The Artificer

The Artificer The Official Student Publication of Sorsogon State University - Sorsogon City Campus Student Publication

๐—–๐—”๐— ๐—ฃ๐—จ๐—ฆ ๐—”๐——๐—ฉ๐—œ๐—ฆ๐—ข๐—ฅ๐—ฌ: ๐— ๐—”๐—ก๐——๐—”๐—ง๐—ข๐—ฅ๐—ฌ ๐—ช๐—˜๐—”๐—ฅ๐—œ๐—ก๐—š ๐—ข๐—™ ๐—™๐—จ๐—Ÿ๐—Ÿ ๐—จ๐—ก๐—œ๐—™๐—ข๐—ฅ๐—  ๐—™๐—ข๐—ฅ ๐—™๐—œ๐—ฅ๐—ฆ๐—ง-๐—ฌ๐—˜๐—”๐—ฅ ๐—ฆ๐—ง๐—จ๐——๐—˜๐—ก๐—ง๐—ฆPlease be informed that all first-year student...
06/09/2026

๐—–๐—”๐— ๐—ฃ๐—จ๐—ฆ ๐—”๐——๐—ฉ๐—œ๐—ฆ๐—ข๐—ฅ๐—ฌ: ๐— ๐—”๐—ก๐——๐—”๐—ง๐—ข๐—ฅ๐—ฌ ๐—ช๐—˜๐—”๐—ฅ๐—œ๐—ก๐—š ๐—ข๐—™ ๐—™๐—จ๐—Ÿ๐—Ÿ ๐—จ๐—ก๐—œ๐—™๐—ข๐—ฅ๐—  ๐—™๐—ข๐—ฅ ๐—™๐—œ๐—ฅ๐—ฆ๐—ง-๐—ฌ๐—˜๐—”๐—ฅ ๐—ฆ๐—ง๐—จ๐——๐—˜๐—ก๐—ง๐—ฆ

Please be informed that all first-year students of Sorsogon State University (SorSU) โ€“ Sorsogon City Campus are required to wear their prescribed full university uniform starting Monday, September 14, 2026.

This directive follows the announcement made by Dr. Telesforo D. Escoto, campus director, during the Student Orientation held last Sept. 1โ€“3.

All freshmen are expected to adhere strictly to the university's dress code policy to promote order, identity, and professional discipline within the campus premises.

๐— ๐—จ๐—Ÿ๐—” ๐—ฆ๐—” ๐—Ÿ๐—จ๐—ฃ๐—ข๐—ก ๐—ก๐—š ๐—ฃ๐—”๐—ง๐—ก๐—จ๐—š๐—จ๐—ง๐—”๐—กPangunahing tungkulin ng peryodismong pangkampus ang pagbibigay ng malinaw, masusi, at makato...
04/09/2026

๐— ๐—จ๐—Ÿ๐—” ๐—ฆ๐—” ๐—Ÿ๐—จ๐—ฃ๐—ข๐—ก ๐—ก๐—š ๐—ฃ๐—”๐—ง๐—ก๐—จ๐—š๐—จ๐—ง๐—”๐—ก

Pangunahing tungkulin ng peryodismong pangkampus ang pagbibigay ng malinaw, masusi, at makatotohanang mga impormasyon na may direktang epekto sa mga mag-aaral at sa kanilang pang-akademikong komunidad. Sa pamamagitan nito, nabibigyang papel ang pagsulat bilang pundasyon ng katotohanan at malayang pamamahayag kasabay ng pagkalampag sa mga adhikaing naghahain sa mga plato na iilan lamang ang nagmamay-ari.

Nito lamang ika-1 ng Setyembre ay naglabas ng memorandum ang Office of the Chancellor ng Mindanao State University โ€“ Maguindanao na nag-uutos ng pagsuspinde sa punong patnugot ng The Scribe, opisyal na pahayagang pangkampus ng naturang paaralan, na si Alyajier Midtimbang, kasama ang iba pang direktiba gaya ng pagbabawal sa kaniya na humawak ng mga social media accounts ng publikasyon habang pinoproseso ang kaniyang "kaso" sa disciplinary proceedings.

Ang nasabing preventive suspension ay nag-ugat sa paglathala ng The Scribe ng isang kolum na patungkol sa hindi paglahok ng MSU-Maguindanao sa Mindanao State University System Athletic Association (MSUSAA) Unity Games. Kasama rito ang mga katanungan patungkol sa paghawak ng pondo ng pamantasan. Depensa ng administrasyon, ang mga pahayag sa artikulo ay nagsasaad diumano ng "serious insinuations" laban sa pamamahala ng pondo sa unibersidad. Binanggit din nito ang prinsipyo ng patas at responsableng pamamahayag na nakaangkla sa etika at karapatang sumagot kaugnay sa isyu.

Ang pagsuspinde kay Midtimbang ay tahasan at lantarang pagyurak sa mga batas na umiiral sa ating bansa, partikular na ang RA 7079 o ang Campus Journalism Act of 1991 na sinusuportahan naman mismo ng Saligang Batas.

Bilang bahagi ng malawakang pagkuwestiyon sa lumalalang paglabag sa karapatan sa malayang pamamahayag, nakikiisa ang The Artificer, opisyal na pahayagang pangkampus ng Pampamahalaang Pamantasan ng Sorsogon - Kampus ng Lungsod Sorsogon, sa panawagan ng makatarungang pagpapabalik sa puwesto kay Midtimbang bilang punong patnugot ng The Scribe. Ang pagsuspinde sa kaniya ay isang malinaw na pagbusal sa kalayaang magtanong, magsiyasat, at maglantad ng mga usaping dapat malaman ng komunidad na kaniyang kinabibilangan, lalong-lalo na sa loob ng paaralan.

Hindi katanggap-tanggap ang panunupil bilang sagot sa simpleng mga katanungang inilalantad ng isang mamamahayag. Hindi dapat maging tugon ang paggamit ng administratibong pagharang sa karapatan ng pahayagang magsiyasat ng mga impormasyong karapat-dapat mabigyang linaw.

