03/05/2026
M101 to jedna z największych galaktyk spiralnych w katalogu Messiera, położona w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy.
Zdjęcie jest wynikiem ponad 2-godzinnej ekspozycji, co pozwoliło na zarejestrowanie struktury ramion o niskiej jasności powierzchniowej.
Kluczowe parametry astronomiczne:
Typ morfologiczny: Galaktyka spiralna typu SAB(rs)cd (tzw. spiralna z poprzeczką, o luźno zwiniętych ramionach).
Odległość: Około 21 milionów lat świetlnych od Ziemi.
Rozmiary: Średnica wynosi ok. 170 000 lat świetlnych, co czyni ją niemal dwukrotnie większą od Drogi Mlecznej.
Masa: Szacowana na około bilion mas Słońca.
Analiza struktury na zdjęciu:
Asymetria: Wyraźne przesunięcie jądra względem geometrycznego środka dysku. Jest to efekt oddziaływań grawitacyjnych z galaktykami towarzyszącymi (m.in. NGC 5474 i NGC 5477).
Obszary H II: Jasne zagęszczenia w ramionach to gigantyczne kompleksy zjonizowanego wodoru. M101 posiada wyjątkowo dużą liczbę tych regionów (ponad 3000), w których zachodzi intensywna formacja nowych gwiazd.
Jasność powierzchniowa: Wynosi ok. 14.9 mag/arcmin². To parametr kluczowy dla astrofotografii – niska wartość oznacza, że obiekt jest trudny do wyodrębnienia z tła nieba bez długich czasów naświetlania.
Historia i badania:
W M101 regularnie rejestruje się supernowe, w tym jedną z najjaśniejszych w ostatnich latach – SN 2023ixf (typ II), odkrytą w maju 2023 roku. Obserwacja tej galaktyki pozwala naukowcom lepiej zrozumieć ewolucję masywnych gwiazd oraz dynamikę zderzeń galaktycznych.
