Lumalapit siya, dahil alam niya ang bigat ng bayong, at ang bigat ng responsibilidad na mas mabigat pa sa edad.

At sa puso niya, mananatili ang alaala ng batang natutong lumaban sa buhay gamit ang talbos, tiyaga, at pangarap.

🖋️ Orihinal na akda ni
📚 Ang bawat salita ay bunga ng karanasan, damdamin, at katotohanan. May karapatang-ari ang may-akda.
🚫 Ipinagbabawal ang pag-kopya, pag-edit, o muling paglalathala nang walang pahintulot.
⚖️ Ang pag-angkin sa hindi iyo ay hindi lamang kawalan ng respeto ito ay isang krimen.
✨ Plagiarism is a crime.

19/12/2025

Totoo nga ba ng pamahiin

Tahimik ang Barangay Malinao. Maliit lang ang lugar, dikit dikit ang bahay, at halos lahat magkakakilala. Walang krimen, walang gulo. Ang madalas lang pag usapan ay kung sino ang nag away na mag asawa o kung sino ang nalasing sa kanto.

Si Ruben ay tatlumpu’t limang taong gulang. Namamasada ng traysikel. May asawa at isang anak. Hindi masama ang ugali niya, pero mabilis uminit ang ulo lalo na kapag pagod at may ininom.

Sa tapat ng bahay nila, may pusang gala. Itim ang balahibo, payat, at pilay ang isang paa. Hindi ito palahingi ng pagkain. Tahimik lang. Madalas nakaupo sa gilid ng kalsada o sa tapat ng pinto ni Ruben.

Ayaw ni Ruben sa pusa. Pakiramdam niya malas ito. Sabi ng matatanda, may mga pusang nakakakita ng hindi nakikita ng tao. Pero para kay Ruben, pamahiin lang iyon. Kalokohan.

Isang gabi, umuwi siyang lasing. Pagod, talo sa boundary, at mainit ang ulo. Pagdating niya sa bahay, tumambad sa kanya ang pusa. Nakatitig lang. Hindi umaalis kahit sipain niya ang hangin sa harap nito.

Doon siya nagdilim ang paningin.

Walang nakakita. Walang nakarinig. Tahimik ang gabi.

Kinabukasan, wala na ang pusa.

Akala ni Ruben tapos na ang lahat. Pero doon pa lang nagsimula.

Unang gabi matapos iyon, hindi siya makatulog. Mabigat ang dibdib niya. Pawis na pawis kahit malamig ang hangin. Bandang hatinggabi, may narinig siyang mahinang tunog sa labas. Parang ungol. Parang iyak.

Binuksan niya ang bintana. Wala naman.

Sinisi niya ang sarili. Pagod lang daw.

Sa mga sumunod na araw, may mga bagay na hindi niya maipaliwanag. Lagi siyang napapatingin sa tapat ng bahay, pakiramdam niya may nandoon. Sa tuwing madadaanan niya ang dating inuupuan ng pusa, nanlalamig ang batok niya.

Isang umaga, napansin ng asawa niya ang mga gasgas sa braso niya. Tatlong guhit, parang kalmot.

Hindi niya maalala kung saan galing.

Habang lumilipas ang mga araw, mas lumalala ang gabi niya. Sa tuwing pipikit siya, may naririnig siyang mahinang iyak. Hindi malakas. Hindi rin malinaw. Pero paulit ulit. Para bang humihingi ng tulong.

Minsan, nagising siya na may bigat sa dibdib. Hindi siya makagalaw. Dilat ang mata niya pero hindi siya makasigaw. Sa paanan ng k**a, may anino. Mababa. Tahimik. May dalawang matang kumikislap sa dilim.

Pagmulat niya nang tuluyan, wala na ang anino. Pero basang basa ng pawis ang buong katawan niya.

Doon na siya nagsimulang matakot.

Nagkasunod sunod ang k**alasan niya. Nasiraan ang traysikel. Naaksidente ang kaibigan niya sa kalsada kung saan dati nakaupo ang pusa. Nag away sila ng asawa niya nang walang malinaw na dahilan. Madalas siyang magalit, madalas siyang mapagod, madalas siyang mawalan ng gana sa lahat.

Isang gabi, hindi na niya kinaya. Nagpunta siya sa matandang kapitbahay na kilala sa barangay. Tahimik lang itong nakinig habang nagkukwento siya.

Pagkatapos, isang tanong lang ang tinanong.