Hindi dapat gawing tanikala ang kapangyarihan upang pigilan ang panulat na tumatagos sa mga pader ng katahimikan. Ang pahayagang pangkampus ay hindi aninag ng kagustuhan ng administrasyon, kundi tagapagbantay ng interes ng mga mag-aaral at lente sa mga usaping madalas ikubli sa likod ng mga nakasaradong pinto at naka-arkibong mga dokumento.

Hindi krimen ang magtanong. Hindi kawalan ng katapatan ang magsiyasat.

Wakasan na ang anumang hakbang na naglalayong itali ang kamay ng pahayagang pangkampus. Sapagkat, ang malayang pamamahayag ay hindi pribilehiyong maaaring bawiin kapag naging alanganin sa kapangyarihan ang mga salitang inilalathala.

Ang panulat ay hindi luluhod sa harap ng awtoridad. Hangga't may mga tanong na kailangang ihayag, may mga katotohanang kailangang siyasatin, at may mga tinig na kailangang ipaglaban, mananatiling nakataas ang pluma laban sa anumang pagtatangka ng panunupil anuman ang maging kapalit.

๐—Ÿ๐˜‚๐—ฝ๐—ผ๐—ป ๐—ป๐—ด ๐—ฃ๐—ฎ๐˜๐—ป๐˜‚๐—ด๐˜‚๐˜๐—ฎ๐—ป
๐™๐™๐™š ๐˜ผ๐™ง๐™ฉ๐™ž๐™›๐™ž๐™˜๐™š๐™ง

๐‚๐๐Œ ๐Ÿ๐ซ๐ž๐ฌ๐ก๐ฆ๐ž๐ง ๐ฌ๐ญ๐ž๐ฉ ๐ข๐ง๐ญ๐จ ๐œ๐จ๐ฅ๐ฅ๐ž๐ ๐ž ๐ฅ๐ข๐Ÿ๐ž ๐ญ๐ก๐ซ๐ฎ ๐’๐จ๐ซ๐’๐” ๐จ๐ซ๐ข๐ž๐ง๐ญ๐š๐ญ๐ข๐จ๐งSorsogon State University (SorSU) โ€“ Sorsogon City welcomed fre...
02/09/2026

๐‚๐๐Œ ๐Ÿ๐ซ๐ž๐ฌ๐ก๐ฆ๐ž๐ง ๐ฌ๐ญ๐ž๐ฉ ๐ข๐ง๐ญ๐จ ๐œ๐จ๐ฅ๐ฅ๐ž๐ ๐ž ๐ฅ๐ข๐Ÿ๐ž ๐ญ๐ก๐ซ๐ฎ ๐’๐จ๐ซ๐’๐” ๐จ๐ซ๐ข๐ž๐ง๐ญ๐š๐ญ๐ข๐จ๐ง

Sorsogon State University (SorSU) โ€“ Sorsogon City welcomed freshmen from the College of Business and Management (CBM) through the Student Orientation held yesterday, Sept. 2, 2026, introducing students to the universityโ€™s policies, services, and academic environment.

The orientation was conducted in two sessions, with freshmen from different academic programs attending the morning and afternoon sessions. The morning group comprised Bachelor of Science in Accountancy (BSA), Entrepreneurship, and Hospitality Management (HM) students, while the afternoon session brought together students from Tourism Management (TM) alongside the Automotive Technology program.

The event featured the introduction of key officials from the Sorsogon City Campus, led by Campus Director Dr. Telesforo D. Escoto. Faculty members from the respective programs were also introduced to the attendees.

The Office of Student Development and Services (OSDS) presented its role in supporting students throughout their university journey. Discussions followed on Student Council Affairs, curricular policies, scholarship and financial assistance, and the services offered by the Office of the Library.

In his message, Dr. Escoto reminded the freshmen of their purpose in entering the university and the responsibility that comes with being an โ€œIskolar ng Bayan.โ€

โ€œDapat lang ninyong gawin ay ang mag-aral at tapusin kung ano yung kursong in-enroll ninyo dito sa campus,โ€ Escoto said, emphasizing the importance of making the most of the opportunity provided by free tertiary education.

The orientation also featured a message from Dr. Geraldine F. De Jesus, SUC President III, and a discussion led by the Supreme Student Councilโ€“Sorsogon City Campus (SSC-SCC), represented by officer-in-charge Gian Detablan. The program concluded with an introduction to the Land Bank of the Philippines (LBP) and an open forum, where freshmen were given the opportunity to raise questions and seek further clarification about the university.

SorSU will continue its student orientation today, September 3, 2026, for students of the College of Technology (CoT).

via | Kristine Gruta, Staff Writer
Photos: Ya-I Adrin Desuyo, Photojournalist

 : ๐Š๐š๐ข๐ฅ๐š๐ง ๐๐š๐ ๐ข๐ง๐  ๐‡๐ฎ๐ฅ๐ข ๐š๐ง๐  ๐‡๐ฎ๐ฅ๐ข?ni Errol Jade Malazo, Patnugot ng PanitikanMay mga lugar na hindi naman talaga natin pini...
02/09/2026

: ๐Š๐š๐ข๐ฅ๐š๐ง ๐๐š๐ ๐ข๐ง๐  ๐‡๐ฎ๐ฅ๐ข ๐š๐ง๐  ๐‡๐ฎ๐ฅ๐ข?
ni Errol Jade Malazo, Patnugot ng Panitikan

May mga lugar na hindi naman talaga natin pinipiling balikan. Sila ang kusang bumabalik sa atin.

Para sa akin, iyon ang Rompeolas.

