SINDH Opinion

28/04/2026

بلوچستان جي ضلعي آواران جي علائقي ڪولواہ ۾ موبائل ٽاور کي نقصان پهچڻ وارو واقعو

20/04/2026

ٽرمپ صاحب پاران سهولتڪار ڏانهن!!!

هيلو منهنجا محترم ۽ قابلِ اعتماد سهولتڪار، مان هاڻي ننڊ جي مقدس ذميواري نڀائڻ وڃي رهيو آهيان۔ جڏهن مان سمهِي وڃان، مهرباني ڪري اهو پيغام جاري ڪجو ته توهان مسٽر ٽرمپ کي انتهائي سنجيدگي ۽ دلگداز لهجي ۾ محاصرو ختم ڪرڻ جي پُرزور اپيل ڪئي آهي۔ جيئن ئي مان جاڳندس، مان فوري طور محاصرو ختم ڪرڻ جو “تاريخي فيصلو” ڪندس۔

ان عمل سان توهان جي واکاڻ جا طوفان اڀرندا، ۽ منهنجي تعريف جا دهڪا ٻڌبا! ان کان پوءِ، مهرباني ڪري شهباز اسپيڊ سان اعلان ڪجو ته مون کي ٽئين ڀيري نوبل انعام لاءِ نامزد ڪيو وڃي۔

او، مون کي اهو ننڍڙو ماڻهو ته بيحد پسند آهي! سچ پڇو ته ڏاڍو ئي پسند آهي!

سهولتڪار: بلڪل ٺيڪ، مسٽر صدر! حڪم جي تعميل ڪئي ويندي—پوري پروفيشنلزم سان، ۽ ٿوري مسڪراهٽ سان

17/12/2025

ڪچو: رڳو ڌاڙيلن جو علائقو نه، پر رياست جي غير موجودگيءَ جو عڪس

ڪچو صديون پراڻو علائقو آهي، پر بدقسمتي سان هن کي هميشه رڳو “ڌاڙيلن جو مسئلو” قرار ڏئي نظرانداز ڪيو ويو. حقيقت اها آهي ته ڪچو ڪو ڏوهن جي پيداوار نه، پر رياست جي پوئتي هٽڻ جو نتيجو آهي. جتي اسڪول ناهن، اتي بندوق استاد بڻجي وڃي ٿي؛ جتي عدالت نٿي پهچي، اتي طاقت انصاف بڻجي ٿي؛ ۽ جتي رياست مستقل موجود نه هجي، اتي ڏوهه عارضي نه، پر نسل در نسل منتقل ٿين ٿا.

ڪچي جو اصل مسئلو اهو ناهي ته هتي رهندڙ ماڻهو ڏوهاري آهن، پر مسئلو اهو آهي ته رياست انهن کي شهري بڻائڻ وساري ويٺي آهي. ڪچي کي هميشه رڳو آپريشنن جي نظر سان ڏٺو ويو، ڪڏهن به انسان، معيشت ۽ قانون جي زاويي سان سنجيدگيءَ سان نه ڏٺو ويو.

سوال اهو ناهي ته ڪچي ۾ ڌاڙيل ڇو آهن؛ اصل سوال اهو آهي ته رياست ڪٿي آهي؟

ڪچي جي زميني حقيقت

ڪچي ۾ چار ڪردار آهن: عام ماڻهو، ڌاڙيل، پوليس ۽ رياست. پر حقيقت اها آهي ته انهن مان سڀ کان وڌيڪ مظلوم عام شهري آهي. هڪ پاسي ڌاڙيل آهن، جيڪي بندوق جي زور تي جيئندا آهن؛ ٻي پاسي اها رياست آهي، جيڪا رڳو آپريشنن جي ڏينهن ۾ ياد اچي ٿي. پوليس جان هٿ ۾ کڻي وڃي ٿي، پر بغير مڪمل اختيارن، وسيلا ۽ مستقل سهڪار جي.

