Labor-atorium Prawa Pracy

05/03/2026

📌 Nowości w prawie pracy – część 84 (05.03.2026)

Jeżeli w HR/kadrach/płacach masz wrażenie, że „ciągle coś wchodzi / coś się zmienia / coś jest w projekcie” – to jest dokładnie ten typ zestawienia, które porządkuje temat.

W najnowszej części zebraliśmy akty, które już obowiązują, te z konkretną datą wejścia w życie, oraz projekty, które mogą realnie wpłynąć na praktykę pracodawców.

🔎 Co znajdziesz w artykule ?
✅ zmiany dotyczące rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudniania osób z niepełnosprawnościami (część przepisów obowiązuje od 1.01.2026, kolejne od 1.03.2026),
✅ zmiany „ZUS-owe” – m.in. postępowanie o świadczenia emerytalno-rentowe oraz wzory zgłoszeń/raportów/deklaracji (z wyjątkami przesuniętymi na 1.05.2026),
✅ nowe teksty jednolite (m.in. PPK oraz ochrona roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności),
✅ akty „na horyzoncie” z bliskimi terminami
✅ projekty, które warto śledzić: mobbing (nowa definicja, „model racjonalnej ofiary”, wyższe minimum zadośćuczynienia) oraz wzmocnienie PIP.

I. AKTY, KTÓRE WESZŁY W ŻYCIE: 1. Ustawy Ustawa z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U.2025, poz. 1665) Ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2026 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 1, art. 2 i art. 3 pkt...

04/02/2026

Prawo pracy zmienia się szybciej, niż większość organizacji jest w stanie to „wyłapać” w bieżącej pracy operacyjnej. A konsekwencje braku aktualizacji procedur (HR, kadry, compliance) potrafią być kosztowne – także w obszarach, które na pierwszy rzut oka wydają się drugorzędne.

W najnowszym wpisie na blogu zebrałyśmy najważniejsze zmiany - za styczeń 2026 r.

I. AKTY, KTÓRE WESZŁY W ŻYCIE: 1. Ustawy Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. 2026 poz. 25); Ustawa weszła w życie w dniu 27 stycznia 2026 r. Ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Kar...

30/01/2026

„Dodatek za szkodliwe” na pasku wynagrodzeń albo informacja o narażeniu z BHP nie przesądza jeszcze, że pracownik wykonywał pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów emerytalnych.

A to właśnie to pomieszanie pojęć najczęściej komplikuje odpowiedzi wnioski o zaświadczenia i spory z ZUS.

W nowym artykule na Labor-atorium Prawa Pracy porządkuję różnicę, która w praktyce kadr i HR ma realne konsekwencje dowodowe:

✅ „Warunki szkodliwe” = reżim BHP (ryzyko zawodowe, pomiary, profilaktyka, obowiązki pracodawcy)
✅ „Szczególne warunki” = reżim emerytalny (kwalifikacja do wykazów/definicji ustawowych i właściwe udokumentowanie okresów)
✅ Kluczowy błąd: dodatek za szkodliwe ≠ praca w szczególnych warunkach (dodatek bywa poszlaką, ale sam w sobie nie „załatwia” kwalifikacji)

Jeśli w Twojej organizacji wracają tematy: zaświadczenia, świadectwa, wnioski pracowników albo kontrola ZUS — warto mieć tę różnicę raz na zawsze poukładaną.

W praktyce kadrowej pojęcia „praca w warunkach szkodliwych” oraz „praca w szczególnych warunkach” bywają używane zamiennie, co jest źródłem nieporozumień (zwłaszcza przy wnioskach o zaświadczenia i przy sporach z ZUS). Tymczasem są to kategorie odrębne funkcjonalnie i normatywnie...

19/01/2026

🕘 🧑‍💼 Staż pracy „po nowemu” od 2026 r. – co to realnie zmienia w HR i kadrach?
Od 2026 r. zmieniły się zasady ustalania stażu pracy na potrzeby uprawnień pracowniczych. Nowelizacja z 26 września 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1423) dodała do Kodeksu pracy m.in. art. 302¹–302² i – co równie ważne praktycznie – uruchomiła mechanizm elektronicznych zaświadczeń ZUS jako podstawowego dowodu dla wielu „nowych” okresów.

Dlaczego warto się tym zająć „tu i teraz”? Bo po doliczeniu dodatkowych okresów staż może przełożyć się na bardzo konkretne koszty i obowiązki organizacyjne. 🤔 💰

🟢 W najnowszym wpisie na blogu wyjaśniamy, jakie okresy podlegają wliczeniu do stażu pracy, jak w praktyce przejść procedurę uzyskania zaświadczenia z ZUS, jakimi dokumentami można je zastąpić, jeśli ZUS nie wyda zaświadczenia, oraz które konsekwencje zmian mogą być dla pracodawców najbardziej odczuwalne finansowo.

Początek 2026 r. przynosi zmiany w zakresie stażu pracy. Zmiany w zakresie wliczania do okresu zatrudnienia m.in. okresów wykonywania umów cywilnoprawnych i prowadzenia działalności gospodarczej wprowadza ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych inn...