Hindi naman iyon dumarating sa anyo ng isang alaala na bigla na lamang sumusulpot, kundi sa maliliit na bagay. Sa amoy ng mga pagkaing bagong hango sa mantika. Sa mahabang pila sa palamigan sa katabing puwesto. Sa ingay ng mga estudyanteng katatapos lamang ng klase, suot ang iba't ibang uniporme. Sa kaluskos ng kinakalawang na tulay na gawa sa bakal kapag may dumaraan. Sa parolang matagal nang nakatayo roon ngunit wala namang ilaw.

Nakakatawa kung tutuusin. Dati, wala namang espesyal sa mga iyon. Karaniwang hapon lamang. Karaniwang pagkain. Karaniwang lugar kung saan pumupunta ang mga estudyante kapag ayaw pa nilang umuwi.

At karaniwang ikaw.

May kakaibang ginhawa sa katahimikan kapag kasama mo ang taong hindi mo kailangang aliwin. Marahil dahil may mga bagay na nagiging mahalaga hindi dahil espesyal ang mga ito, kundi dahil may taong kasama natin nang una natin silang mapansin.

May isang gabing biglang umulan. Maliit ang payong mo, at pareho nating alam na hindi tayo kasya roon. Ngunit hindi tayo naghiwalay. Magkatabi tayong naglakad, nagsisiksikan sa ilalim ng payong habang unti-unting nababasa ang mga balikat natin. Paminsan-minsan, nagkakabanggaan ang mga siko natin at natatawa tayo na parang wala namang kailangang habulin.

Gusto kong sabihin noon na sana huwag muna tayong umuwi.

Hindi ko sinabi.

Akala ko kasi, may susunod pa. May susunod na hapon. Susunod na chicken fillet. Susunod na paglubog ng araw. Susunod na ulan na maaari nating pagsaluhan sa ilalim ng isang payong na hindi naman sapat para sa ating dalawa.
Pero dumating ang araw na wala ka na.

Hindi ko man lang alam kung kailan naging huli ang huli.
Walang nakakaiyak o malalim na paalam. Walang eksenang inaasahan kagaya ng mga pelikula sa pagtatapos ng kuwento. Isang araw, nandiyan ka. Pagkatapos, wala na.

Lumipas ang mga linggo bago ko tuluyang napansin na hindi na kita hinihintay. At nang mapansin ko, mas masakit palang malaman na nasanay na rin ako.

Minsan, bumabalik ako sa Rompeolas. Hindi upang hanapin ka. Alam kong wala ka na roon. Bumabalik ako dahil gusto kong makita kung ganoon pa rin ang lugar pagkatapos mong mawala.

Nandoon pa rin ang chicken fillet. Nandoon pa rin ang palamigan. May mga estudyante pa ring nagtatawanan pagkatapos ng klase. Gumagalaw pa rin ang lumang tulay sa bawat may dumaraan. At ang parola, gaya ng dati, ay wala pa ring ilaw.

Parang walang nangyari.

Siguro ganoon talaga ang mga lugar. Hindi sila nagluluksa kasama natin. Patuloy silang nagiging tahanan ng ibang tao habang tayo ay natututo kung paano mabuhay nang wala ang mga taong minsang naging tahanan natin.

At hindi ko nakalimutang minsan, may isang taong kasama kong pinanood ang araw hanggang sa tuluyan itong maglaho sa pagitan ng matitingkad na kulay ng mga ulap.

Siguro iyon ang masakit sa pagkawala. Hindi nito binubura ang mga alaala. Iniiwan nitong buo ang mga ito, napakalinaw, napakabuhay.

Kung alam ko lang, sana mas matagal kitang tiningnan. Sana hindi ako nagmadaling umuwi. Sana sinabi ko ang mga bagay na bagaman ikinimkim sa maikling panahon, karapat-dapat sanang isiwalat. Pero hindi ko alam.

Marahil, hindi talaga Rompeolas ang bumabalik sa akin.

Ikaw.

Ikaw, sa isang hapon na hindi ko alam na huli na.

Inilapat ni: Andrea Lanuza, Layout Artist
Larawang kuha ni: Ya-I Adrin Desuyo, Photojournalist

๐’๐จ๐ซ๐’๐” ๐จ๐ฉ๐ž๐ง๐ฌ ๐๐จ๐จ๐ซ๐ฌ ๐ญ๐จ ๐Ÿ๐ซ๐ž๐ฌ๐ก๐ฆ๐ž๐ง ๐ฐ๐ข๐ญ๐ก ๐œ๐จ๐ฆ๐ฉ๐ซ๐ž๐ก๐ž๐ง๐ฌ๐ข๐ฏ๐ž ๐ฌ๐ญ๐ฎ๐๐ž๐ง๐ญ ๐จ๐ซ๐ข๐ž๐ง๐ญ๐š๐ญ๐ข๐จ๐งSorsogon State University (SorSU) โ€“ Sorsogon City fr...
02/09/2026

๐’๐จ๐ซ๐’๐” ๐จ๐ฉ๐ž๐ง๐ฌ ๐๐จ๐จ๐ซ๐ฌ ๐ญ๐จ ๐Ÿ๐ซ๐ž๐ฌ๐ก๐ฆ๐ž๐ง ๐ฐ๐ข๐ญ๐ก ๐œ๐จ๐ฆ๐ฉ๐ซ๐ž๐ก๐ž๐ง๐ฌ๐ข๐ฏ๐ž ๐ฌ๐ญ๐ฎ๐๐ž๐ง๐ญ ๐จ๐ซ๐ข๐ž๐ง๐ญ๐š๐ญ๐ข๐จ๐ง

Sorsogon State University (SorSU) โ€“ Sorsogon City freshmen students attended the first day of Student Orientation 2026 at the covered court yesterday, September 1, marking their official entry into university life.

The said orientation was divided into two sessions to accommodate the large number of students. The morning session, which ran from 7:45 AM to 12:00 NN, welcomed first-year students from the College of Teacher Education (CoTEd) and College of Health and Science (CoHaS). The afternoon session, scheduled from 1:00 PM to 5:00 PM, was dedicated to students from the College of Engineering and Architecture (CoEA).

