Quantia

Quantia Contact information, map and directions, contact form, opening hours, services, ratings, photos, videos and announcements from Quantia, Digital creator, Jamestown.
(3)

ดิฉันชื่อ ขวัญ หรือควอนเทีย จากเครือเพจ Tensia และ Core - Physiology นำเสนอบทความเรื่องวิทยาศาสตร์ของมะเร็งเป็นหลัก เพื่อให้ทุกคนเข้าใจพฤติกรรมของมะเร็งซึ่งเป็นหนึ่งในศัตรูหลักของมนุษย์ว่า จะป้องกันอย่างไร และหากเป็นแล้วมีกลไกอะไรที่พอกำจัดมันบ้าง

03/08/2026

4 ทุ่มแล้ว เข้านอนกันค่ะ การนอนพอ นอนดี และยังตื่นมาออกกำลังกาย คือสัญญาณที่กระตุ้นให้ทีมนักฆ่ๅมะเร็ง อย่าง NK cell และ Cytotoxic T cell ทำงานได้ดีขึ้น หลั่งพิษ granzyme เสกมะเร็งให้กดปุ่มฆ่ๅตัวตๅยได้โหดขึ้นค่ะ

เปิดชีวิตของนักล่า NK cell โดยละเอียด ว่ามันตะครุบเหยื่ออย่างเซลล์มะเร็งยังไงภายใต้ความมืดของเนื้อเยื่อมีนักล่าตัวหนึ่งอ...
03/08/2026

เปิดชีวิตของนักล่า NK cell โดยละเอียด ว่ามันตะครุบเหยื่ออย่างเซลล์มะเร็งยังไง


ภายใต้ความมืดของเนื้อเยื่อ
มีนักล่าตัวหนึ่งออกลาดตระเวนอย่างเงียบสงบ มันทำแบบนี้ทุกวันค่ะ แม้กระทั่งตอนที่คุณกำลังใช้นิ้วรูดผ่านโพสต์นี้

มันไม่มีกรงเล็บ
ไม่มีเขี้ยว
และไม่เคยเห็นหน้าศัตรูมาก่อน
แต่มันก็รู้ได้โดยสัญชาตญาณว่า
เซลล์ข้างหน้าเป็นภัยหรือไม่

ชื่อของมันคือ Natural killer cell
หรือ NK cell


NK cell เคลื่อนตัวไปตามหลอดเลือด ก่อนมุดผ่านผนังเข้าสู่เนื้อเยื่อ
รูปร่างของมันเปลี่ยนไปตลอดเวลา
สามารถยื่นเล็กๆ บนผิวเซลล์กวาดไปทั่ว เหมือนเซนเซอร์ ตรวจจับสิ่งที่มันสัมผัสทีละตัว

นี่ไม่ใช่การเดินอย่างไร้จุดหมาย

มันกำลังตรวจสอบว่า
เซลล์ใดคือพวกเดียวกัน
และเซลล์ใดกำลังซ่อนสิ่งผิดปกติเอาไว้


เซลล์ปกติส่วนใหญ่จะแสดงธงที่มีชื่อว่า (MHC class I) อยู่บนผิว เปรียบเหมือนป้ายยืนยันตัวตนที่บอก NK cell ว่า

“ฉันยังเป็นเซลล์พวกเดียวกันนะ ยังทำงานเพื่อร่างกาย ไม่มีใครแอบอยู่ และยังไม่กลายพันธุ์”

เมื่อเซนเซอร์ตรวจจับ ของ NK cell (เช่น KIR หรือ CD94/NKG2A) จับสัญญาณนี้ได้ คำสั่งยับยั้งจะถูกส่งเข้ามา