“May ginawa ka bang masama na ayaw mong aminin kahit sa sarili mo?”

Hindi agad nakasagot si Ruben. Nanginginig ang k**ay niya.

“Hindi ang pusa ang bumabalik,” sabi ng matanda. “Ang bumabalik ay ang bigat ng ginawa mo. Kapag may sinaktan ka na walang kalaban laban, may parte ng sarili mo na hindi ka na patatahimikin.”

Umuwi si Ruben na mas mabigat ang pakiramdam.

Kinabukasan, bumili siya ng pagkain ng pusa. Iniwan niya sa tapat ng bahay. Hindi niya alam kung para kanino. Walang dumating. Pero doon niya unang naramdaman ang kaunting gaan.

Hindi na muling lumitaw ang anino. Hindi na rin narinig ang iyak.

Pero hindi na rin bumalik ang dating Ruben.

Tahimik siya. Madalas tulala. Sa tuwing may makikitang pusa sa daan, humihinto siya. Yumuyuko. Hindi dahil sa takot sa sumpa.

Kundi dahil sa alaala ng isang gabi na pinili niyang maging malupit.

Hindi siya namatay.
Hindi rin siya sinumpa.

Pero habang buhay niyang dala ang aral na hindi lahat ng pamahiin ay multo.
Minsan, konsensya ang pinakanakakatakot.

🖋️ Orihinal na akda ni
📚 Ang bawat salita ay bunga ng karanasan, damdamin, at katotohanan. May karapatang-ari ang may-akda.
🚫 Ipinagbabawal ang pag-kopya, pag-edit, o muling paglalathala nang walang pahintulot.
⚖️ Ang pag-angkin sa hindi iyo ay hindi lamang kawalan ng respeto ito ay isang krimen.
✨ Plagiarism is a crime.

05/12/2025

Big thanks to Angel A Buruanga, Lemsey Cabs, Mauner Mario, Zay Kie, Darkzy Manunulat II, Dicky Jo, Mhal DiTah Acko, Maricel Estacion, Cindy Bartolay Rapis, Decynt Pegos, Dalyn Genova, A*o Ulol, Prince Eusent Garcia, Ling Dar, Rose Fernandez, Ycnan Airam Aical, Fa Tima, Richard Dalumpines, Melanie Dalisay, Vhean-nel Bandoquillo Gaurano, Sye Rabe, Apple Abalos - Dacanay, Emery Faye Toriba, Ronalyn Flor, Sweetzerland Palta Piocos, ZJ Samut-saring Paninda, Rachel Alcontin, Zyken Soreño Magalso, Ronald Misa, Rheanne Mae Miasan Buaga, Rhyu Datur, Marco Dump, Cee Jhay Logronio, Randy Pastores, Emal Lar Ara, Venielyn Florida, Mitchelyn Balagot - Sambiog, Sha Ron, Fredie Jarabata Raquel, Luela Desucatan, Jahna Mae Tumnog, Maxinne Maxy, Reshelle Ann Grapa Gargoles, Belle D Cleofe Vlogs, Tapel Rosie, Rogelio Olivares, میکہ امیلھسان مصطفیٰ, Arnold Labonita, Jenelyn Guillarawan Banat, Jennelyn Besilla Clemente Lodueta

for all your support! Congrats for being top fans on a streak 🔥!

04/12/2025

Tama ba ang Pag pili”

Si Analyn ay isang simpleng babae mula sa probinsya. Kasal siya kay Ramon, isang sundalo na masipag ngunit dahil sa mabagal na pag-angat ng sweldo at tumataas na gastusin, unti-unti silang napasok sa utang. Isang gabi, habang nagkakape sa sala, sinabi ni Ramon:

“Analyn… hindi na sapat ang kinikita natin. Kailangan nating makahanap ng paraan para makaahon sa utang at sa kahirapan.”

Tumigil si Analyn sa pag-inom ng kape, pinisil ang mga k**ay niya. Alam niyang may malaking responsibilidad sa harap niya. Matapos ang ilang gabi ng pag-iisip, napagpasyahan niyang pumunta sa abroad bilang katulong, upang makatulong sa pamilya at makaahon sila sa kahirapan.

Ang pinak**ahirap sa desisyon ay ang iwan ang kanilang dalawang anak, sina Ella at Miko. Pinangako niya sa sarili na bawat pawis at luha ay para sa kinabukasan ng mga bata.

