20/06/2026
📢. MIESZKAŃCY GMINY RUDNA — FUNDUSZ SOŁECKI TO NIE „PROBLEM” ANI WASZA „FANABERIA”. TO POTEŻNE NARZĘDZIE ROZWOJU SOŁECTW
TO BĘDZIE DŁUGI, MERYTORYCZNY POST, WIĘC WARTO ZROBĆ KAWĘ, UŚCIĄŚĆ WYGODNIE I KONIECZNIE ZAPAMIĘTAĆ JAK TO JEST WAŻNE DLA SOŁECTW!
🧾 CZYM JEST FS?
Na wstępie trzeba sobie jasno powiedzieć, że Fundusz sołecki to to ustawowe narzędzie, dzięki któremu mieszkańcy sołectw mogą decydować o części środków przeznaczanych na rozwój swoich miejscowości. FS to zwyczajnie środki finansowe wyodrębnione w budżecie gminy, które są zagwarantowane dla sołectw na wykonanie przedsięwzięć służących poprawie warunków ich życia. Dzięki niemu powstają i są modernizowane m.in. drogi, place zabaw, oświetlenie, chodniki, świetlice wiejskie, tereny rekreacyjne czy elementy poprawiające bezpieczeństwo mieszkańców, czyli zadania o które mieszkańcy sołectw w gminie Rudna zabiegają na zebraniach wiejskich, przed każdym rokiem budżetowym, czasem nawet latami.
📜 OD KIEDY FUNKCJONUJE FS?
Fundusz sołecki działa nieprzerwanie od 2009 roku i jest standardem w większości polskich gmin. Postawą prawną jego funkcjonowania jest obecnie ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20140000301/U/D20140301Lj.pdf
📈 STATYSTYKI FS W POLSCE!
Według oficjalnych danych spośród 2172 gmin posiadających sołectwa aż 1668 wyodrębniło fundusz sołecki na 2025 rok. To blisko 77% wszystkich uprawnionych gmin.
Jak rosło zainteresowanie funduszem sołeckim? Trend jest jednoznaczny.
• 📊 2009 r. – 1178 gmin
• 📊 2014 r. – 1419 gmin
• 📊 2020 r. – 1527 gmin
• 📊 2025 r. – 1668 gmin
Wartość inwestycji realizowanych przez fundusz sołecki rośnie praktycznie co roku:
🔹 💰 2010 r. – 168 mln zł
🔹 💰 2015 r. – 336 mln zł
🔹 💰 2020 r. – 579 mln zł
🔹 💰 2024 r. – 842 mln zł
🔹 💰 2026 r. – już około 1 miliard złotych
Gdyby fundusz był złym rozwiązaniem, kolejne gminy nie zwiększałyby wydatków z roku na rok.
🏆 JAK FS WYGLĄDA W NAJBOGATSZEJ GMINIE W POLSCE?
Dla porównania warto spojrzeć na najbogatszą gminę w Polsce. Dlaczego? Bo należy być ambitnym i dążyć do poziomu najlepszych, a nie być najlepszym wśród słabszych! W gminie Kleszczów mimo ogromnych dochodów od lat korzysta z funduszu sołeckiego. W 2026 roku przeznaczyła na fundusz sołecki 2 348 245,64 zł. Środki otrzymały wszystkie sołectwa:
• 🏡 Kleszczów – 378 505,10 zł
• 🏡 Łękińsko – 378 505,10 zł
• 🏡 Łuszczanowice – 378 505,10 zł
• 🏡 Wolica – 323 243,36 zł
• 🏡 Żłobnica – 272 523,67 zł
• 🏡 Czyżów – 190 766,57 zł
• 🏡 Antoniówka – 162 000,18 zł
• 🏡 Rogowiec – 94 626,28 zł
• 🏡 Kamień – 90 841,22 zł
• 🏡 Dębina – 78 729,06 zł (w tym sołectwie mieszka 8 osób!)
Skoro jedna z najbogatszych gmin w Polsce uważa fundusz sołecki za potrzebny i potrafi zaufać swoim mieszkańcom, pojawia się bardzo ważne pytanie: dlaczego od lat nie widzi go Gmina Rudna ❓
🛠️ PROCEDURY FS WCALE NIE SĄ TRUDNE!
Pełen cykl realizacji jednego funduszu sołeckiego trwa 3 lata:
👉 2026 r. – gmina podejmuje decyzję o wyodrębnieniu funduszu sołeckiego.
👉 2027 r. – realizowane są zadania z funduszu.
👉 2028 r. – gmina otrzymuje zwrot części poniesionych wydatków z budżetu państwa.
📅 FS KROK PO KROKU OD KOLEJNEGO ROKU!
📅 DO 31 MARCA 2027
Uchwała rady gminy
• o wyodrębnieniu funduszu sołeckiego,
• albo o niewyodrębnieniu funduszu na 2028 r.
📅 DO 31 LIPCA 2027
Wójt przekazuje sołectwom informację jaka kwota przypada na dane sołectwo w ramach funduszu na rok 2028. Kwoty obliczane są wg ustawowego wzoru a więc nie zależą od uznaniowej decyzji wójta.
📅 LIPIEC – WRZESIEŃ 2027
Mieszkańcy podczas zebrań wiejskich zgłaszają propozycje, dyskutują, podejmują decyzję, przyjmują wniosek do funduszu sołeckiego uchwałą
📅 DO 30 WRZEŚNIA 2027
Sołtys przekazuje do urzędu wniosek, protokół zebrania, uchwałę zebrania wiejskiego, listę obecności.