The program included an overview of the Office of Student Development Services (OSDS), Student Council Affairs Services (SCAS), curricular policies, Scholarship and Financial Assistance Services Unit, Health Services Unit, Sports and Culture Services, Safety and Security, Food and Housing Services and Media Information System presented by various university and campus officials.

In his Opening Remarks, campus director Dr. Telesforo D. Escoto expressed his greetings to the students for passing the SorSU College Entrance Examinations (SorSUCAT). He further reminded them of their primary responsibility as students of the university.

"What you have to do now is mag-aral nang mag-aral nang mag-aral," Dr. Escoto pressed in his message, emphasizing the importance of dedication to their studies.

Supreme Student Council (SSC) officer-in-charge Gian D. Detablan also stated the purpose of the orientation to the students.

"We want you to know that there's more to university life than just going to class and completing your requirements," Detablan said, highlighting the various support services and opportunities the university offers to enhance the student experience.

The orientation also featured a presentation from the Landbank of the Philippines (LBP), which introduced the Cashlite launchingโ€”a digital banking service aimed at providing students with convenient financial transactions on campus.

An Open Forum was facilitated at the end of each session to address students' questions and concerns about university policies, campus facilities, and student life.

The orientation is set to continue today, September 2, for students from other colleges, ensuring all incoming freshmen receive the same comprehensive introduction to their new academic home.

via | Roxanne Haboc (News Writer) and Errol Jade Malazo (Staff Writer)
Photos: Luisa Catherine Alamer, Photojournalist

๐—ฃ๐—”๐—ก๐—œ๐—ง๐—œ๐—ž๐—”๐—ก | โ€Ž๐’๐ข๐ง๐จ ๐ค๐š ๐ง๐ ๐š ๐ฎ๐ฅ๐ข๐ญ?ni Errol Jade Malazo, Patnugot ng Panitikanโ€ŽAh, siya?โ€Žโ€ŽHindi ko alam. Kilala ko siya noon....
01/09/2026

๐—ฃ๐—”๐—ก๐—œ๐—ง๐—œ๐—ž๐—”๐—ก | โ€Ž๐’๐ข๐ง๐จ ๐ค๐š ๐ง๐ ๐š ๐ฎ๐ฅ๐ข๐ญ?
ni Errol Jade Malazo, Patnugot ng Panitikan
โ€Ž
Ah, siya?
โ€Ž
โ€ŽHindi ko alam. Kilala ko siya noon. Kaibigan. Ngayon? Hindi na.
โ€Ž
โ€ŽKulay-uling pa ang buhok niya dati. Matingkad na itim ang mga mata niyang nagtatago sa mahahabang pilikmata. Mahilig siyang ngumiti. Kilalang-kilala ko kung kailan iyon totoo at kung kailan naman hindi. Wala namang kaso sa akin. Kilala ko siya, eh.
โ€Ž
โ€ŽNoong huli naming pagkikita, kulay-kape na ang buhok niya. Noong nakaraan lang iyon. Napansin ko agad. Hindi ko na tinanong kung bakit niya kinulayan. Alam kong may mga tanong na hindi naman talaga naghihintay ng sagot.
โ€Ž
โ€ŽMedyo malamlam ang mga mata niya noon. Tinanong ko kung okay lang siya.
โ€Ž
โ€Žโ€œOkay lang.โ€
โ€Ž
โ€ŽMabilis. Masyadong mabilis.
โ€Ž
โ€ŽNgumiti pa siya pagkatapos. Iyong ngiting ginagamit niya kapag gusto niyang matapos na ang usapan.
โ€Ž
โ€ŽAlam kong hindi iyon totoo. Alam niyang alam ko iyon.
โ€Ž
โ€ŽBakas sa pulsuhan niya ang masalimuot niyang kasinungalingan. Hindi ko iyon tinanong. Nakita ko lang. Hindi ko na kailangang tanungin kung ano ang ibig sabihin ng mga marka roon. Pagsuko. Pagtatanong ng mga bakit. Basta.
โ€Ž
โ€ŽKilala ko siya.
โ€Ž
โ€ŽO akala ko, kilala ko.
โ€Ž
โ€ŽPaborito niya ang kulay p**a. Iyong matingkad na p**a. Naalala ko pa noong minsang bumili kami ng kung anu-ano sa isang maliit na tindahan at pinagtalunan kung aling p**ang ballpen ang mas maganda. Hindi ko na maalala kung alin ang pinili niya. Naalala ko lang na p**a.
โ€Ž
โ€ŽKaya noong araw na iyon, napansin ko agad ang suot niya. Hindi iyong matingkad na p**a na gusto niya. Mas maputla iyon. Parang dugong malapit nang matuyo sa napabayaang semento sa kalsada.
โ€Ž
Hindi ko sinabi. Hindi na rin ako nagtanong.
โ€Ž
โ€ŽMahal ko siya. Noon at ngayon.
โ€Ž
Naiiyak ako kapag naiiyak siya. Natutuwa ako kapag pinipili niyang ngumiti. Minsan, kapag tumatawa siya nang totoo, napapaisip ako kung gaano katagal siyang nawala bago niya iyon nagawa ulit.
โ€Ž
โ€ŽParang normal.
โ€Ž
โ€ŽAkala ko, kilala ko siya dahil alam ko kung kailan siya nagsisinungaling, kung ano ang paborito niyang kulay, kung paano siya tumatawa, kung anong kanta ang inuulit-ulit niya kapag malungkot siya.
โ€Ž
Hindi ko alam kung kailan nagsimulang bumalik. Walang isang araw na biglang naging maayos ang lahat. Walang malaking pagbabago. Unti-unti lang.
โ€Ž
May araw na mas mahaba ang tulog niya, pero bumangon pa rin siya. May araw na kumain siya nang maayos. May araw na lumabas siya. May araw na tumawa siya nang hindi niya kailangang pilitin. At may isang araw na sinabi niyang gusto niyang mabuhay. Simple lang. Parang wala lang.
โ€Ž
โ€ŽPero alam kong hindi iyon maliit na bagay.
โ€Ž
Hindi naman nawala ang lahat ng dahilan para sumuko. Natutuhan lang niyang hindi lahat ng araw kailangang maging dahilan para manatili. Minsan, sapat nang piliin niyang makita kung ano ang mangyayari bukas.
โ€Ž
Kaya pinili niya.
โ€Ž
Isang araw.
โ€Ž
Tapos isa pa.
โ€Ž
At isa pa.
โ€Ž
Hanggang sa hindi na niya kailangang bilangin.
โ€Ž
โ€ŽOo. Kilala ko siya. Kilala ko ang taong iyon.
โ€Ž
โ€ŽKilala ko ang mga mata niya. Ang ngiti niya. Ang mga tahimik niyang araw. Ang mga kasinungalingang sinabi niyang para sa ikabubuti niya. Kilala ko rin ang mga araw na hindi niya alam kung paano magpatuloy.
โ€Ž
โ€ŽHindi ko lang siya nakilala noong mga araw na pinili niyang sumuko.
โ€Ž
โ€ŽNaroon lang ako.
โ€Ž
โ€ŽNaghihintay na muli ko siyang makilala.
โ€Ž
โ€ŽAt ngayon, kilala ko na ulit.
โ€Ž
โ€ŽAko.