14/01/2026

Po 24.12.2025 r. rekrutacja weszła na nowy poziom transparentności – i to nie jest już „dobra praktyka”, tylko konkretny obowiązek wynikający z Kodeksu pracy.

Co się realnie zmieniło dla pracodawców i HR?

✅ Informacja o wynagrodzeniu – kandydat powinien otrzymać dane o początkowej wysokości wynagrodzenia lub przedziale (opartym na obiektywnych, neutralnych kryteriach), a także o odpowiednich postanowieniach układu zbiorowego lub regulaminu wynagradzania.

✅ Neutralność płciowa ogłoszeń i nazw stanowisk – dotyczy nie tylko nagłówka, ale też treści ogłoszenia.

✅ Proces rekrutacyjny bez dyskryminacji – obowiązek wprost wskazany jako element standardu rekrutacyjnego.

⛔️ Zakaz pytania o dotychczasowe wynagrodzenie – koniec z „historią zarobków” jako punktem wyjścia do negocjacji.

W praktyce oznacza to konieczność uporządkowania polityk i narzędzi rekrutacyjnych: treści ogłoszeń, formularzy, scenariuszy rozmów, a często również wewnętrznej logiki wynagradzania.Właśnie dlatego przygotowaliśmy ob­szerny artykuł poświęcony tej – pozornie małej – zmianie Kodeksu pracy, która w praktyce generuje wyjątkowo dużo pytań po stronie pracodawców.
Warto zajrzeć, jeśli chcecie poukładać temat kompleksowo.

Ponadto w tle są też dalsze prace nad pełniejszą implementacją rozwiązań wynikających z dyrektywy 2023/970 – wskazano aktualny projekt ustawy z grudnia 2025 r.

Jeżeli rekrutujecie lub obsługujecie procesy HR po stronie prawnej – warto przeczytać całość i sprawdzić, czy Wasze praktyki (ogłoszenia, formularze, „skrypty” rozmów) są już zgodne z nowymi wymaganiami.

W minionym roku – okres świąteczny znów nie był tylko czasem spędzonym z rodziną, ale również czasem w którym zaczęły obowiązywać zmiany w przepisach prawa pracy. W poprzednim roku tj. 25 grudnia 2024 r. weszły bowiem w życie przepisy ustawy o ochronie sygnalistów w zakresie zgłos...

23/12/2025

🎁 🎄 Z okazji Świąt Bożego Narodzenia życzymy Państwu spokojnych, dobrych dni – z prawdziwym odpoczynkiem i czasem dla bliskich. Niech Nowy Rok przyniesie zdrowie, pomyślność oraz jak najwięcej klarowności i bezpieczeństwa w sprawach zawodowych, a także życzliwych relacji w zespołach i udanych decyzji po obu stronach stosunku pracy.
🤠 A w westernowym stylu: niech w 2026 r. każde prawnicze rodeo kończy się bez upadków – z dobrą strategią, mocnymi argumentami i korzystnym rozstrzygnięciem. 👍

Wesołych Świąt i Szczęśliwego Nowego Roku!
Autorki Laboratorium Prawa Pracy 😊

22/12/2025

🎄 Wigilia 2025 (24 grudnia) po raz pierwszy będzie dniem ustawowo wolnym od pracy — to zmiana, którą warto pilnie uwzględnić w planowaniu grafików i rozliczeniach kadrowo-płacowych. 🎁

Na blogu Labor-atorium Prawa Pracy zebrano najważniejsze praktyczne konsekwencje tej nowelizacji, m.in.:
➖ wpływ dodatkowego święta na wymiar czasu pracy w okresie rozliczeniowym,
➖ skutki dla ekwiwalentu za urlop (zmiana współczynnika),
➖ konsekwencje dla dodatków zależnych od wymiaru czasu pracy (np. praca w porze nocnej).

Jeżeli odpowiadasz za HR/kadry, planowanie czasu pracy albo compliance — to lektura „na teraz” 😃 👇

Już 24 grudnia, po raz pierwszy, Wigilia Bożego Narodzenia będzie dniem ustawowo wolnym od pracy. To istotna zmiana, o której pracodawcy muszą pamiętać w kontekście planowania czasu pracy, jak i rozliczeń kadrowo-płacowych. W artykule przedstawiamy aspekty tej nowelizacji, na które warto ...

12/12/2025

🕑 Początek dnia pracy to nie zawsze moment „zalogowania się do systemu” czy wejścia na stanowisko.

🤔 W praktyce coraz częściej pojawia się pytanie, czy i jakie czynności przygotowawcze – przebranie się w odzież roboczą, przygotowanie narzędzi, uruchomienie sprzętu, systemów lub też przygotowanie kawy – stanowią już czas pracy w rozumieniu Kodeksu pracy⁉️

W najnowszym artykule na blogu Laboratorium Prawa Pracy analizujemy:
➖ jak pojęcie czasu pracy jest rozumiane w przepisach i orzecznictwie,
➖ kiedy czynności przygotowawcze należy wliczać do czasu pracy,
➖ jakie ryzyka prawne powstają po stronie pracodawcy w razie błędnej kwalifikacji, na co zwrócić uwagę przy organizacji pracy i ewidencji czasu pracy.