Pagdating niya sa ibang bansa, agad siyang tinanggap ng kanyang mga amo. Mabait sila at tinuring siyang parang pamilya. Ang usapan sa kanila ay ganito:

Amo (sa Arabic): “أهلا وسهلا بك، Analyn. نحن سعداء بوجودك معنا. اعتبرينا عائلتك الثانية.”
(Ahilan wa sahlan bik, Analyn. Nahnu sa‘idun bi wujoodik ma‘ana. I‘tabirina ‘a’ilatak althaniya.)
“Maligayang pagdating, Analyn. Masaya kaming narito ka. Isipin mo kaming pangalawang pamilya mo.”

Analyn (sa Arabic): “شكرا جزيلا، سأبذل قصارى جهدي لأكون عند حسن ظنكم.”
(Shukran jazeelan, sa’bdhul qasara jahdi li’akun ‘inda husn dhanikum.)
“Maraming salamat. Ibibigay ko ang aking buong kakayahan para hindi kayo mabigo.”

Sa unang mga buwan, maayos ang lahat. Nakikipag-communicate pa rin siya kay Ramon sa pamamagitan ng video call, at kahit malayo, ramdam ng mga bata ang presensya niya.

Ngunit habang lumilipas ang mga buwan, napapansin ni Analyn na nagiging madalang na ang tawag ni Ramon. Iniisip niya na abala lang ito sa trabaho, ngunit isang kaibigan ang bumulong sa kanya ng katotohanan: si Ramon ay nahuhulog sa isang kumare nila na taga Makati na may asawa rin. Para kay Analyn, parang bumagsak ang mundo sa kanya.

Pagkatapos ng ilang taon, natapos ni Analyn ang kanyang kontrata. Bumalik siya sa bansa, dala ang sakit at luha, dala rin ang ipon na magbibigay ng ginhawa sa kanilang pamilya. Nakipagkita siya kay Ramon.

“Analyn… para sa mga bata, sana ay ayusin natin,” bulong ni Ramon, halatang nagsisisi.

Mahirap para kay Analyn. Maraming gabi siyang umuuwi nang may sugat ang damdamin. Ngunit unti-unti, pinili niyang tanggapin si Ramon, hindi dahil mahal na niya ito, kundi para sa mga anak nila. Sa kabila ng lahat, naiwan pa rin ang pangarap na magkaroon ng mas maayos na buhay isang buhay na puno ng kapayapaan para sa kanila, kahit may kirot sa puso niya.

Si Analyn ay naging mas matatag. Natutunan niya na ang sakripisyo ay hindi laging sinusuklian ng pagmamahal. Ang tunay na tapang ay hindi sa pagbibigay ng puso sa taong nagkasala, kundi sa pagpili ng tama para sa pamilya. Sa huli, ang pag-ibig niya sa mga anak ang nagbigay kahulugan sa lahat ng hirap at luha na kanyang dinaanan.

🖋️ Orihinal na akda ni
📚 Ang bawat salita ay bunga ng karanasan, damdamin, at katotohanan. May karapatang-ari ang may-akda.
🚫 Ipinagbabawal ang pag-kopya, pag-edit, o muling paglalathala nang walang pahintulot.
⚖️ Ang pag-angkin sa hindi iyo ay hindi lamang kawalan ng respeto ito ay isang krimen.
✨ Plagiarism is a crime.

04/12/2025

SIGAW SA DALAMPASIGAN

Sa isang liblib na bahagi ng Siargao, may maliit na barangay na ang tawag ng mga taga roon ay Baybayin ng Lunok. Tahimik ang lugar, simple ang pamumuhay, at ang tanging ingay tuwing gabi ay ang hampas ng alon. Ngunit may isang lihim ang dalampasigang iyon. May mga sigaw na naririnig tuwing sumasapit ang alas dose ng gabi. Mga sigaw na tila nagmumula sa ilalim ng tubig. Mga sigaw na hindi mo malalaman kung sa tao ba o sa hindi nakikitang nilalang.

Doon nakatira si Eden, dalawampu’t pito, isang dalagang lumaki sa pangangalaga ng lolo at lola niya. Mahiyain si Eden, tahimik, at halos buong buhay ay tumulong lang sa hanapbuhay ng pamilya sa pangunguha ng niyog at paggawa ng banig. Mula pagkabata ay naririnig na niya ang kwento tungkol sa mga sigaw sa dalampasigan. Pero hindi niya iyon sineryoso kahit minsan. Para sa kanya, baka gawa lang iyon ng hangin o dagat na may sariling galaw.