Dibuho ni: Aliah Rica Belo, Senior Graphic Artist
Inilapat ni: Jerica Joyce Funelas, Layout Artist

๐—Ÿ๐—”๐—ง๐—›๐—”๐—Ÿ๐—”๐—œ๐—ก | ๐‡๐ข๐ง๐๐ข ๐€๐ค๐จ ๐ˆ๐ฌ๐š๐ง๐  ๐๐š๐ฒ๐š๐ง๐ขMay isang lumang litrato sa gallery ng aking cellphone na paminsan-minsan kong binabal...
31/08/2026

๐—Ÿ๐—”๐—ง๐—›๐—”๐—Ÿ๐—”๐—œ๐—ก | ๐‡๐ข๐ง๐๐ข ๐€๐ค๐จ ๐ˆ๐ฌ๐š๐ง๐  ๐๐š๐ฒ๐š๐ง๐ข

May isang lumang litrato sa gallery ng aking cellphone na paminsan-minsan kong binabalikan. Nandoon ako, nakasuot ng luntiang toga, at nakangiti sa harap ng kamera. Sa litrato, mukha akong isang estudyanteng walang ibang iniisip kundi ang makapagtapos at makapagsuot ng medalyang maipagmamayabang sa mga kaibigan. Hindi pa malinaw ang kolehiyo, hindi pa pamilyar ang mga susunod na taon, at hindi ko pa alam kung gaano karaming tanong ang dadalhin ko pagkababa ko sa entablado.

Isa sa mga tanong na iyon ay nagsimula sa isang simpleng pangungusap.

โ€œWalang pambansang bayani.โ€

Ilang beses ko na itong narinig noong isa pa akong HUMSS student. Madalas sa mga klase namin sa PolGov sa gabay ni Sir Patriarca, sa mga talakayan, sa mga pahinang binabasa namin, at sa mga diskusyong kung minsan ay nauuwi sa mahahabang argumento, palagi itong bumabalik. Hindi lamang iisang tao ang dapat tawaging bayani. Lahat sila ay bayani.

Noong una, hindi ko ito lubos na nauunawaan. Kung tutuusin, mas madaling matutong kilalanin ang mga bayani kapag mayroon kang mga pangalan at mukha na maaaring tandaan. Rizal. Bonifacio. Mabini. Luna. Silang. Mga pangalang paulit-ulit na lumilitaw sa mga aklat hanggang sa maging pamilyar na ang mga ito.

Naalala ko ang isang debate namin noon tungkol kina Rizal at Bonifacio. Sino ang higit na karapat-dapat tawaging pambansang bayani? Si G*t Jose Rizal ba na nagmula sa marangyang angkan, nag-aral sa Europa, sumulat ng Noli at El Fili, at namatay sa Bagumbayan? O si Andres Bonifacio ba na hindi biniyayaan ng pormal na edukasyon, naging mahalagang mukha ng himagsikan, at kinilalang Ama ng Katipunan?

Dalawang pangalan, dalawang buhay, dalawang paraan ng pagharap sa isang bayang may sariling mga sugat at pangarap.

Ngunit habang pinaglalaban ang napiling panig, mas naging interesado ako sa tanong na nasa likod nito. Bakit kailangan nating pumili?

Marahil, iyon ang isa sa mga bagay na natutuhan kong gawin sa HUMSS: magtanong.

Hindi lamang โ€œano ang sagot?โ€ kundi โ€œbakit ito ang sagot?โ€ Sino ang nagsabi? Kaninong kuwento ito? Sino ang hindi naririnig? Ano ang maaaring hindi natin nakikita kapag tumitingin tayo mula sa isang panig lamang?

Bilang isang humanista, hindi pala sapat ang maraming alam. Kailangan ding matutong tumingin sa tao sa likod ng bawat konsepto, sa buhay sa likod ng bawat pangyayari, at sa mga kuwentong maaaring hindi naisulat. Kaya unti-unting nagbago ang tingin ko sa kabayanihan.

Hindi na lamang ito tungkol sa mga pangalang may rebulto o mga taong nakalaan ang isang araw sa kalendaryo. Nariyan din ang mga taong ang kabayanihan ay hindi naman kailangang ipahayag. Ang gurong patuloy na nagtuturo. Ang tatay na nakipagsapalaran sa ibang bansa upang masubukang hagkan ang buhay na hindi kayang ipagkaloob ng sariling bayan. Ang magulang na gumigising nang maaga upang may maihain sa hapag-kainan. Ang manggagawang umuuwi nang pagod ngunit muling babangon nang maaga kinabukasan matustusan lamang ang kinasanayang pamumuhay. Ang estudyanteng patuloy na pumapasok kahit walang pamasahe o pambili man lang ng uulamin sa tanghalian.

