Alma Mater

Alma Mater Miesięcznik Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie
https://almamater.uj.edu.pl

🛀 Tutaj książki, dokumenty, mapy i nuty dostają drugie życie. Klinika Papieru Biblioteka Jagiellońska, działająca od 200...
04/09/2026

🛀 Tutaj książki, dokumenty, mapy i nuty dostają drugie życie. Klinika Papieru Biblioteka Jagiellońska, działająca od 2006 roku, jest pierwszą w Polsce instalacją do masowego odkwaszania publikacji, rękopisów i innych materiałów papierowych. Zabezpiecza zbiory przed niewidocznym, lecz nieuchronnym procesem degradacji, pomagając zachować je dla przyszłych pokoleń.

🧽 Klinika powstała w ramach programu „Kwaśny papier”, realizowanego przez interdyscyplinarny zespół chemików z Uniwersytet Jagielloński oraz pracowników Biblioteka Jagiellońska. Dzięki zastosowaniu metody Bookkeeper możliwe jest bezpieczne zabezpieczanie zarówno oprawnych woluminów, jak i luźnych kart.

🧴 Więcej o tym niezwykłym miejscu przeczytamy w archiwalnym numerze ,,Alma Mater” (kwiecień 2004, nr 59) w tekście prof. Zdzisława Pietrzyka, dyrektora Biblioteki Jagiellońskiej w latach 2003-2021.

✨️ Śpiewał dla Henryka Sienkiewicza, prezydenta Francji Françoisa Mitterranda czy papieża Jana Pawła II. Występował w Po...
02/09/2026

✨️ Śpiewał dla Henryka Sienkiewicza, prezydenta Francji Françoisa Mitterranda czy papieża Jana Pawła II. Występował w Pompejach, Oksfordzie, Jerozolimie czy we Frankfurcie. Uczestniczył we wszystkich znaczących imprezach społecznych i kulturalnych, jakie odbywały się w Krakowie, m.in. podczas obchodów 200-lecia Odsieczy Wiedeńskiej, 500-lecia wiktorii grunwaldzkiej, „chrzcił” Teatr Miejski imieniem Juliusza Słowackiego, a gdy otwarto w Krakowie studio Polskiego Radia, pierwszy koncert dał w nim jego kwartet śpiewaków.

🔝 Krakowski Chór Akademicki Uniwersytetu Jagiellońskiego to najstarsze akademickie stowarzyszenie śpiewacze w Polsce i jeden z najstarszych chórów studenckich w Europie. Założony przez Wiktora Barabasza w 1878 roku – w epoce, gdy Polska znajdowała się pod zaborami Rosji, Prus i Austrii – od początku odgrywał doniosłą rolę w utrzymaniu i rozwoju polskiej kultury muzycznej.

🎓 Swoimi występami uświetniał również uroczystości uniwersyteckie: rozpoczęcia roku akademickiego, uroczyste promocje i nadania tytułów doktora honoris causa, oficjalne odwiedziny szczególnych gości, otwarcie Collegium Novum czy też odsłonięcie pomnika Mikołaja Kopernika. Koncertował zbierając pieniądze na budowę domu studenckiego przy ul. Jabłonowskich w Krakowie oraz na akademickie sanatorium w Zakopanem.

🎼 Więcej o historii Krakowskiego Chóru Akademickiego Uniwersytetu Jagiellońskiego przeczytamy w wielu archiwalnych numerach ,,Alma Mater”. Gorąco polecamy!

_____

Na zdjęciu przedstawieni są chórzyści biorący udział w wycieczce po uzdrowiskach w lipcu 1905 roku. Koncerty odbyły się w Krynicy, Żegiestowie, Rabce, Zakopanem i Szczawnicy. Po raz pierwszy dyrygentem na koncertach wyjazdowych był Bolesław Wallek-Walewski.

☀️ Wakacje to dobry czas na dobre wiadomości. Prof. Tomasz Guzik z Wydziału Lekarskiego UJ CM, wybitny specjalista w zak...
30/08/2026

☀️ Wakacje to dobry czas na dobre wiadomości. Prof. Tomasz Guzik z Wydziału Lekarskiego UJ CM, wybitny specjalista w zakresie chorób wewnętrznych i alergologii, został mianowany redaktorem naczelnym ,,European Heart Journal". Ośmioro naukowców Uniwersytetu Jagiellońskiego dołączyło do grona laureatów dziesiątej edycji konkursu MINIATURA organizowanego przez Narodowe Centrum Nauki (NCN). Zespół pod kierownictwem prof. Marcina Szweda z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego został partnerem międzynarodowego konsorcjum, które uzyskało finansowanie w ramach programu Horizon Europe na badania nad wpływem zanieczyszczeń na zdrowie mózgu.