Hanggang sa gabi na nagbago ang lahat.

Habang naglalakad si Eden pauwi mula sa kabilang sitio, naabutan siya ng malakas na ulan. Tumakbo siya papunta sa shore para dumaan sa mas maikling daan. Bago pa siya makarating sa pinaka mababaw na bahagi ng tubig, narinig niya ang unang sigaw. Matingkad iyon at parang isang babaeng humihingi ng saklolo.

Napatigil si Eden. Nanlamig ang buong katawan niya. Hindi iyon sigaw ng hangin. Hindi iyon ingay ng alon. Tao iyon. Babae. At malapit.

Sumunod ang ikalawang sigaw. Mas malakas. Mas desperado.

Parang may humahatak sa kanya papalapit sa tubig. Hindi niya alam kung awa ba iyon, o takot, o kuryosidad. Pero bago pa man siya makalapit, may k**ay na biglang humawak sa braso niya.

Eden, huwag kang lalapit.
Si Jerry iyon, ang mangingisdang madalas tumulong sa pamilya nila.

Napaatras si Eden. Jerry, may tao. May sumisigaw. Hindi ako pwedeng umalis.

Umiling si Jerry. Eden, hindi tao ang sigaw na iyon.

Napakunot ang noo ni Eden. Paano niya masasabing hindi tao iyon e malinaw niyang narinig?

Kaya mo bang ikwento kung bakit? tanong niya.

Huminga nang malalim si Jerry. Eden, matagal nang may nawawala dito sa baybayin. Dalawang dalagita limang taon na ang nakalipas. At bawat gabi ng bagong buwan, may maririnig na sigaw. Akala namin hangin. Pero isang beses, sumisid kami ng tatlong kaibigan ko. Sa ilalim, may nakita kaming bangkay. Gapos. May bato sa paa.

Napaatras si Eden. Halos hindi makahinga.

Hindi namin alam kung paano napunta sa ilalim pero alam namin hindi sila nalunod sa aksidente. May gumawa sa kanila nito.

Unti unting nagbago ang ihip ng hangin. Lalong lumakas ang alon. At muling sumigaw ang boses. Mas malapit. Parang nasa tabi lang nila.

Eden, tara na. Hindi tayo ligtas, sabi ni Jerry.

Pero bago pa sila makaalis, mula sa gilid ng dagat ay may lumitaw na isang aninong babae. Basa ang buhok. Maputla. At may mahabang tali sa paa na parang nakagapos pa rin sa bato.

Napatili si Eden at kumapit kay Jerry.

Hindi gumalaw ang babae. Nakatingin lang kay Eden. May lungkot sa mga mata. May galit. At may pagmamakaawa.

Eden, takbo, mabilis na sigaw ni Jerry, pero hindi na sila makatakbo. Parang may humila sa paanan nila. Parang lumambot ang lupa.

Lumapit ang babae. Hangin na malamig ang bumalot sa kanila. Nagsalita ito ngunit hindi gumalaw ang bibig.

Tulungan mo kami.

Nanginginig si Eden. Sino kayo?

Kami ang dalawang kinuha. Hindi kami makaalis. Hindi kami maririnig. Hanggang walang nakakahanap sa katawan namin. Hanggang wala pang hustisya.

Nanginig si Eden lalo. Sino ang kumuha sa inyo?

Tumuro ang babae… papunta sa isang lumang kubo sa dulo ng dagat. Kubo ng isang matandang kinatatakutan ng lahat. Si Kaloy. Ang tahimik na mangingisdang may kakaibang kilos tuwing gabi. Maraming nagsasabing may itinatago siya pero walang naglalakas ng loob na alamin.

Biglang lumakas ang hangin at nawala ang babae. Napakapit si Eden kay Jerry.

Kinabukasan, kasama ang barangay at pulis, pinuntahan nila ang kubo. Inukay nila ang lupa sa likuran nito. At doon, natagpuan ang dalawang katawan. Ang dalawang dalagitang matagal nang hinahanap. Naka gapos pa rin. At nakapikit na parang matagal naghihintay.

Umiiyak si Eden habang nakatingin. Hindi niya alam kung bakit siya ang nakarinig. Hindi niya alam kung bakit siya ang nakakita. Pero alam niyang ito ang dahilan kung bakit hindi siya pinayagang lumapit kagabi. Hindi nila siya sinaktan. Humihingi lang sila ng tulong.