Wala silang monumento o pangalan sa kalsada, tulay, o lalawigan. Ngunit may mga buhay na naaabot ng kanilang ginagawa.

Tatlong taon na ang nakalipas mula nang isuot ko ang luntiang toga sa araw ng aking pagtatapos bilang HUMSS student. Ngayon, nasa ikatlong taon na ako sa kolehiyo, ngunit kapag nakikita ko ang litrato, parang bumabalik pa rin sa akin ang dating ako: isang estudyanteng maraming gustong malaman at mas maraming gustong itanong.

Hindi ko noon alam na ang pagiging humanista ay maaaring manatili sa iyo kahit kupas na ang pintura ng gusaling noong kayo pa ang gumagamit ay bagong pahid pa lamang. Na ang mga tanong na natutuhan mong itanong tungkol sa kasaysayan ay maaari mo ring itanong tungkol sa kasalukuyan. Na ang mga taong pinag-aaralan mo sa libro ay hindi lamang mga taong dapat alalahanin, kundi mga salamin na maaaring gamitin upang mas maunawaan ang mga taong nabubuhay kasama natin ngayon.

Kaya ngayong Araw ng mga Bayani, hindi ko na masyadong iniisip kung sino ang dapat ilagay sa pinakamataas na pedestal.

Mas interesado akong tumingin sa paligid.

Sa mga taong hindi natin tinatawag na bayani ngunit may mga buhay na kanilang pinagaan. Sa mga taong walang pangalan sa monumento ngunit may pangalan sa puso ng isang pamilya. Sa mga taong hindi kailanman magiging bahagi ng isang aklat ngunit, sa sarili nilang paraan, may naiiwan sa mundong kanilang ginagalawan.

At kapag ibinalik ko sa sarili ko ang tanong, simple lang ang sagot.

Hindi ako isang bayani.

Hindi ako Rizal. Hindi ako Bonifacio. Hindi ako isang pangalan na nakaukit sa bato o marmol sa mga pasilyo ng paaralan o sa pagpasok sa munisipyo malapit sa tagdan ng watawat. Isa lamang akong dating humanistang mag-aaral na ngayo'y nasa ikatlong taon ng kolehiyo, patuloy na natututo at, higit sa lahat, patuloy na nagtatanong.

Marahil, hindi ko kailangang maging bayani.

Baka sapat nang maging humanista: iyong marunong magtanong, marunong makinig, at marunong tumingin sa tao hindi lamang bilang pangalan sa isang kuwento, kundi bilang isang buhay na may sariling kuwento.

Kaya kapag muli kong binuksan ang lumang litrato ng binatang nakasuot ng luntiang toga, hindi ko na nakikita lamang ang isang batang nangangarap sa buhay.

Nakikita ko ang isang taong nagsisimula pa lamang matutong magtanong. At marahil, sa isang mundong puno ng mga kasagutan, iyon ang isa sa pinakamahalagang bagay na maaari kong dalhin sa hinaharap.

Hindi ako isang bayani.

Pero habang may mga hindi pa nasasagot, patuloy akong magtatanong.

Sa panulat ni: Errol Jade Malazo, Staff Writer
Sa paglalapat nina: Jerica Joyce Funelas (Layout Artist) at Nikko Lagco (Graphic Artist)

๐—ฃ๐—จ๐—•๐—Ÿ๐—œ๐—–๐—”๐—ง๐—œ๐—ข๐—ก ๐—”๐——๐—ฉ๐—œ๐—ฆ๐—ข๐—ฅ๐—ฌ: ๐—ฃ๐—ข๐—ฆ๐—ง๐—ฃ๐—ข๐—ก๐—˜๐— ๐—˜๐—ก๐—ง ๐—”๐—ก๐—— ๐—˜๐—ซ๐—ง๐—˜๐—ก๐——๐—˜๐—— ๐—ฆ๐—–๐—ฅ๐—˜๐—˜๐—ก๐—œ๐—ก๐—š ๐—ฆ๐—–๐—›๐—˜๐——๐—จ๐—Ÿ๐—˜To all pre-registered applicants who scheduled their s...
30/08/2026

๐—ฃ๐—จ๐—•๐—Ÿ๐—œ๐—–๐—”๐—ง๐—œ๐—ข๐—ก ๐—”๐——๐—ฉ๐—œ๐—ฆ๐—ข๐—ฅ๐—ฌ: ๐—ฃ๐—ข๐—ฆ๐—ง๐—ฃ๐—ข๐—ก๐—˜๐— ๐—˜๐—ก๐—ง ๐—”๐—ก๐—— ๐—˜๐—ซ๐—ง๐—˜๐—ก๐——๐—˜๐—— ๐—ฆ๐—–๐—ฅ๐—˜๐—˜๐—ก๐—œ๐—ก๐—š ๐—ฆ๐—–๐—›๐—˜๐——๐—จ๐—Ÿ๐—˜

To all pre-registered applicants who scheduled their screening and interview for tomorrow, August 31, 2026, please be advised that all scheduled assessments are POSTPONED in observance of National Heroes Day, a declared national holiday.

In line with this, The Artificer has extended the official screening and interview period to run from September 1 to September 10, 2026. Applicants may visit The Artificer Office on the 2nd Floor of the Education Building, beside Room 210, at their most convenient time between 8:00 AM and 5:00 PM within the rescheduled dates. The entire process is expected to take approximately 1 to 2 hours.

Applicants are requested to update their preferred date and time slot within the extended period from September 1 to September 10, 2026, by submitting their updated schedule via email to [email protected]. The Editorial Board may also be reached through this address for any further inquiries or concerns.