✨ Serdecznie gratulujemy! Więcej dobrych wiadomości z Uniwersytet Jagielloński znajdziecie na łamach ,,Alma Mater”: link w komentarzu.

🌴 Wakacje dobiegają końca, ale nie ma co się martwić – Seszele mamy w Krakowie! Ten wyspiarski kraj słynie z unikalnej f...
28/08/2026

🌴 Wakacje dobiegają końca, ale nie ma co się martwić – Seszele mamy w Krakowie! Ten wyspiarski kraj słynie z unikalnej flory i fauny, w tym z endemicznych gatunków, takich jak Lodoicea maldivica – palma seszelska, która wytwarza największe i najcięższe nasiona na świecie. Mogą one mierzyć niemal 50 cm i ważyć nawet 25 kg.

🧆 W dawnych czasach nasiona, unoszone przez prądy morskie, docierały do wybrzeży Indii. Uważano je za morskie orzechy kokosowe (coco de mer) i przypisywano im magiczne właściwości, zwłaszcza w magii miłosnej. Niegdyś określano je także nazwą Lodoicea callipyge, nawiązującą do charakterystycznego kształtu nasion. Drugi człon tej nazwy pochodzi od greckiego słowa kallipygos: kallos oznacza „piękno”, a pyge — „pośladki”. Dlatego nasiona nazywano również „pięknymi pośladkami”.

🧉 Lodoicja objęta jest obecnie ścisłą ochroną. Zobaczycie je na ekspozycji muzealnej w Ogrodzie Botanicznym UJ, gdzie prezentujemy niezwykłe okazy zebrane przez uniwersyteckich przyrodników. Gorąco polecamy!

Więcej o rajskich zachwytach w Muzeum Ogrodu Botanicznego UJ przeczytamy w archiwalnym numerze „Alma Mater” (nr 158, 2013): link w komentarzu.

🎓 Lubicie uniwersyteckie anegdoty? W archiwalnych numerach „Alma Mater” znajdziecie ich bez liku! Całkiem pokaźny zbiór ...
27/08/2026

🎓 Lubicie uniwersyteckie anegdoty? W archiwalnych numerach „Alma Mater” znajdziecie ich bez liku! Całkiem pokaźny zbiór dykteryjek spisał Witold Ślusarski w książce „Siadaj, Pan! Księga anegdot mężów uczonych”. Oczywiście nie zabrakło w niej także dykteryjek dotyczących profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego: Karola Estreichera juniora, Franciszka Ziejki, Józefa Wolskiego czy Stanisława Waltosia. Oto jedna z nich (po więcej odsyłamy do 57-58 numeru miesięcznika UJ):

🎥 „PO COŚ TU, KOLEGO, PRZYJECHAŁ?

Egzamin z geomorfologii u profesora Mieczysława Klimaszewskiego budził postrach wśród studentów geografii. Rzadko kto zdawał go w pierwszym, czerwcowym terminie. Nie dość, że student musiał w pokorze przyjąć dwóję w indeksie, to jeszcze należało wysłuchać mowy dydaktyczno-wychowawczej zawierającej się na przykład w pytaniach:

— Pan przyjechał do nas z Jarosławia, żeby się uczyć czy chodzić do kina?
Student spuszczał wtedy oczy i milczał, bo cóż można było odpowiedzieć.
Wówczas profesor Klimaszewski zadawał kolejne pytanie:
— Często pan chodzi do kina?
— Nieczęsto, panie profesorze — odpowiadał student z nadzieją, że w ten sposób da do zrozumienia profesorowi, iż więcej czasu przeznacza na naukę niż kino.
— A to jeszcze gorzej — ripostował Mieczysław Klimaszewski — ani się pan nie uczy, ani do kina nie chodzi.”