Hinuli si Kaloy. Umamin. At sa wakas, tumigil ang mga sigaw sa dalampasigan.

Ngunit isang gabi, habang nakaupo si Eden sa harap ng bahay, may malamig na hangin na dumaan. At may boses na halos hindi marinig.

Salamat.

Lumuhang ngumiti si Eden. At tiningnan ang tahimik na dagat ng Siargao na para bang sa unang pagkakataon ay nakahinga rin ito nang malaya.

Wakas

🖋️ Orihinal na akda ni
📚 Ang bawat salita ay bunga ng karanasan, damdamin, at katotohanan. May karapatang-ari ang may-akda.
🚫 Ipinagbabawal ang pag-kopya, pag-edit, o muling paglalathala nang walang pahintulot.
⚖️ Ang pag-angkin sa hindi iyo ay hindi lamang kawalan ng respeto ito ay isang krimen.
✨ Plagiarism is a crime.

04/12/2025

ANG YUNGIB NG MGA NALIMUTAN

Sa paanan ng bundok San Riel, may isang baryo na tila laging balot ng hamog at katahimikan. Dito lumaki si Arvin, isang 27 anyos na volunteer rescuer at dating sundalo. Matagal na siyang bumalik sa baryo matapos ang isang operasyon na muntik kumitil ng buhay niya. Naghahanap siya ng kapayapaan o kahit man lang tahimik na araw.

Pero sa baryong iyon, may isang bahagi ng bundok na bawal puntahan:
Ang Yungib ng Kalimlim.

“Walang pumapasok diyan, lalo na pagsapit ng dilim,” paalala ng mga matatanda.
“May mga nawawala riyan… at hindi na bumabalik.”

Noong una, akala ni Arvin ay isa lang itong lumang takutan para sa mga bata, pero isang gabi, nagbago ang lahat.

Malakas ang ulan nang gabing iyon, tila pinupunit ng kidlat ang kalangitan. Habang nasa kubo si Arvin, biglang may narinig siyang sigaw isang batang umiiyak para sa tulong.

“Tay! Tulungan n’yo po ako!”

Tumalon ang dibdib ni Arvin. Kahit basa ang paligid at madulas ang landas, mabilis niyang dinampot ang flashlight at humarurot palabas. Sinundan niya ang yunit ng sigaw hanggang makarating sa gilid ng kagubatan.

Doon niya nakita ang isang bata, basang-basa, nanginginig, at tila nawawala.

“Anong pangalan mo?” tanong ni Arvin.

“Lucio po…” mahina nitong sagot. “Nawawala po kapatid ko… nasa loob po siya ng yungib…”

Napatigil si Arvin. Ang tinutukoy ng bata ay ang Yungib ng Kalimlim.

Alam niyang delikado, pero hindi niya maatim na iwan ang isang batang umiiyak at humihingi ng tulong lalo pa’t rescuer siya.

“Sige, Lucio. Dito ka lang. Iilawan ko ang daan, hahanapin ko kapatid mo.”

Pero nang lumingon siya muli, wala na ang bata.

Parang bula itong naglaho.

Tumatayo ang balahibo ni Arvin pero hindi siya umatras. Sinindihan niya ang flashlight at pumasok sa yungib.

Sa loob, mabigat ang hangin. Amoy lupa, amoy lumang bato… at may bahid na parang metal na pinaghalong kalawang at dugo.

Makalipas ang ilang metro, may nakita siyang maliit na kwarto sa loob ng yungib para bang likas na nabuo.

Doon niya nakita ang una niyang ikinagulat:

isang bungo, nakaayos sa ibabaw ng batong parang altar.

May kandila sa paligid mga kandilang hindi pa nauupos.

“Ano ’to…?” bulong niya sa sarili.

Hindi pa man siya nakakahakbang palapit, may malamig na hangin na dumampi sa batok niya. Bigla siyang nakarinig ng bulong:

“Tulungan mo kami…”

Lumakas ang tibok ng puso niya. Lumingon siya. Wala namang tao.

Pero nang ibinalik niya ang tingin sa “altar,” hindi na iisang bungo ang nandoon.

Marami na sila.

Nakaayos. Nakatitig. Parang hinihintay siya.

Habang nakatayo si Arvin, lumitaw sa gilid ng liwanag ang batang si Lucio mismo ang batang nag-aya sa kanya papasok.

Pero iba na ito.

Maputla.