Kwestia tego, od którego momentu liczyć czas pracy pracownika, wraca w praktyce bardzo często – zwłaszcza tam, gdzie pojawia się dress code, konieczność przebrania się w odzież roboczą, pobrania narzędzi, zalogowania do systemów czy udziału w odprawach. Z jednej strony pracodawcy ocze...

03/12/2025

🤨 Jak daleko sięga ochrona przedemerytalna przy umowach na czas określony?

‼️ Sąd Najwyższy w najnowszej uchwale dotyczącej art. 39 k.p. przesądził, że ochrona ta obejmuje także umowy zawarte na czas określony– co ma realne skutki zarówno dla pracodawców planujących zmiany kadrowe, jak i dla pracowników w wieku przedemerytalnym.

Na blogu Laboratorium Prawa Pracy znajdziesz omówienie:
🟩 stanu faktycznego sprawy,
🟩 dotychczasowych rozbieżności w orzecznictwie,
🟩 praktycznych konsekwencji uchwały dla kształtowania umów na czas określony i ryzyka sporów.

Zachęcam do lektury artykułu:

Czy zakaz wypowiedzenia z art. 39 KP dotyczy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony także wówczas, gdy umowę zawarto na okres, który upływa przed osiągnięciem przez pracownika wieku emerytalnego? Uchwała Sądu Najwyższego z dn. 30 września 2025 r., sygn. akt III PZP 6/...

03/12/2025

Nowy odcinek naszego cyklu „Nowości w prawie pracy” już jest – a w nim sporo zmian, które w najbliższych miesiącach odczują pracodawcy, HR i kadry płacowe.
Tym razem w jednym miejscu zebrano m.in.:
✅ jakie akty prawne właśnie weszły w życie i od kiedy należy je stosować,
✅ które zmiany w ubezpieczeniach społecznych i emeryturach są już przesądzone,
✅ jakie projekty ustaw warto mieć „na radarze” przy planowaniu polityki zatrudnienia i świadczeń.

Szczególnie istotna nowość:
✅ jawność wynagrodzeń – od 24 grudnia 2025 r. zacznie obowiązywać nowelizacja Kodeksu pracy (Dz.U. 2025 poz. 807), która zobowiązuje pracodawców do ujawniania informacji o wynagrodzeniu już na etapie rekrutacji oraz stosowania neutralnych pod względem płci nazw stanowisk i niedyskryminującego procesu rekrutacji.

Jeżeli odpowiadasz za prawo pracy/ HR i chcesz mieć uporządkowany, praktyczny przegląd tego, co już obowiązuje i co dopiero wejdzie w życie – warto zajrzeć do najnowszej części cyklu:

I. AKTY, KTÓRE WESZŁY W ŻYCIE: 1. Ustawy (brak) 2. Rozporządzenia Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy (Dz. U. 2025 r. poz. 1534) Rozporządzenie weszło w życiu w d...

05/11/2025

📌 Opracowaliśmy 80 ( 🤩 ) przegląd „Nowości w prawie pracy”. To syntetyczne podsumowanie najświeższych zmian i projektów – przydatne dla działów HR, kadr i pracodawców. Najnowsze zestawienie z cyklu obejmuje zarówno akty już obowiązujące, jak i te wchodzące w życie w kolejnych miesiącach- sprawdź by być na bieżąco 👇 😀

I. AKTY, KTÓRE WESZŁY W ŻYCIE: 1. Ustawy Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2025.1409) Ustawa weszła w życie 3 listopada 2025 r. Ustawa likwiduje obowiązek przechowywania przez płatników papierowych, podpisanych zgłoszeń do ZUS pr...

31/10/2025

1 listopada 2025 r. wypada w sobotę. To święto ustawowo wolne od pracy, które – zgodnie z art. 130 § 2 k.p. – obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin. W praktyce oznacza to konieczność wyznaczenia dodatkowego dnia wolnego w bieżącym okresie rozliczeniowym.

Przygotowaliśmy zwięzły przewodnik w formule Q&A:
• kto decyduje o terminie odbioru dnia wolnego i czy musi to być jeden dzień dla wszystkich?
• jak rozliczyć sytuacje kolizyjne (zaplanowany urlop, L4, niepełny etat)?
• co z pracą w święto oraz jak poprawnie ująć to w ewidencji czasu pracy?
• jakie są ryzyka przy niewyznaczeniu dnia wolnego w terminie?

Zapraszam do lektury:

1 listopada 2025 r. (sobota) to święto ustawowo wolne od pracy. Co to oznacza dla rozkładów czasu pracy, odbioru dnia wolnego i ewidencji? Poniżej zwięzły, praktyczny przewodnik w formule pytań i odpowiedzi. 1 .Czy za święto w sobotę należy się dodatkowy dzień wolny? Tak — każde św...