اهي سڀ ڌاڙيل ڄم کان ڏوهاري نه هئا. ڪيترائي ماڻهو زميني تڪرارن، قبائلي دشمني، غربت ۽ بيروزگاريءَ سبب هن راهه تي آيا. وقت سان گڏ اهي گروهه منظم ڏوهاري نيٽ ورڪ بڻجي ويا. رياست، خاص ڪري پوليس، جي وڏي غلطي اها رهي آهي ته هن ڪچي جي عام ماڻهن ۽ ڏوهاري گروهن ۾ فرق ڪرڻ ڇڏي ڏنو. جڏهن رياست سڀني کي دشمن سمجهي ٿي، تڏهن دوست ڪو به نٿو رهي.

ناڪامين جو سچ

ڪچي ۾ بي شمار آپريشن ٿيا. ڪجھ ڌاڙيل مارجي ويا، ڪجھ گرفتار ٿيا، ڪجھ هٿيار ڦٽا ڪيا، پر امن نه آيو. ڇو؟ ڇو ته آپريشن کان پوءِ پوليس واپس هلي وڃي ٿي. انتظاميه موجود ناهي. نه اسڪول آهن، نه اسپتالون، نه روزگار جا ذريعا.

سوال اهو به آهي ته ڇا ڪڏهن ڪنهن ڊپٽي ڪمشنر، اسسٽنٽ ڪمشنر يا ڪمشنر ڪچي جو سنجيده دورو ڪيو؟ ڇا ڪڏهن امن امان بابت قبائلي عمائدين سان ڪو جرڳو ٿيو؟ تاريخ گواه آهي ته اهڙو ڪجهه به ناهي ٿيو. نه سياستدان جاڳيا، نه سردار، نواب، رئيس يا مخدوم.

سنڌ ۽ پنجاب جا ڪچا علائقا ساڳي مسئلي جو شڪار آهن، پر پاليسيون ٻه آهن. هڪ صوبو ٻئي کي ڏسندو رهي ٿو، ۽ ڌاڙيل ٻنهي پاسن کان فائدو کڻن ٿا. هي سچ تلخ آهي، پر حقيقت آهي ته اسان ڪچي کي سنڀالڻ بدران رڳو ڪنٽرول ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي آهي.

حل: بندوق نه، پر مڪمل رياست

ڪچي جو حل رڳو بندوق ناهي، پر مڪمل رياستي موجودگي آهي. جيڪڏهن واقعي ڪچي ۾ امن گهرجي ته چار شيون هڪ ئي وقت آڻڻيون پونديون:

نمبر 1: مستقل سيڪيورٽي
آپريشن نه، پر مستقل پوليس چوڪيون. پوليس لاءِ خاص ڪچو الائونس، مقامي نوجوانن جي ڀرتي، جديد واٽر اسپيڊ بوٽس ۽ ڊرون ٽيڪنالاجيءَ جو استعمال.

نمبر 2: زمين ۽ انصاف
جيستائين ڪچي جي زمين جو قانوني رڪارڊ صاف نه ٿيندو، بندوق فيصلا ڪندي رهندي. ڪچي جي ماڻهن کي 50 سالن جي ليز تي زمين ڏئي، انهن کي قانوني رڪارڊ ۾ آندو وڃي. قبائلي دشمني ۽ قتلن جا فيصلا ڊي آءِ جي سطح جو آفيسر، مقامي قبائلي عمائدين جي ثالثي سان ڪري. جيڪي گروهه رياست آڏو هٿيار ڦٽا ڪن ۽ عدالتن کي منهن ڏين، انهن کي رياست طرفان مالي مدد، خاندان، زمين ۽ مال جي تحفظ جي ضمانت ڏني وڃي. بينظير انڪم سپورٽ پروگرام جي طرز تي “ڪچو سپورٽ پروگرام” شروع ڪيو وڃي، جيئن سنڌ ڪچو سرينڊر پروگرام هڪ مثال آهي.

نمبر 3: معيشت ۽ روزگار
ماهيگيري، زراعت ۽ لائيو اسٽاڪ جهڙا شعبا بحال ڪيا وڃن. جڏهن روزگار هوندو ته بندوق بوجھ بڻجي ويندي. بلاسود قرض، ۽ پائيدار انفراسٽرڪچر جيئن مستقل اسڪول، موبائل صحت مرڪز، ننڍا پل ۽ اهڙيون سڙڪون جيڪي ٻوڏ برداشت ڪري سگهن، اهي علائقا رياست جي ويجهو آڻينديون.