Lumulutang.

At ang mga mata, puro itim.

“Kuya… tulungan mo kami…”

Nangilabot si Arvin. Hindi niya basta-basta kinakausap ang mga nagpapakita, pero ngayon, wala siyang ibang kasama sa gitna ng dilim.

“Ano'ng nangyari sa inyo?” tanong niya.

Humakbang ang multo. Sa paglapit nito, nagpakita ang tanawin parang pelikulang dumaan sa hangin.

Mga batang nagtatawanan sa kagubatan, naglalaro. Ngunit may isang matandang lalaki, lasing, galit, at may dalang gulok. Isa itong matatandang nakatira noon sa baryo, kilala sa pagiging marahas.

Nag-ugat ang galit nito nang akalain niyang kinukupit ng mga bata ang ani niya. Pinaghahabol niya ang mga ito tuloy-tuloy hanggang makarating sa loob ng yungib.

At doon… pinatay niya silang lahat.

Isa-isa.

Nilibing sa loob ng yungib.

Tinabunan ng bato.

Iniwan upang hindi makita ng kahit sino.

Kab

Habang umiikot ang hangin at nanginginig ang lupa, nagsalita si Lucio:

“Hindi kami niligtas… walang nakarinig sa sigaw namin…”

Bumigat ang loob ni Arvin. Ramdam niya ang sakit ang pagkawala, ang takot ng isang batang hindi na nakauwi.

“Gusto niyo bang maiuwi?” tanong ni Arvin.

Tumango ang multong bata.

“Gusto po namin mapayapa… matagal na kaming naghihintay…”

Alam ni Arvin ang dapat gawin.

Lumabas siya ng yungib, kahit umaagos ang ulan, at tumakbo papunta sa barangay. Kinausap niya ang kapitan at mga pulis. Sa una, hindi sila naniwala sino ba naman ang maniniwala sa multo at himutok ng patay? Pero nang makita nila mismo ang loob ng yungib, ang mga bungo, at ang mga butong nakakalat, napilitan silang tanggapin ang katotohanan:

May nangyaring masama.

May krimen na tinabunan ng panahon.

Kinabukasan, dinala ang mga labi ng mga bata sa kapilya. Inipon sila, pinaghanda ng dasal, at pinagsama-sama ang mga pamilyang nawalan nang hindi man lang nalaman ang totoo noon.

Habang nagdadasal ang lahat, nasa labas si Arvin, nakatingin sa ulap.

Doon, sa liwanag ng araw, nakita niya ang mga batang multo naglalaro, masaya na, kumakaway.

Kasama nila si Lucio.

“Salamat, Kuya Arvin…”

At pagkatapos, naglaho sila.

Hindi na muling nagparamdam.

Hindi na rin muling nagpakita ang altar at ang mga bungo sa yungib. Para bang nawala ang bigat, ang dilim, at ang sumpang matagal nang nakakulong doon.

Ang kasamaan, gaano man katagal itago, ay lilitaw at lilitaw.
At ang mga boses ng naaapi, kahit gaano kahina, ay may araw ding maririnig.

💡 Minsan, ang kababalaghan ay hindi tungkol sa multo kundi sa mga taong nakalimutan ng mundo.

ARMY WIFE Probinsyanang OFW

03/12/2025

Bawat hinga ng Pag asa

Sa isang maliit na baryo sa Mindanao, lumaki si Joy sa piling ng kanyang ina. Bata pa lamang siya, ramdam na niya ang hirap ng buhay. Ang ama niya ay umalis nang siya’y tatlong taong gulang pa lamang, at naiwan silang mag-ina sa isang maliit na kubo na yari sa nipa at kahoy. Ang bawat araw ay pakikibaka para sa pagkain, damit, at kaunting edukasyon.

Si Joy ay masipag at matalino. Kahit limitado ang resources, pinilit niyang tapusin ang elementary at high school. Ngunit habang tumatanda siya, ramdam niya ang bigat ng responsibilidad. Ang ina niya, bagama’t mabait at mapagmahal, ay may karamdaman at hindi makapagtrabaho nang buong araw. Kaya si Joy ang naging haligi ng pamilya. Nagbebenta siya ng prutas sa palengke, naglalaba, at tumutulong sa mga kapitbahay kapalit ng kaunting bayad.

