Odkrywca

30/04/2026

Redakcjo „Archeologii Żywej”,

piszemy do Was z redakcji „Odkrywcy”. Setkę na liczniku macie – świetna robota.

Redakcja "Odkrywcy" życzy Wam tematów, które niosą numer w przestrzeń medialną i tego momentu w redakcyjnym życiu: gdy świeży numer pachnie mocno drukiem na waszych biurkach, ale już wiadomo, że znów było warto go wydać.

Niech żyje "Archeologia Żywa! Niech żyje druk!

Z poważaniem,
redakcja magazynu "Odkrywca". Magazynu drukowanego.

🔥 SETNY NUMER „ARCHEOLOGII ŻYWEJ” JUŻ JEST! 🔥
„AŻ 100” to największy projekt w historii naszego czasopisma: 100 zabytków ze 100 muzeów w całej Polsce. Jedno wydanie, które łączy archeologię, podróż i realne spotkanie z dziedzictwem na żywo. To numer, który można przeczytać od deski do deski… albo zabrać w drogę i zacząć od pierwszego muzeum.

Znajdziecie nas w salonach Kolporter, Empik, Inmedio, Relay, Garmond oraz online.
👉 Wersja papierowa: https://ibhik.pl/sklep/archeologia-zywa-2-2026/

W środku:
🔸 przekrój przez epoki – od pradziejów po czasy nowożytne,
🔸 obiekty znane i mniej oczywiste,
🔸 mapa i układ pozwalające zaplanować własne podróże,
🔸 konkurs dla Czytelników: zobacz zabytki i dokumentuj swoje wizyty

Dziękujemy za każdą reakcję, komentarz i udostępnienie – razem budujmy społeczność pasjonatów przeszłości! 🙌

30/04/2026

POSZUKIWANIA KREWNEGO MIKOŁAJA KOPERNIKA. DLACZEGO?

Głównym celem projektu i podjętych badań jest próba odnalezienia we fromborskiej katedrze szczątków biskupa Łukasza Watzenrodego (wuja Mikołaja Kopernika) oraz innych biskupów z XVI wieku.

Link do artykułu na stronach "Odkrywcy" w komentarzu. A my widzimy się na na konferencji "Odkrywcy" w Srebrnej Górze 15-17 maja.

29/04/2026

DEPOZYT ANNY HINEL
29 kwietnia - dziś rocznica aresztowania Anny

Jej twarz, znana właśnie z fotografii wykonanej w Auschwitz, stała się symbolem nastolatków uczących się na tajnych kompletach i zaangażowanych w działalność konspiracyjną. Anna zapłaciła za to najwyższą cenę. Jedenaście miesięcy później Niemcy zamordowali ją w Auschwitz.

Dziś jest 29 kwietnia. Anna została aresztowana w nocy z 28 na 29 kwietnia 1942 roku. Tę noc, która dla nas w 2026 roku minęła spokojnie, ona spędziła już na Pawiaku.

Mniej znana jest historia jej depozytu – pisanego przez nią pamiętnika. Anna ukryła go pod deskami podłogi w kuchni. Po wojnie odnalazł go jej ojciec. Ostatnie zapisane przez nią zdanie brzmi:

„Wtedy następuje koniec, cisza, mrok, ponury, przyjazny mrok, który złagadza ostrość konturów, kładzie miękką, matową, jednaką na wszystko zasłonę”.

Choć dziś wspominamy Annę, na zjawisko ukrywanych dzienników i pamiętników warto spojrzeć szerzej. Zapiski prowadziła także Rutka Laskier – 14-letnia dziewczyna z Będzina. Przed deportacją poprosiła przyjaciółkę, by ukryła zeszyt pod podłogą domu. Odnaleziono go dopiero w 2005 roku.

Różnego rodzaju notatki pozostawił również Wilm Hosenfeld – niemiecki oficer, który pomógł Władysławowi Szpilmanowi, ukrywającemu się pianiście, którego historia obiegła później świat. Jego zapiski rodzina odnalazła wiele lat po wojnie.

