24/06/2026
🧠💻 Czy przyszłe komputery będą częściowo żywe?
Od momentu zbudowania pierwszych komputerów naukowcy próbowali sprawić, aby maszyny uczyły się równie szybko jak człowiek. Powstawały coraz wydajniejsze procesory, rozwinięte sieci neuronowe i sztuczna inteligencja zdolna pisać teksty, rozpoznawać obrazy czy prowadzić rozmowy.
🤔 Paradoksalnie jednak im bardziej udoskonalamy komputery, tym częściej okazuje się, że w wielu zadaniach związanych z uczeniem się, adaptacją i przetwarzaniem informacji ludzki mózg nadal potrafi działać szybciej i efektywniej, a także znajduje kreatywniejsze rozwiązania tego samego problemu.
Czy właśnie dlatego przyszłe komputery będą częściowo żywe?
📚 Jeszcze kilka lat temu takie pytanie brzmiałoby jak tytuł opowiadania science fiction. Dziś pojawia się ono na łamach jednych z najbardziej prestiżowych czasopism naukowych świata – „Scientific American” i „Nature”.
💡 Ludzki mózg zużywa około 20 watów energii, czyli mniej więcej tyle co niewielka żarówka LED. Mimo to potrafi uczyć się nowych umiejętności, rozpoznawać wzorce, dostosowywać się do zmieniającego się otoczenia i podejmować decyzje w niepewnych warunkach.
Współczesne modele sztucznej inteligencji osiągają imponujące wyniki, ale ich trening wymaga ogromnych zbiorów danych oraz nieporównanie większych ilości energii.
🔬 To właśnie ta różnica sprawiła, że część badaczy zaczęła zadawać sobie nietypowe pytanie.
Zamiast budować kolejne układy coraz lepiej naśladujące mózg, może warto wykorzystać biologiczne neurony do wykonywania niektórych obliczeń?
🧪 Jednym z najbardziej znanych projektów tego typu jest DishBrain opracowany przez australijską firmę Cortical Labs.
Naukowcy połączyli hodowane w laboratorium ludzkie neurony z układem elektronicznym, tworząc system zdolny do uczenia się wykonywania prostego zadania.
Jak opisuje „Scientific American”, neurony otrzymywały informacje zwrotne z otoczenia i poprawiały błędy w swoich działaniach, ucząc się sterowania prostą grą komputerową.
Oczywiście, nie oznacza to, że istnieje już świadomy komputer.
🧠 Udowadnia jednak, że żywe komórki nerwowe potrafią przetwarzać informacje i adaptować się również poza ludzkim organizmem.
🔭 A to dopiero początek znacznie szerszego kierunku badań określanego jako Organoid Intelligence.
Zajmujący się nim naukowcy hodują niewielkie organoidy mózgowe, czyli trójwymiarowe struktury zbudowane z ludzkich komórek macierzystych.
Nie są one miniaturowymi mózgami ani świadomymi organizmami.
Dzięki temu można badać sposoby, w jakie neurony uczą się oraz przetwarzają informacje.
⚙️ Według autorów publikacji w „Nature Electronics” biologiczne układy obliczeniowe mogą w przyszłości uzupełniać klasyczne komputery tam, gdzie tradycyjne procesory napotykają swoje ograniczenia.
Żywe neurony niezwykle skutecznie uczą się na niewielkiej liczbie przykładów, zużywają minimalne ilości energii i potrafią dostosowywać się do zmiennych warunków znacznie lepiej niż współczesne układy elektroniczne.
⚖️ Jednocześnie rozwój tej technologii rodzi pytania, których jeszcze kilka lat temu prawie nikt nie zadawał.
Gdzie kończy się materiał biologiczny wykorzystywany do badań, a zaczyna system zdolny do samodzielnego przetwarzania informacji?
Czy wraz ze wzrostem złożoności organoidów powinny pojawić się nowe zasady etyczne regulujące takie eksperymenty?
📖 W opublikowanym w „Nature” komentarzu naukowcy podkreślają, że obecnie nie istnieją żadne dowody świadczące o tym, że hodowane organoidy posiadają świadomość.
Zwracają jednak uwagę, że rozwój biologicznych systemów obliczeniowych postępuje tak szybko, że taka dyskusja etyczna powinna wyprzedzić możliwości technologiczne, a nie zacząć się dopiero wtedy, gdy będzie już za późno.
🚀 Jeszcze niedawno przyszłość informatyki kojarzyła się przede wszystkim z szybszymi procesorami.
Dziś coraz więcej wskazuje na to, że najbardziej obiecującym kierunkiem jest połączenie elektroniki z biologią, ponieważ to właśnie natura od setek milionów lat rozwija jeden z najbardziej wydajnych systemów przetwarzania informacji, jaki znamy.
❓Czy za kilkanaście lat obok krzemowych procesorów pojawią się biologiczne układy obliczeniowe?
Tego jeszcze nie wiemy.
Wiemy natomiast, że granica między informatyką, neurobiologią i medycyną zaciera się szybciej niż jeszcze kilka lat temu mogliśmy przypuszczać.
📚 Jeśli chcecie dowiedzieć się więcej, sprawdźcie nasze książki:
🔹 Rewolucja kwantowa: https://ccpress.pl/rewolucja-kwantowa-2-0/3-26-875
🔹 Fizyka na tropie świadomości: https://ccpress.pl/fizyka-na-tropie-swiadomosci/3-26-816
🔹 Idee, które zmieniły świat: https://ccpress.pl/idee-ktore-zmienily-swiat/3-21-488
🔹 Kwantowy kosmos: https://ccpress.pl/kwantowy-kosmos/3-21-649