Ngunit hindi sapat ang kinikita niya sa baryo para maitaguyod ang pangarap nilang makalayo sa kahirapan. Isang araw, may dumating na recruiter mula sa abroad, nag-aalok ng trabaho bilang domestic helper sa Middle East. “Joy, ikaw na ang makakatulong sa pamilya mo. Mas mataas ang kikitain doon,” sabi ng recruiter. Ngunit may kondisyon kailangan niyang baguhin ang edad sa dokumento dahil kulang siya ng taon para makapasok. Naisip ni Joy ang ina at ang hinaharap na mas maginhawang buhay. Sa kabila ng takot at pangamba, pumayag siya.

Sa simula, ang buhay sa abroad ay mas mahirap kaysa sa inaasahan niya. Mahahabang oras ng trabaho, kakulangan sa pagkain minsan, at madalas ay pag-iisa sa isang kakaibang mundo. Marami siyang nasaksihan na kalupitan at pang-aabuso sa iba, at natutunan niyang magtiis kahit hindi patas ang kapalaran. Ngunit tuwing naiisip niya ang ina at ang maliit na bahay sa baryo, bumabalik ang lakas niya.

Lumipas ang mga taon. Hindi madali, ngunit si Joy ay naging matatag. Natutunan niyang mag-ipon, magplano, at kahit simpleng pangarap ay unti-unting natutupad. Sa bawat perang naiipon, bumabalik siya sa baryo tuwing bakasyon para tulungan ang ina at ang mga kapitbahay. Nakita niya ang mga mata ng kanyang ina na puno ng luha ng pasasalamat at pagmamalaki.

Paglipas ng sampung taon, nakapagpatayo si Joy ng maliit na negosyo sa baryo: isang tindahan at isang minigrid ng kuryente para sa mga kabarangay. Ang dati niyang kubo ay napalitan ng matibay na bahay. Mas mahalaga sa kanya, nabigyan niya ng oportunidad ang iba: mga batang tulad niya na nais makaalis sa kahirapan.

Ngunit higit sa materyal na tagumpay, ang pinak**atamis na gantimpala kay Joy ay ang pagmamahal at respeto ng kanyang ina, at ang kaalaman na sa kabila ng lahat ng sakripisyo at hirap, nagbunga ang kanyang pagpupursige. Natutunan niyang ang tagumpay ay hindi lamang sa pera, kundi sa lakas ng loob na harapin ang bawat hamon, sa sakripisyo na handang gawin para sa pamilya, at sa pusong hindi nawawalan ng pag-asa.

Sa huli, nakatayo si Joy sa harap ng kanyang tindahan, tinitingnan ang paglubog ng araw sa baryo. Ramdam niya ang tamis ng bawat luha, hirap, at sakripisyong pinagdaanan niya. At sa bawat hinga, alam niyang kahit gaano kahirap ang buhay, may katapusan ang paghihirap at siya ang patunay na ang determinasyon at pagmamahal sa pamilya ay nagbubunga ng tunay na tagumpay.

03/12/2025

Kayod Kalabaw

Sa isang maliit na baryo sa Laguna ipinanganak si Cecilia. Panganay siya sa limang magkakapatid at mula pagkabata ay alam na niyang hindi magiging madali ang buhay. Magsasaka ang ama at labandera ang ina. Madalas sumasabay sa ihip ng hangin ang mga hinaing ng pamilya nila lalo na kapag taghirap. Ngunit sa kabila ng lahat, lumaki si Cecilia na may matatag na puso at malinaw na pangarap. Hindi niya gustong manatili sa kahirapan. Hindi niya gustong paulit ulit na maranasan ng magiging mga anak niya ang gutom na naranasan niya noon.

Pagka-graduate niya ng high school, nagpasya siyang mag abroad. Hindi ito madali. Wala silang malaking pera kaya nangutang sila sa halos lahat ng k**ag anak at kapitbahay. Kinapos pa rin kaya ibinenta pa nila ang natitirang kalabaw nila na tanging inaasahan sa sakahan. Habang pinapanood ni Cecilia ang pagkarga sa kalabaw sa truck, nanikip ang dibdib niya. Parang tinanggalan siya ng hininga. Doon niya naramdaman na wala nang atrasan. Kailangan niyang magtagumpay.

Pagdating sa Middle East, doon nagsimula ang tunay na laban. House helper si Cecilia. Sa unang bahay pa lang natuto na siya ng hirap na hindi pa niya nalalasap kahit kailan. Gising siya bago sumikat ang araw. Kape at tinapay lang ang kain. Walang oras para umupo dahil punong puno ng utos ang mag ama niyang amo. Minsan pinapagalitan pa siya kahit siya mismo ang nagkukulang na sa lakas. Madalas umiiyak siya sa banyo. Tahimik. Tinitiis ang lahat para lang may maipadala sa pamilya.