Nie każdy „odnaleziony dziennik” jest jednak prawdziwy. Tak było z tzw. „Dziennikiem Wojennym Michaelisa” – historią, która miała prowadzić do nazistowskich skarbów, a w rzeczywistości okazała się współczesnym fałszerstwem. To właśnie magazyn „Odkrywca” odegrał kluczową rolę w jego demaskacji. Podobnie świat dał się kiedyś nabrać na „Dzienniki Hitlera”.

Zagmatwana i tragiczna rzeczywistość drugiej wojny światowej, w której z wielu powodów ukrywano różnego rodzaju zapiski, stworzyła później przestrzeń dla mistyfikacji i konfabulacji. Trzeba o tym pamiętać, by nie ulegać sensacyjnym, atrakcyjnym, lecz niezweryfikowanym relacjom.

Promowanie takich fałszerstw – nieważne, ile lajków zdobędzie - jest zniewagą wobec Anny, Rutki i wszystkich tych, którzy próbowali zostawić po sobie PRAWDZIWE pisane świadectwo. A obowiązkiem magazynu „Odkrywca” jest ujawnianie takich kłamstw.

W grafice użyliśmy: Obozowa fotografia Anny Hinel (Archiwum PMA-B), zgodnie z wymogami bez żadnej obróbki graficznej. Prosimy Was o niewprowadzanie modyfikacji w fotografiach ofiar drugiej wojny światowej.

29/04/2026

Zbliża się XXI Konferencja Odkrywcy 📣

Na wydarzenie zaprasza również Grzegorz Basiński z ekipy Twierdzy Srebrna Góra 🤝

Liczba miejsc ograniczona - zapisz się poprzez naszą stronę internetową.

15-17 maja 2026 🕰️

28/04/2026

Tak było rok temu w Kłodzku... A przed nami kolejna przygoda - już w maju! Dołącz! 📸

Patrzymy na zdjęcia z ubiegłorocznej, XXI edycji Konferencji Odkrywcy i jedno jest pewne: ta atmosfera, wymiana doświadczeń i wspólna pasja są nie do podrobienia. W tym roku... idziemy głębiej!

Tym razem widzimy się w dniach 15–17 maja w Twierdzy Srebrna Góra. , którą poznamy podczas niesamowitego nocnego zwiedzania.

Po dwóch dekadach odświeżamy formułę wydarzenia. Bierzemy pod lupę konkretny temat, który rozpala wyobraźnię od pokoleń. Tym razem: 𝗦𝗧𝗨𝗗𝗡𝗜𝗘.

To kapsuły czasu skrywające depozyty, legendy i białe plamy w historii.

W programie tegorocznej edycji m.in.:
🔹 Eksploracje podziemnych korytarzy wychodzących ze studni.
🔹 Zwiedzanie niedostępnej na co dzień kopalni srebra.
🔹 Tajemnice podziemi zamków Grodziec i Gryf.
🔹 Inżynieryjne sekrety Srebrnej Góry i saksońskiego Königstein.
🔹 Przegląd legend i niezwykłych historii, związanych ze studniami, które pojawiły się w ciągu trzech dekad na łamach „Odkrywcy”.
🔹 Co się dzieje z artefaktami spoczywającymi na dnie? – praktyczna wiedza od ekspertów.

Spotkajmy się ponownie w gronie badaczy, historyków i eksploratorów. 🕵️‍♂️🤝

Zapisy już trwają! Nie zwlekajcie, bo choć Twierdza jest ogromna, to liczba miejsc na konferencji jest ograniczona.

👉 Szczegóły i bilety znajdziesz pod linkiem umieszczonym w komentarzu.

Do zobaczenia w maju! Z kim się widzimy? Kto będzie? 😊 Dajcie znać w komentarzach.