نمبر 4: تعليم ۽ سڃاڻپ
سڃاڻپ کان سواءِ شهري نٿو بڻجي، ۽ تعليم کان سواءِ رياست مضبوط نٿي ٿئي. ان لاءِ ضروري آهي ته ڪچي جي ماڻهن کي سسٽم ۾ آندو وڃي. ڪچي کي فوجي محاذ نه، پر سماجي بحاليءَ جو علائقو سمجهڻ گهرجي.

ڪچو پاڪستان آهي، جنگل نه

ڪچو ڪو ڏورانهون جنگل ناهي. اهو پاڪستان جو حصو آهي. هتي رهندڙ ماڻهو به اوترا ئي شهري آهن جيترا اسين ۽ اوهين. جيڪڏهن اڄ به اسان ڪچي کي نظرانداز ڪيو ۽ رڳو آپريشنن تي ڀاڙينداسين ته حالتون ڪڏهن به نه بدلجنديون. آپريشن عارضي حل ٿي سگهي ٿو، مستقل حل ناهي.

هي رڳو ڪچي جو مسئلو ناهي، هي رياست جي هجڻ يا نه هجڻ جو سوال آهي. فيصلو اسان جي هٿ ۾ آهي: يا ته ڪچي کي پاڪستان بڻايون، يا پوءِ آپريشنن تي آپريشن ڪندا رهون.

16/12/2025

ڪراچي ۾ جعلي نمبر پليٽن خلاف سخت ڪارروائي جو اعلان
ڪراچي پوليس چيف جاويد عالم اوڊھو چيو آهي ته اطلاع مليا آهن ته ڪجهه گاڏين وارا اي چالان کان بچڻ لاءِ جعلي نمبر پليٽن جو استعمال ڪري رهيا آهن، جنهن کي ڪنهن به صورت ۾ برداشت نه ڪيو ويندو. شهر ۾ جعلي نمبر پليٽن خلاف وڏي پيماني تي مهم شروع ڪرڻ جو فيصلو ڪيو ويو آهي.
سي پي ايل سي چيف ۽ ڊي آءِ جي ٽريفڪ سان گڏ پريس ڪانفرنس ڪندي پوليس چيف چيو ته اي چالان سسٽم لاڳو ٿيڻ کان پوءِ ٽريفڪ نظام ۾ نمايان سڌارو آيو آهي، ۽ هن وقت تائين لڳ ڀڳ هڪ لک اي چالان جاري ڪيا ويا آهن، جيڪي قانون جي بالادستي جو ثبوت آهن.
ايڊيشل آءِ جي ڪراچي وڌيڪ ٻڌايو ته 19 ڊسمبر کان جعلي ۽ ٽيمپرڊ نمبر پليٽن خلاف باقاعده مهم شروع ڪئي ويندي، جنهن ۾ ايڪسائيز کاتو به پوليس سان گڏ شامل هوندو. اهم شاهراهن تي ايڪسائيز جو عملو مقرر ڪيو ويندو.
جاويد عالم اوڊھو صاف لفظن ۾ چيو ته جعلي يا ٽيمپرڊ نمبر پليٽ لڳايل گاڏي نه رڳو بند ڪئي ويندي پر قانون مطابق ڪيس به داخل ڪيو ويندو. پوليس جو مقصد شهر ۾ نظم و ضبط، شفافيت ۽ عوام جي جان ۽ مال جي حفاظت کي يقيني بڻائڻ آهي.
قانون جي پاسداري ڪريو، جعلي طريقن کان پاسو ڪريو، ڇو ته قانون سڀني لاءِ برابر آهي.