Pero kahit ganoon, hindi sumuko si Cecilia. Nangalap siya ng karagdagang trabaho tuwing day off. Naglilinis siya ng bakuran sa ibang bahay, naglalaba, nagluluto, kahit anong extra para lang madagdagan ang ipon niya. Hindi niya iniisip ang pagod. Bata pa siya pero ramdam niyang tumatanda na ang katawan niya sa bigat ng responsibilidad.

Isang gabi, habang nagwawalis siya sa bakuran ng amo, may napulot siyang maliit na wallet na nahulog ng isang bisitang Arabo. Hindi niya inisip na kunin iyon para sa sarili. Maingat niya itong ibinalik. Hindi niya alam na ang taong iyon pala ay isang negosyante na may malaking hawak na kumpanya ng paggawa ng mga damit.

Napahanga ang negosyante sa katapatan at kasipagan ni Cecilia. Tinulungan siya nito magkaroon ng maliit na puhunan. Isang libong riyal lang iyon pero para kay Cecilia napakalaking biyaya. Ginamit niya ang pera para bumili ng mga damit na ipapasabay niya pauwi at doon ipapabenta sa mga kakilala. Nagulat siya dahil mabilis itong naubos.

Doon nagsimula ang negosyo niya. Nagpatuloy siya sa pagtrabaho pero nagpalawak siya ng paninda. Kumontak siya ng mas magandang supplier. Naghanap siya ng mas murang bilihin. Nakipagkilala siya sa mga taong maaari niyang maging ka partner. At lahat ng kinikita niya ay iniipon lang niya. Hindi siya bumibili ng gamit para sa sarili. Hindi siya nagpapadala sa tukso. Puro ipon. Puro plano. Puro pangarap.

Pagkatapos ng limang taon, nakapaguwi na siya ng sapat para makapagtayo ng maliit na tindahan. Binuksan iyon ng kapatid niya sa Pilipinas habang siya ay bumalik sa abroad para palakihin pa ito. Anim na taon pa ang lumipas. Lumaki ang tindahan nila. Naging tatlo. Naging lima. Hanggang napalago nila ito sa iba pang produkto. Nag expand sila sa mga damit, sapatos, appliances, at kalaunan ay nagkaroon pa sila ng sariling clothing line.

At nang dumating ang araw ng kanyang pag uwi, hindi na siya isang simpleng OFW lang. Siya ay isang negosyante na. May sarili na siyang empleyado. May sariling mga branch. At ang pinak**alaking regalo ay ang kalayaang hindi na niya kailangan pang iwan ang pamilya.

Pagkaraan ng ilang taon pa, dahil sa disiplina, tamang paghahawak ng pera, at matatag na pananampalataya, umabot sa punto na binansagan si Cecilia bilang isa sa pinak**atagumpay na negosyanteng babae sa rehiyon nila. Hindi lang milyonarya. Naging bilyonarya siya.

Ngunit kapag tinatanong siya kung paano niya iyon nagawa, ang sagot niya ay simple. Hindi ko hiniling ang yaman. Ang hiningi ko ay lakas. Ang ibinigay sa akin ay mga pagsubok. Kaya lumaban ako.

At sa huli, hindi ang pera ang pinak**alaking tagumpay ni Cecilia. Kundi ang katotohanang napagtagumpayan niya ang sarili niyang kahirapan. Napatunayan niyang kahit ang isang simpleng babaeng kayod kalabaw sa ibang bansa ay maaaring magkaroon ng buhay na hindi niya inakala.

Wakas

🖋️ Orihinal na akda ni
📚 Ang bawat salita ay bunga ng karanasan, damdamin, at katotohanan. May karapatang ari ang may akda.
🚫 Ipinagbabawal ang pag kopya, pag edit, o muling paglalathala nang walang pahintulot.
⚖️ Ang pag angkin sa hindi iyo ay hindi lamang kawalan ng respeto ito ay isang krimen.
✨ Plagiarism is a crime

ARMY WIFE Probinsyanang OFW

19/12/2025

19/12/2025

05/12/2025

04/12/2025

04/12/2025

04/12/2025

03/12/2025

03/12/2025

Address

Telephone

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category