The Artificer appreciates the applicants' understanding and continued commitment to becoming torchbearers of truth.

๐—ฃ๐—”๐—ก๐—œ๐—ง๐—œ๐—ž๐—”๐—ก | ๐ƒ๐ข๐ญ๐จ, ๐›๐š๐ฐ๐š๐ฅ ๐š๐ง๐  ๐ฆ๐š๐ข๐ง๐ ๐š๐ฒ.ni Vincent DimaanoMabilis na kabog ng dibdib at mga yabag na hindi na mabilang kung ...
30/08/2026

๐—ฃ๐—”๐—ก๐—œ๐—ง๐—œ๐—ž๐—”๐—ก | ๐ƒ๐ข๐ญ๐จ, ๐›๐š๐ฐ๐š๐ฅ ๐š๐ง๐  ๐ฆ๐š๐ข๐ง๐ ๐š๐ฒ.
ni Vincent Dimaano

Mabilis na kabog ng dibdib at mga yabag na hindi na mabilang kung ilan ang natanggap kong gantimpala buhat ng aking prinsipyo at katapangan.

Alas-diyes ng gabi, habang pauwi galing sa trabaho, nang aktong liliko kami sa isang madilim na eskinita na tama lang ang kitid para magkasya ang sinasakyan naming van, may kung anong malakas na liwanag ang nagpahinto at nagpawala ng aming antok at pagod.

Ilang segundo lamang ang lumipas at nawala rin ito. Bumungad sa harapan namin ang mga lalaking nakatakip ang mga mukha na ilang metro lamang ang layo. Madilim ang paligid, ngunit aninag pa rin ang mga armas na dala nila. Sa mga oras na iyon, alam ko na kung ano ang mga susunod na mangyayari.

Pinaulanan kami ng kaliwaโ€™t kanang bala. Napuno ng takot at sigawan ang buong sasakyan. Sa halip na mangamba para sa sariling buhay, mas inalala ko ang aking mga kasamahan na batid kong tulad ko, sabik na ring makauwi sa kani-kanilang mga tahanan.

May sapat pang espasyo sa gilid para buksan ang pinto sa likuran. Paisa-isa ko silang pinababa hanggang sa ako na lamang ang maiwan. Patuloy ang pagpapaulan. Bago pa man sila tuluyang makalapit sa sasakyan, agad na akong bumaba.

Hindi lamang mga daplis ng bala ang aming natamo, kundi pati na rin bangungotโ€”isang pangyayaring magpapaalala na ang katotohanan, anumang oras, ay maaaring patahimikin at lagyan ng busal.

Pagsasalaysay ni Gina, isang sikat na mamamahayag, nang bigla silang harangin ng mga armadong lalaki kagabi sa isang madilim na eskinita ng Barangay 145 matapos niyang isiwalat sa publiko ang talamak na nangyayaring korapsiyon sa pamahalaan.

๐˜”๐˜ข๐˜ฅ๐˜ข๐˜ญ๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฎ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ข๐˜ฉ๐˜ช๐˜ฎ๐˜ช๐˜ฌ ๐˜ฌ๐˜ข๐˜ฑ๐˜ข๐˜จ ๐˜ฉ๐˜ช๐˜ฏ๐˜ฅ๐˜ช ๐˜ฅ๐˜ช๐˜ณ๐˜ฆ๐˜ฌ๐˜ต๐˜ข๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฏ๐˜ข๐˜ข๐˜ข๐˜ฑ๐˜ฆ๐˜ฌ๐˜ต๐˜ถ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ฏ, ๐˜ฏ๐˜จ๐˜ถ๐˜ฏ๐˜ช๐˜ต ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ณ๐˜ข ๐˜ด๐˜ข ๐˜ฎ๐˜จ๐˜ข ๐˜ฎ๐˜ข๐˜ฎ๐˜ข๐˜ฎ๐˜ข๐˜ฉ๐˜ข๐˜บ๐˜ข๐˜จ ๐˜ฏ๐˜ข ๐˜ฎ๐˜ข๐˜บ ๐˜ด๐˜ช๐˜ฏ๐˜ถ๐˜ฎ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ข๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฎ๐˜ข๐˜ฃ๐˜ช๐˜จ๐˜ข๐˜ต ๐˜ฏ๐˜ข ๐˜ต๐˜ถ๐˜ฏ๐˜จ๐˜ฌ๐˜ถ๐˜ญ๐˜ช๐˜ฏ ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ณ๐˜ข ๐˜ด๐˜ข ๐˜ฃ๐˜ข๐˜บ๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ฏ๐˜ข ๐˜ฎ๐˜ข๐˜จ๐˜ญ๐˜ข๐˜ฉ๐˜ข๐˜ฅ ๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ธ๐˜ข๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฌ๐˜ข๐˜ต๐˜ฐ๐˜ต๐˜ฐ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ข๐˜ฏ, ๐˜ธ๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฑ๐˜ถ๐˜ธ๐˜ข๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ข๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ด๐˜ข๐˜ญ๐˜ช๐˜ต๐˜ข๐˜ฏ๐˜จ โ€˜๐˜ฌ๐˜ข๐˜ต๐˜ข๐˜ฉ๐˜ช๐˜ฎ๐˜ช๐˜ฌ๐˜ข๐˜ฏ.โ€™ ๐˜•๐˜จ๐˜ข๐˜บ๐˜ฐ๐˜ฏ๐˜จ ๐˜•๐˜ข๐˜ต๐˜ช๐˜ฐ๐˜ฏ๐˜ข๐˜ญ ๐˜—๐˜ณ๐˜ฆ๐˜ด๐˜ด ๐˜๐˜ณ๐˜ฆ๐˜ฆ๐˜ฅ๐˜ฐ๐˜ฎ ๐˜‹๐˜ข๐˜บ, ๐˜ข๐˜ต๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฃ๐˜ช๐˜จ๐˜บ๐˜ข๐˜ฏ๐˜จ-๐˜ฑ๐˜ถ๐˜จ๐˜ข๐˜บ ๐˜ข๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ญ๐˜ข๐˜ฉ๐˜ข๐˜ต ๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฎ๐˜จ๐˜ข ๐˜ฎ๐˜ข๐˜ฎ๐˜ข๐˜ฎ๐˜ข๐˜ฉ๐˜ข๐˜บ๐˜ข๐˜จ ๐˜ข๐˜ต ๐˜ฎ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ถ๐˜ฏ๐˜ถ๐˜ญ๐˜ข๐˜ต ๐˜ฏ๐˜ข ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ต๐˜ถ๐˜ญ๐˜ฐ๐˜บ ๐˜ฏ๐˜ข ๐˜ฏ๐˜ข๐˜จ๐˜ด๐˜ช๐˜ด๐˜ช๐˜ญ๐˜ฃ๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฅ๐˜ข๐˜จ๐˜ช๐˜ต๐˜ข๐˜ฃ ๐˜ด๐˜ข ๐˜ฌ๐˜ข๐˜ฃ๐˜ช๐˜ญ๐˜ข ๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฃ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ต๐˜ข ๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ข๐˜ฌ๐˜ฐ๐˜ต, ๐˜ฌ๐˜ข๐˜ณ๐˜ข๐˜ฉ๐˜ข๐˜ด๐˜ข๐˜ฏ, ๐˜ข๐˜ต ๐˜ณ๐˜ฆ๐˜ฅ-๐˜ต๐˜ข๐˜จ๐˜จ๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ด๐˜ข ๐˜ฃ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ด๐˜ข.