📅 PAŹDZIERNIK – GRUDZIEŃ 2027
Urząd gminy sprawdza poprawność wniosków, weryfikuje zgodność z ustawą, wpisuje zadania do projektu budżetu gminy na 2027 rok. W trakcie roku budżetowego, nie wcześniej niż po uchwaleniu budżetu na dany rok i nie później niż do dnia 31 października danego roku budżetowego, sołectwo może złożyć do wójta wniosek o zmianę przedsięwzięć lub ich zakresu przewidzianych do realizacji w ramach funduszu.
📅 ROK 2028
Urząd gminy przygotowuje dokumentację, prowadzi procedury, realizuje zadania, rozlicza wydatki.
📅 ROK 2029
Zwrot części wydatków z budżetu państwa. Gmina składa wniosek do wojewody o zwrot części wydatków wykonanych w ramach funduszu sołeckiego. Zwrot wynosi 20%, 30%, albo nawet 40% poniesionych kosztów.
I tak co roku!
💰 CO W FS JEST NAJWAŻNIEJSZE?!
Fundusz sołecki nie jest wyłącznie wydatkiem obciążającym budżet gminy. To rozwiązanie, w którym ustawodawca przewidział mechanizm zwrotu części poniesionych środków z budżetu państwa.
Czyli działa to tak:
➡️ gmina wyodrębnia fundusz sołecki w budżecie,
➡️ mieszkańcy decydują podczas zebrań wiejskich, na jakie zadania przeznaczyć środki,
➡️ zadania zostają wykonane,
➡️ część pieniędzy wraca do budżetu gminy.
Zwrot wynosi:
🔹 40% wykonanych wydatków — dla gmin o najniższych dochodach,
🔹 30% wykonanych wydatków — dla gmin o średnich dochodach,
🔹 20% wykonanych wydatków — dla gmin o najwyższych dochodach.
A więc nawet najbogatsze gminy mogą odzyskać część środków.
Dobrym przykładem jest Gmina Kleszczów — jedna z najbogatszych gmin w Polsce.
Na 2026 rok przeznaczyła na fundusz sołecki 2 348 245,64 zł.
Po realizacji zaplanowanych przedsięwzięć może to oznaczać zwrot:
💰 469 649,13 zł przy zwrocie 20%,
💰 704 473,69 zł przy zwrocie 30%,
💰 939 298,26 zł przy zwrocie 40%.
Czyli nawet przy najniższym poziomie zwrotu do budżetu gminy wraca prawie pół miliona złotych, a przy najwyższym — blisko milion złotych.
Dlatego twierdzenie, że fundusz sołecki jest wyłącznie kosztem jest NIEPRAWDZIWE.
💰 CO NA FS MOGŁA ZYSKAĆ GMINA RUDNA?
Spróbujmy spojrzeć na to przez pryzmat liczb. Przy ostrożnym założeniu, że:
➡️ fundusz sołecki w Gminie Rudna wynosiłby około 1 000 000 zł rocznie,
➡️ gmina otrzymywałaby najniższy możliwy zwrot — 20%,
➡️ fundusz funkcjonowałby przez lata 2015–2025,
otrzymujemy:
💰 1 000 000 zł × 20% = 200 000 zł zwrotu rocznie
Przez 11 lat daje to:
💰 200 000 zł × 11 lat = 2 200 000 zł
Jeżeli uwzględnić również rok 2026:
💰 200 000 zł × 12 lat = 2 400 000 zł
Mówimy więc o milionach złotych potencjalnego wsparcia z budżetu państwa. A teraz pomyślcie ile inwestycji mogło za to powstać A NIE POWSTAŁO!
📌 PODSUMOWANIE -DLACZEGO FS JEST WAŻNY?
Fundusz sołecki nie został stworzony po to, aby komplikować życie mieszkańcom, sołtysom czy urzędnikom. Został stworzony po to, aby mieszkańcy mieli realny wpływ na rozwój swoich miejscowości. To narzędzie, które pozwala:
🏡 decydować bliżej mieszkańców — bo to ludzie mieszkający w danej wsi najlepiej wiedzą, czego najbardziej potrzebują,
🛠️ realizować konkretne lokalne potrzeby — od poprawy bezpieczeństwa, przez drogi, oświetlenie, miejsca spotkań, po małą infrastrukturę,
🤝 budować aktywność mieszkańców — zebranie wiejskie przestaje być tylko formalnością, a staje się miejscem podejmowania realnych decyzji,
⚖️ dawać wszystkim sołectwom szansę rozwoju — także mniejszym miejscowościom, które często muszą długo czekać na większe inwestycje,
💰 pozyskiwać dodatkowe środki dla gminy — dzięki możliwości zwrotu części wydatków z budżetu państwa.
❗ Fundusz sołecki nie oznacza, że sołtys albo mieszkańcy mają samodzielnie prowadzić procedury urzędowe.
📄 przygotowanie dokumentacji,
📑 przeprowadzenie procedur związanych z zamówieniami publicznymi,
🏗️ realizacja inwestycji,
📊 rozliczenie wydatków,
📬 przygotowanie i złożenie wniosku o zwrot do wojewody — to zadania wykonywane przez urząd gminy, a nie przez sołtysów czy mieszkańców.
Nie można więc straszyć ludzi, że fundusz sołecki oznacza „dodatkową papierologię dla wsi”.
Rola mieszkańców jest prosta i najważniejsza:
👉 wskazać potrzeby,
👉 wybrać zadania,
👉 zdecydować o kierunku wydatkowania środków.
📢 Czas zakończyć myślenie, że „się nie da”. W wielu gminach się da — i działa.
💬 Zapraszamy do dyskusji na ten i inne tematy na naszej grupie mieszkańców Gminy Rudna. Jest już nas już ponad 315 osób!
https://www.facebook.com/share/g/1KzvyE9FUF/