06/08/2026
Nad Bobrem i Kwisą /1945/ – na radzieckich tyłach
Działania niemieckich grup zwiadowczo-dywersyjnej na sowieckich tyłach są stosunkowo słabo znane. W zasobach niemieckiego archiwum udało się odnaleźć ogólne informacje o kilku takich grupach, które działały w ostatnich miesiącach wojny na Dolnym Śląsku. Kilka z nich prowadziło działania na obszarze pomiędzy Bobrem a Kwisą.
Na początku lutego 1945 roku w ośrodku poligonowym w Świętoszowie na Kwisą [Neuhammer am Queis] Niemcy rozpoczęli formowanie specjalnej jednostki dywersyjno-zwiadowczej. Składała się ona z 9 zespołów, z których każdy liczył 9 ludzi. Pierwotnie zamierzano je przerzucić na wschodni brzeg Odry, ale sytuacja zmieniła się 8 lutego 1945 roku, gdy ruszyła sowiecka ofensywa /m.in. z przyczółka ścinawskiego/. Wobec szybkiego marszu Armii Czerwonej w kierunku zachodnim, jednostkę postanowiono pospiesznie skierować do akcji. Dwa zespoły rozmieszczono m.in. w rejonie Bolesławca [Bunzlau] i Lwówka Śląskiego [Löwenberg], trzy kolejne operowały na obszarze leśnym między Bobrem a Kwisą. Szczegóły ich działań nie są znane. Zespoły te działając na radzieckich tyłach zbierały dane wywiadowcze, likwidowały sowieckie patrole, zakłócały zaopatrzenie, niszczyły w zasadzkach pojazdy przeciwnika.
Po stracie Świętoszowa, Niemcy kontynuowali proces formowania kolejnych grup dywersyjno-zwiadowczych, tym razem na terenie ośrodka poligonowego w Königsbrück w Saksonii. Sformowane tu w marcu 1945 roku trzy zespoły zostały przerzucone na radzieckie tyły w rejon Żagania [Sagan], Szprotawy [Sprottau], Zielonej Góry [Grünberg]. Ich los nie jest znany.
Archiwalna pocztówka Świętoszowa - https://fotopolska.eu/, fragment mapy – BA-MA.
Robert Primke, Maciej Szczerepa