Sa paglalapat ni: Andrea Lanuza, Layout Artist

28/08/2026

๐—–๐—”๐—Ÿ๐—Ÿ๐—œ๐—ก๐—š ๐—”๐—Ÿ๐—Ÿ ๐—ฃ๐—ฅ๐—˜-๐—ฅ๐—˜๐—š๐—œ๐—ฆ๐—ง๐—˜๐—ฅ๐—˜๐—— ๐—”๐—ฃ๐—ฃ๐—Ÿ๐—œ๐—–๐—”๐—ก๐—ง๐—ฆ! ๐—”๐—ฅ๐—˜ ๐—ฌ๐—ข๐—จ ๐—ฅ๐—˜๐—”๐——๐—ฌ ๐—ง๐—ข ๐—ง๐—”๐—ž๐—˜ ๐—ฃ๐—”๐—ฅ๐—ง?

To all students who pre-enlisted during Salubong 2026 on August 10 and those who completed the online registration via Google Forms from August 19 to August 26, 2026โ€”the next phase of your application has officially arrived! The Artificer, the official student publication of Sorsogon State University โ€“ Sorsogon City Campus, officially invites you to undergo our screening and interview process.

Kindly check your respective email and messenger inboxes, as The Artificer has already sent a message regarding your schedule.

๐—ฆ๐—–๐—ฅ๐—˜๐—˜๐—ก๐—œ๐—ก๐—š ๐—”๐—ก๐—— ๐—œ๐—ก๐—ง๐—˜๐—ฅ๐—ฉ๐—œ๐—˜๐—ช ๐——๐—˜๐—ง๐—”๐—œ๐—Ÿ๐—ฆ
Dates: August 31 to September 3, 2026
Time: 8:00 AM โ€“ 5:00 PM (Process takes approximately 1 to 2 hours)
Venue: The Artificer Office, 2nd Floor, Education Building (beside Room 210)

๐—ช๐—›๐—”๐—ง ๐—ง๐—ข ๐—•๐—ฅ๐—œ๐—ก๐—š?
For Writers (News, Sports, Editorial, Column, Feature, Literary, Sci-Tech/DevCom)
โ€ข Each applicant shall bring their own yellow pad paper and pens.

For Copyreading:
โ€ข Each applicant shall only use No. 2 pencil for copyreading. Using other kinds of pencil will automatically disqualify the applicant.

For Photojournalism:
โ€ข All aspiring Photojournalists who will undergo screening should bring their own camera may it be mobile phone, digital camera, DSLR camera or any camera as long as the photos can be shared in softcopy. They should also bring bond paper and pen or pencil.

For Video Journalism:
โ€ข All aspiring Video Journalists who will undergo screening should bring their own camera may it be mobile phone, digital camera, DSLR camera or any camera, and laptop for video taking and video editing.

For Editorial Cartooning:
โ€ข Any type of pencil except charcoal pencil.
โ€ข Oslo papers/bond papers
โ€ข For digital, bring your own stylus (optional), phone, tablet, or laptop with drawing app/software of your choice.

For Graphics:
โ€ข Any type of pencil, pens, markers, and/or any dry coloring materials.
โ€ข Oslo papers/Bond papers
โ€ข For digital, bring your own stylus (optional), phone, tablet, or laptop with drawing app/software of your choice.

For Layout Designing:
โ€ข Laptop or phone installed with any drawing/editing software or application for layout designing

Reminders for Field Applicants (Photojournalism & Video Journalism):
โ€ข Applicants undergoing outdoor assessments are advised to bring personal rain and heat protection (umbrella or cap) and their own drinking water.

๐—œ๐— ๐—ฃ๐—ข๐—ฅ๐—ง๐—”๐—ก๐—ง ๐—ฅ๐—˜๐— ๐—œ๐—ก๐——๐—˜๐—ฅ
Kindly respond to the email sent to you with your preferred date and time slot within the screening period as soon as possible to finalize your schedule.

For further inquiries or concerns, you may message our official page or contact us via email at [email protected].

Be a torchbearer of truth. See you there, future campus journalists!

Video Edited: Usha Bautista, Videojournalist

Address

Magsaysay Street
Sorsogon
4700

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when The Artificer posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to The Artificer:

Shortcuts

Share

Category