22/04/2026

Marcowo-kwietniowe wydanie magazynu Odkrywca kupisz w dobrych salonach prasowych oraz na naszej stronie internetowej.

22/04/2026

Są historie, które powinny być przestrogą.

Sprawa poszukiwań rzekomego skarbu w Minkowskim przez pana Dziewiatka – przedstawiającego się jako… „następca III Rzeszy” – nie zapaliła wszystkich możliwych czerwonych lampek wśród dziennikarzy i youtuberów.

Dziennikarze spotykali się z bohaterem tej historii i dawali przestrzeń do snucia kolejnych opowieści samozwańczego „następcy III Rzeszy”. Mimo że śledztwo magazynu Odkrywca wykazało, że mamy do czynienia z fałszerstwem.

To były głupie spotkania – nie używajmy tutaj dyplomatycznego języka.

Na szczęcie wszystko wskazuje, że pałac Minkowskie ten absurdalny epizod ma za sobą i w końcu jest w rękach właściwych. Życzymy im powodzenia w dbaniu o pałac.

PS Tam nie ma żadnego skarbu!

18/04/2026

Posłuchajcie, jak głęboka jest ta studnia

Już w maju, podczas 21. Konferencji Odkrywcy, założymy tu specjalne stanowisko i wprowadzimy do środka zdalnie sterowany pojazd podwodny 🌊

Liczba miejsc ograniczona - zapisz się poprzez naszą stronę internetową.

15-17 maja 2026 🕰️

13/04/2026

W najnowszym "Odkrywcy" piszemy o pewnych przestronnych halach, przekształconych na montownie samolotów - na zdjęciu.

Powstał tam jeden wielki kombinat przemysłowy, któremu szefował dr Albrecht Caspari. W dwóch halach montowano radary „Würzburg”.

Byliście tam? Dla podpowiedzi - budynek poprowadzono jest po łuku, co widać na tym zdjęciu.

W "Odkrywcy" nr 3/4! Więcej w komentarzu.

13/04/2026

Czy pod tzw. Ruskim Lasem koło Kamiennej Góry zbudowano system podziemi na potrzeby produkcji zbrojeniowej? 🧐

Fabryka amunicji MuNa HeMaLat skrywa tajemnice, które do dziś nie zostały w pełni odkryte.

🎬 Zobacz film i przekonaj się sam — link w komentarzu!

09/04/2026

Zbliża się konferencja Odkrywcy - zapisz się już teraz. Link w komentarzu.

Po dwudziestu edycjach poświęconych konkretnym miejscom rozpoczynamy nowy etap skupiony na wybranych zagadnieniach historycznych – od legend i relacji, po wyniki badań i ich interpretację.

Celem konferencji jest prezentacja aktualnego stanu wiedzy oraz wyników badań archeologicznych, eksploracyjnych i historycznych, prowadzonych zarówno przez zawodowych badaczy, jak i doświadczonych pasjonatów.

Pierwszą odsłonę cyklu poświęcamy studniom – obiektom o fundamentalnym znaczeniu dla funkcjonowania dawnych społeczności, a jednocześnie nierozerwalnie związanym z legendami i tajemnicami.
Podczas konferencji przedstawione zostaną m.in.:
• wyniki badań średniowiecznych studni zamków takich jak Grodziec i Gryf,
• zagadnienia związane z funkcjonowaniem i budową nietypowych studni w nowożytnych twierdzach, w tym Twierdza Srebrna Góra oraz saksońskiej Twierdzy Königstein,
• eksploracje studni związanych z okresem II wojny światowej,
• studnie w źródłach średniowiecznych i nowożytnych - przypadki niezwykłe,
• metody zabezpieczania i konserwacji znalezisk wydobytych ze środowiska wodnego,
• przegląd legend i niezwykłych historii, związanych ze studniami, które pojawiły się w ciągu trzech dekad na łamach „Odkrywcy”.