Fot. Uniwersytet Jagielloński

🏇 Galopem po sprawność fizyczną! W XIX wieku jazda konna – obok tańca, szermierki i pływania – znalazła się w programie ...
23/08/2026

🏇 Galopem po sprawność fizyczną! W XIX wieku jazda konna – obok tańca, szermierki i pływania – znalazła się w programie wychowania fizycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1818 do 1858 roku studenci mogli doskonalić swoje umiejętności jeździeckie, a zajęcia organizowano w kolejnych wynajmowanych ujeżdżalniach, między innymi przy ulicach Wesołej i Sławkowskiej.

🐴 Kurs jazdy konnej był bezpłatny, ale dostęp do niego ściśle ograniczony. Początkowo mogło w nim uczestniczyć najwyżej ośmiu studentów, a z czasem liczba miejsc spadła tylko do czterech. Kandydaci musieli uzyskać zgodę rektora, przedłożyć podanie oraz zaświadczenie lekarskie, a zajęcia odbywały się cztery razy w tygodniu i kończyły egzaminami.

🏡 Szkoła jazdy konnej na Uniwersytet Jagielloński zmagała się jednak z licznymi trudnościami. Wynajmowane ujeżdżalnie często były ciasne i w złym stanie, brakowało odpowiednich koni, a nauczyciele nie zawsze spełniali oczekiwania studentów. Pierwszy uniwersytecki nauczyciel, Jan Mützl, spotykał się ze skargami dotyczącymi zarówno jakości zajęć, jak i swojego aroganckiego zachowania. Zastąpił go Teodor Cogen, autor wydanego w 1828 roku podręcznika jazdy konnej i wykładowca praktycznej weterynarii. Później szkołę prowadził Wincenty Boznański, były kawalerzysta.

Więcej na ten temat przeczytacie w tekście Małgorzata Śliż w archiwalnym numerze ,,Alma Mater" (nr 59, kwiecień 2004)

💙 Czym jest jagiello molinopampa? Który z uczonych był zamieszany w „sprawę o popielate pończochy”? Czy prawdą jest, że ...
21/08/2026

💙 Czym jest jagiello molinopampa? Który z uczonych był zamieszany w „sprawę o popielate pończochy”? Czy prawdą jest, że prof. Kazimierz Żorawski – matematyk i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego – złamał w młodości serce Marii Skłodowskiej? Gdzie znajduje się mural przedstawiony na grafice?

💛 Sprawdź swoją wiedzę o Uniwersytecie Jagiellońskim – quiz znajdziesz w archiwalnym numerze ,,Alma Mater”: link w komentarzu.

____

Fot. Fragment muralu autorstwa Ryszarda Paprockiego, znajdującego się...

⚽️ Za nami cztery kolejki sezonu 2026/2027 Ekstraklasy, w którym po czterech latach przerwy ponownie oglądamy Wisła Krak...
19/08/2026

⚽️ Za nami cztery kolejki sezonu 2026/2027 Ekstraklasy, w którym po czterech latach przerwy ponownie oglądamy Wisła Kraków. Czy wiecie, że historia tego klubu jest związana z Uniwersytet Jagielloński wieloma nazwiskami? W latach 1909–1952 aż 16 piłkarzy Wisły było związanych z naszą uczelnią – przede wszystkim jako studenci, ale także jako pracownicy naukowi lub administracyjni.

🥅 Wśród nich znaleźli się między innymi fizyk prof. Jan Weyssenhoff, Mieczysław Balcer, który studiował na UJ w latach 1925–1926, Edward Madejski, student chemii na UJ, bramkarz reprezentacji Polski podczas mistrzostw świata w 1938 roku czy Adam Obrubański, doktor praw UJ i międzynarodowy sędzia piłkarski, który zginął w 1940 roku w Katyniu.

🏃‍♂️ Wystawa „Studenci i pracownicy Uniwersytetu Jagiellońskiego - piłkarze TS Wisła Kraków” miała miejsce w czytelni Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego w dniach 10 lutego – 30 kwietnia 2003 roku. Nie umknęła naszej uwadze, dlatego więcej na jej temat przeczytacie w archiwalnym numerze „Alma Mater” (marzec 2003, nr 49).

