15/09/2026
"Fizjonomia wykluczenia" Teresy Rączki-Jeziorskiej i Pawła Jeziorskiego to jedna z najnowszych książek, które Wydawnictwo IBL wydało w serii "Nowa Biblioteka Romantyczna".
– Rzadko komu z elit towarzyskich przedindustrialnej Europy, dotychczas podglądających świat z przesłoniętych okienek karety czy podróżnego koczu, przychodziło dotąd do głowy uciąć sobie szczerą pogawędkę ze stangretem, włóczęgą czy służebną dziewką albo przystawać dłużej w ciemnych zaułkach ulic. Kto z wykształconego obywatelstwa wdawałby się w ogóle w poważne dyskusje z gospodarzem ordynarnej karczmy albo traktierni, słuchał z upodobaniem niewyparzonych przyśpiewek dziwacznych już z ubioru obieżyświatów albo podejrzanie słodkich nagabywań ulicznic? Romantyzm jednak sprawił, że ich spojrzenia przestały być tak obojętne, a gesty nieśmiałe. Powodowana żywą wyobraźnią czułość przeobraziła się w niejednym przypadku w zbliżenie do drugiego człowieka, zwłaszcza tego odrzuconego przez innych, dotychczas kompletnie ignorowanego i nierozumianego – mówi Teresa Rączka-Jeziorska.
– Układając tę antologię, zdaliśmy sobie sprawę, że z pracowni Dickensa, Waltera Scotta, Andersena, Hugo, a także ich kolegów po fachu z Wilna, Lwowa, Warszawy czy Krakowa, którzy w swoich rozpalonych dziewiczą ciekawością pieszych wędrówkach docierali nie tylko na paryskie bulwary, ale i peryferyjne podgórskie czy nadmorskie pogranicza, rozchodzą się też drogi ku nie zawsze jednak bezpiecznym spotkaniom, na przykład z litewskimi zbójami, których bał się nawet Mickiewicz, albo przedstawicielami innych nieromantycznych rzemiosł. W dziewiętnastym stuleciu ich role społeczne wprawdzie mocno się odmieniły i nawet osławiony w wiekach średnich mistrz sprawiedliwości nie słynął już z tak widowiskowych spektakli, okazywał się za to kochającym ojcem i całkiem przyzwoitym sąsiadem – tłumaczy Paweł Jeziorski.
– Romantycy, po raz pierwszy w pełni rzetelnie dostrzegając złożony wymiar ludzkiej egzystencji, prowadzący też nieraz do trwałej nędzy, sieroctwa, włóczęgi czy moralnego upadku, sami też mocno odmienili oblicza wykluczonych. Co, jeśli słynny bandyta, magnacki ekskamerdyner, jest tak naprawdę znakomitym poliglotą, szanujący się hrabia klientem wdzięków Anetki Ostrobramskiej, „książę Plater” błyskotliwym oszustem, a skaczący zwinnie na drewnianej protezie były marynarz najpierwszym z tancerzy? W każdej z tych przedziwnych postaci mieści się przecież niejednaka ilość talentów – dodaje Teresa Rączka-Jeziorska.
Książkę można kupić po kliknięciu w link:
http://wydawnictwo.ibl.waw.pl/nowosci/fizjonomie-wykluczenia?vid=2
Publikacja dofinansowana ze środków budżetu państwa w ramach programu realizowanego przez Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki” nr projektu NPRH/DN/SP/495670/2021/10.
Książka ukazała się z organizacyjnym wsparciem Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza.