15/12/2025

ھالار وساڻ جي شادي ۾ اڳوڻي چيف منسٽر سنڌ ڊاڪٽر ارباب غللام رحيم سيد ناصر شاھ سان ھٿ ملائيندي فريال ٽالپور سان مخاتف ٿيندي چيو ته ناصر شاھ جڏهن اسان وٽ ھو جوان ھو توهان وٽ پوڙھو ٿي ويو آهي

09/12/2025

عمران خان کی بہنوں نے ملاقات کی اجازت نہ دینے پر اڈیالہ جیل کے قریب دھرنا دے دیا

09/12/2025

08/12/2025

جو کبھی مسٹر %10 ہوتا تھا اب سندھ کے ہر ترقیاتی منصوبے میں %60 کمشن یہ خاندان کھا جاتا ہے باقی کا %40 دوسرے لے جاتے ہوں گے اس لئے گٹر کے ڈھکن نہيں ہیں، معصوم بچے گٹروں میں گر کر مر رہے ہیں۔
اگر یہ واقعہ چین میں ہوا ہوتا تو اب تک اس خاندان کو گٹر میں پھینکا جاچکا ہوتا

08/12/2025

خوشخبري بيروزگارن لاء !!
ڊپٽي ڪمشنر شهيد بينظير آباد پاران ضلعي جي مختلف کاتن ۾ BPS-01 کان BPS-04 تائين پوسٽن تي ڀرتين بابت صوبائي ڪابينه جي فيصلي مطابق عمل شروع ڪيو ويو آهي
سڀني لاڳاپيل کاتن جي آفيسرن کي هدايتون جاري ڪيون ويون آهن ته هو ڀرتيون سرڪاري پاليسي مطابق مڪمل ڪن ...

08/12/2025

چیف آف دی آرمی اسٹاف و چیف آف ڈیفنس فورسز، فیلڈ مارشل سید عاصم منیر کا کہنا کہ بھارت کسی خود فریبی یا گمان کا شکار نہ رہے، اگلی بار پاکستان کا جواب اس سے بھی برق رفتار اور شدید ہوگا۔

مسلح افواج کے افسران سے خطاب کرتے ہوئے فیلڈ مارشل سید عاصم منیر نے کہا کہ نئے قائم ہونے والے ڈیفنس فورسز ہیڈ کوارٹرز میں بنیادی تبدیلی تاریخی ہے، بڑھتے اور بدلتے ہوئے خطرات کے پیشِ نظر ضروری ہے کہ ہم ملٹی ڈومین آپریشنز کو تینوں افواج کے متحد نظام کے تحت مزید بہتر کریں۔

فیلڈ مارشل نے کہا کہ ڈیفنس فورسز ہیڈ کوارٹرز کا قیام اس تبدیلی کی جانب ایک ضروری قدم ہے، ہر سروس اپنی آپریشنل تیاریوں کے لیے اپنی انفرادیت برقرار رکھے گی، ڈیفنس فورسز کا ہیڈکوارٹر سروسز کے آپریشن کو مربوط اور ہم آہنگ کرے گا۔

آرمی چیف نے کہا کہ بالا کمانڈ کی یکجہتی کے ساتھ ساتھ تینوں افواج اپنی اندرونی خود مختاری اور تنظیمی ڈھانچہ برقرار رکھیں گی۔

چیف آف ڈیفنس فورسز نے کہا طالبان رجیم کو واضح پیغام دیا گیا ہے کہ ان کے پاس فتنۃ الخوارج یا پاکستان میں سے کسی ایک کا انتخاب کرنے کے علاوہ کوئی آپشن نہیں۔

فیلڈ مارشل نے کہا میں اس بات کا اعادہ کرتا ہوں کہ پاکستان ایک امن پسند ملک ہے تاہم کسی کو بھی پاکستان کی خودمختاری، علاقائی سالمیت پر آنچ اور ہمارے عزم کو آزمانے کی اجازت نہیں دی جائے گی

چیف آف ڈیفنس فورسز کا کہنا تھا کہ تمام یہ جان لیں کہ پاکستان کا تصور ناقابل تسخیر ہے اور اس کی حفاظت ایمان سے سرشار جانبازوں اور متحد قوم کے پختہ عزم نے کر رکھی ہے۔ پاکستان ہمیشہ زندہ باد!