____

⭐️ Fot. Dryżyna Wisły Kraków z 1911 rok, stoją od lewej: Jan Weyssenhoff, Franciszek Pustelnik, Karol Romański, Tadeusz Przystawski, Artur Olejak, Leon Szczerbiński, Michał Szubert, Andrzej Bujak, Włodzimierz Polaczek, Marian Zawodny, Ludwik Stolarski.

🎸 „EndoPower” to pierwszy w Polsce zespół, w którym na co dzień operują, a po godzinach ostro grają – urolodzy! Zespół t...
17/08/2026

🎸 „EndoPower” to pierwszy w Polsce zespół, w którym na co dzień operują, a po godzinach ostro grają – urolodzy! Zespół tworzą profesorowie Piotr Chłosta – kierownik Katedry i Kliniki Urologii oraz Oddziału Klinicznego Urologii i Urologii Onkologicznej Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie – prof. Marcin Słojewski i prof. Tomasz Szydełko, a także muzyk, kompozytor i multiinstrumentalista Wojciech Stec oraz perkusista Bartek Grabb Gamracy.

🎹 Formacja powstała w 2013 roku jako spontaniczny występ podczas kongresu Polskiego Towarzystwa Urologicznego. Z czasem jednorazowa muzyczna niespodzianka przerodziła się w prawdziwy zespół, który łączy rockową energię z ważnym przesłaniem: przełamywaniem tabu wokół chorób układu moczowego i zachęcaniem do badań. W repertuarze „EndoPower”znajdują się zarówno mocne rockowo-bluesowe utwory, inspirowane muzyką AC/DC, Dżemu i Pink Floyd, jak i autorskie kompozycje. Zespół wydał płyty „Skąd ta siła!” i „Credo”

🎤 „EndoPower” jest także muzycznym ambasadorem krakowskiego festiwalu „kultURO", organizowanego przez prof. Piotra Chłostę, gdzie podczas koncertów pojawiają się proste przekazy: „Nie trzeba prosić o pomoc jedynie Boga, ale warto też odwiedzić urologa” czy „Jeśli zachować chcesz święty spokój, pozwól interes mieć swój na oku”.

Więcej o polskiej urologii i jej rockowym brzmieniu przeczytasz w archiwalnych numerach ,,Alma Mater” (m.in. w numerze 194 / maj 2017): link w komentarzu.

🌊 „Odyseja”, epicki film Christophera Nolana, nie powstałaby, gdyby nie… Afrodyta. To właśnie bogini miłości i piękna pr...
15/08/2026

🌊 „Odyseja”, epicki film Christophera Nolana, nie powstałaby, gdyby nie… Afrodyta. To właśnie bogini miłości i piękna przyczyniła się do wybuchu wojny trojańskiej, obiecując Parysowi Helenę w zamian za uznanie jej za najpiękniejszą boginię.

🏖️ Według mitologii greckiej Afrodyta wyłoniła się z morskiej piany u południowych wybrzeży Cypru, niedaleko Pafos i Limassol. Miejsce to przyciąga turystów ciepłym klimatem, piękną przyrodą, znakomitą kuchnią i bogatym dziedzictwem. Rozpala ono także wyobraźnię archeologów z Uniwersytetu Jagiellońskiego, którzy od lat prowadzą tam badania. Kieruje nimi prof. Ewdoksia Papuci-Władyka z Zakładu Archeologii Klasycznej UJ oraz Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego.

🙌 Więcej o kulisach pracy archeologów, odkryciach i tajemnicach wyspy Afrodyty przeczytamy w archiwalnych numerach „Alma Mater”:

✨ Ewdoksia Papuci-Władyka, „Z magiczną inskrypcją w języku greckim. Paphos Agora Project – nowy projekt Instytutu Archeologii UJ na Cyprze” (nr 139, październik 2011);

✨ Ewdoksia Papuci-Władyka, „Co nowego na Agorze w Pafos. Wykopaliska archeologiczne UJ na Cyprze” (nr 168, październik 2014);

✨„W przededniu obchodów 60-lecia polskich badań w Pafos – z prof. Ewdoksią Papuci-Władyką rozmawia Rita Pagacz-Moczarska” (nr 250, lato 2024).

„Alma Mater” – bierz i czytaj!

Adres

Garbarska 7a („Pigoniówka”)
Kraków
31-131

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Alma Mater umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Firmę

Wyślij wiadomość do Alma Mater:

Skróty

Udostępnij

Kategoria