09/06/2026
Empatia jest cenna, ale nie jest nieograniczonym zasobem. Bez kontaktu z własnymi granicami może prowadzić nie do większej bliskości, lecz do przeciążenia.
Dlatego samowspółczucie nie jest pobłażaniem sobie, tylko formą odpowiedzialności za własną równowagę.
Istotna publikacja polskich naukowców.
Czy empatia zawsze pomaga? Nowe badanie o współczuciu, przeciążeniu emocjonalnym i objawach depresyjnych
W najnowszym badaniu opublikowanym w czasopiśmie Mindfulness (Springer Nature) prof. Paweł Holas i mgr Patryk Roczon z eMPAT Labu Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego zbadali związki pomiędzy współczuciem, empatią i objawami depresji w reprezentatywnej próbie dorosłych Polaków (N = 604).
Wyniki pokazują, że współczucie wobec innych może wiązać się zarówno z większą empatyczną troską (empathic concern), jak i większym osobistym dystresem (personal distress) – przeciążeniem emocjonalnym wynikającym z kontaktu z cierpieniem innych osób.
Co szczególnie istotne, to właśnie osobisty dystres okazał się najsilniejszym mechanizmem związanym z nasileniem objawów depresji.
Jednocześnie compassionate self-responding (CSR) – życzliwe, uważne i pełne zrozumienia odnoszenie się do siebie w chwilach trudności, stanowiące kluczowy komponent samowspółczucia – wiązało się z mniejszym osobistym dystresem, a pośrednio także z mniejszym nasileniem objawów depresji.
Wyniki badania sugerują, że kluczowym problemem może być nie samo empatyczne zaangażowanie w cierpienie innych, lecz sytuacja, w której prowadzi ono do przeciążenia emocjonalnego.
Wnioski te wydają się szczególnie istotne dla psychiatrów, psychologów, psychoterapeutów, pielęgniarek oraz innych przedstawicieli zawodów pomocowych. Mogą mieć znaczenie dla profilaktyki depresji, wypalenia zawodowego oraz tzw. compassion fatigue.
Wyniki badania wskazują również, że działania wspierające rozwój samowspółczucia mogą stanowić ważny element profilaktyki depresji i przeciążenia emocjonalnego w zawodach pomocowych.
Holas, P., & Roczon, P. (2026). When compassion protects—and when it overwhelms: Compassionate self-responding, empathy, and depression. Mindfulness, 1-10. Online first. Accepted: 18 May 2026. https://doi.org/10.1007/s12671-026-02882-y