29/12/2025
Plac Niepodległości 7 – lekko przypudrowana sadzą i kurzem, ale urodą aż bije po oczach. Zbudowana w 1897 roku przez Dawida Jacobsohna, żydowskiego kupca i rentiera, co budowniczowie skrzętnie odnotowali na kartuszu w zwieńczeniu kamienicy, w stylu eklektycznym. Nad wejściem do bramy, pod wykuszem, oznaczono inicjały właściciela DJ.
Poprzednie adresy:
Groblowa 40 (1913 rok)
Groblowa 31 (1924 rok)
Groblowa 33 (1933 rok)
Na przełomie XIX i XX wieku architekci czerpali to, co najlepsze z renesansu, baroku i innych stylów, stąd połączenie elementów charakterystycznych dla różnych stylów z przeszłości. Oryginalna beżowa (piaskowcowa) elewacja nadaje jej powagi małego zamku w puszczy miasta.
Kamienica przy Placu Niepodległości 7 olśniewa bogatą ornamentyką: detalami architektonicznymi, rzeźbionymi obramieniami okien oraz ozdobną fasadą. Warto zwrócić szczególną uwagę na zróżnicowane formy okien: łukowych na 2 piętrze między osią wejściową a osiami balkonów oraz prostokątne w pozostałych częściach domu, a także bogato zdobiony wykusz okienny w osi bramnej. Zdobione balustrady i konstrukcje balkonów dodają budynkowi dynamiki i złożoności.
Wzrok przykuwa mansardowy dach z lukarnami (oknami dachowymi) w różnych formach, w tym centralnym, bardziej ozdobnym szczytem. Częściowe rustykowanie (boniowanie) na parterze i w detalach fasady, nadaje jej solidności.
Dzięki przemiłej lokatorce z 2 piętra mogliśmy wejść do środka, by podziwiać majestatyczny przejazd bramny i geometrycznie ułożonymi płytkami, a także sztukaterie sklepienia bramy. W kamienicy zachowała się częściowo oryginalna stolarka drzwi wewnętrznych.
Nie sprawdzaliśmy, jaki jest widok z okien, ale krzywizna elewacji musi dostarczać mieszkańcom tej piękności fantastycznych widoków.
Pierwsza po zbudowaniu budynku księga adresowa, wydana w 1898 roku, podaje nam właściciela kamienicy - kupca Davida Jacobsohna. Oprócz niego kamienicę zamieszkują:
- Walter Steinborn, księgowy,
- Wilhelm Wichmann, inspektor policji,
- Theodor Moses, kupiec, sklep z wyrobami manufakturowymi,
- Agnes Zinn, szwaczka,
- Isidor Holzmann, kupiec, handel winami,
- Robert Eifler, kierownik warsztatu,
- W***y Timpernagel, kupiec, prokurent towarzystwa akcyjnego browaru Kunterstein,
- Emil Haslau, sekretarz dworski.
Według księgi adresowej Grudziądza z 1913 roku, nieruchomość zamieszkiwali:
- David Jacobsohn, rentier, właściciel domu
- Franz Nuszkowski, właściciel tartaku
- T. Moses, kupiec. [Artykuły krótkie i wełniane hurtowo].
- Emma Wentscher, panna, krawcowa.
- Berta Wentscher, panna.
- Leo Franz Paz, kierownik filii.
- Hugo Görke, nauczyciel szkoły realnej stopnia wyższego.
- W. Griese, ślusarz.
W 1924 roku właścicielem domu był nadal Dawid Jacobsohn.
W kamienicy mieszkali:
- Dawid Jacobsohn,
- Antoni Joppek, maszynista,
- Julia Malewska, wdowa,
- J. Maciejewski, kupiec (handel mebli w parterze),
- M. Ostrowski, prezes sądu okręgowego,
- Sujak, dyrektor,
- Wentscher, modniarka,
- W. Waligórski, wicedyrektor.
W roku 1927 właścicielem nadal był Dawid Jacobsohn, wówczas już mieszkający w Berlinie, zaś kamienicę zamieszkiwali:
- Schulz, administrator
- Józef Kręcki, elektrotechnik,
- Władysław Waligórski, wicedyrektor
- Rozenbaum, kupiec,
- Marian Ostrowski, prezes sądu okręgowego,
- Julia Malczewska, wdowa,
- Lewandowski, robotnik
- Emma Wentscher, krawcowa.
W roku 1933 właścicielem domu był Jakub Bajer, w kamienicy mieszkali:
- Jakub Bajer,
- Józef Lewandowski, robotnik
- Stanisław Leszczyński, kierownik biura
- Zygmunt Leszczyński, kupiec
- Władysław Malewski, urzędnik
- Julianna Malewska, wdowa
- Nataniel Rosenbaum, kupiec,
- Piotr Tesner, kowal,
- Emma Wentscher
- Józef Zarwalski, murarz
- Paweł Proń
- Józef Kręcki, właściciel zakładu elektrycznego, tel. 167
Przez lata w kamienicy mieściła się księgarnia LIBRA Krzysztof Klabuhn, tu od lat działa Kameleon Wędkarski Grudziądz.