นักล่าจึงถอนตัว
แล้วเดินลาดตระเวนต่อไป


แต่ไม่นาน ในทุกๆ วัน
เจ้า NK cell จะตรวจพบ
เซลล์หนึ่งหลบซ่อนอยู่

มันแบ่งตัวผิดปกติ
สะสมความเสียหายของ DNA
และกำลังพยายามหลบหนีจากภูมิคุ้มกัน

เซลล์นั้นคือเซลล์มะเร็ง
ผู้ที่ซวยมีความผิดปกติในตัว
และอาจก่อหายนะเพราะเหมือน
โดนโคลนนิ่งตัวเองเรื่อยๆ
โดยไม่ตั้งใจ แต่ก็ไม่อยากตๅย

เซลล์มะเร็งบางตัวรู้ว่าถ้าธงตัวเองผิดปกติ จะมีนักฆ่ๅที่จดจำหน้าตามันได้อย่าง cytotoxic T cell จะจดจำและยกกองทัพมาทำลาย

มันจึงลดการสร้างธงไว้บนผิวเซลล์


แต่นั่นก็เข้าทาง NK cell เลยค่ะ

เพราะเซลล์นั้นได้ เริ่มเผยให้เห็นแล้วว่า
นี่ไม่ใช่พวกเดียวกัน
(ภาวะนี้เรียกว่า missing self)

เมื่อ NK cell มาพบ แม้จะไม่รู้ว่า
ตรงหน้าคือใคร รู้แต่ว่าธงมันลดลง
และเซลล์ตรงหน้ากำลังทรมาน
จากการใช้ทรัพยากรไปเพิ่มจำนวนจนหมด


เซนเซอร์ NK cell ที่ทำงานเหมือน
เครื่องสแกน จะรู้ทันทีว่า
เซลล์ตรงหน้าคือภัย

NK cell หยุดเคลื่อนที่ทันที

แล้วยึดเกาะเหยื่อผ่านกาว เช่น ( LFA-1 - ICAM-1 ) บนเซลล์เป้าหมาย ประหนึ่งนักล่าตะครุบเหยื่อ

ผิวของทั้งสองเซลล์แนบเข้าหากัน
เกิดเป็นพื้นที่ขนส่งสารชั่วคราว
(ที่เรียกว่า immunological synapse)

จากนั้นเสมือนนักล่าที่เริ่มใช้ปากฉีกร่างเหยื่อ NK cell ได้ปรับโครงสร้างเซลล์อย่างรวดเร็ว

ดันถุงบรรจุพิษ เคลื่อนไปที่ผิวเซลล์ แล้วสาดใส่เหยื่อที่มันประกบอยู่

พิษแรกที่ปล่อยออกมานามว่า
Perforin

โปรตีนชนิดนี้จับกับเยื่อหุ้มเซลล์เป้าหมาย
แล้วรวมตัวกันเป็นรูพรุนขนาดเล็ก

แต่ perforin ไม่ได้มีหน้าที่ระเบิดเซลล์ให้แตกทันที เพราะรูมันก็ไม่ได้ใหญ่มาก แต่คงทำให้เหยื่อทรมานระดับหนึ่ง

บทบาทสำคัญของมันคือเปิดทาง
ให้พิษสังหารอีกกลุ่มเข้าสู่ภายในเหยื่อ

พิษนั้นคือ granzyme


Granzyme B เคลื่อนผ่านช่องที่ perforin เจาะสร้างขึ้น

หน้าที่มันสุดยอดมากค่ะ
คือ “กดปุ่มทำลายตัวเอง”
(Apoptosis) ที่เซลล์ทุกๆ เซลล์มี
แม้กระทั่งเซลล์มะเร็ง

เมื่อถึงจุดนี้
ชะตาของเซลล์มะเร็งแทบไม่อาจย้อนกลับได้แล้ว


ทันทีที่สวิตซ์ทำงาน
น้ำย่อย (caspase) เริ่มรื้อย่อย
โครงสร้างภายในเซลล์

โปรตีนทั้งร่างถูกตัดเป็นชิ้น
DNA ถูกย่อยจนละเอียด

ประหนึ่งว่าเซลล์จะทำอะไรไม่ได้อีกแล้ว เพราะการสร้างสารต่างๆ ต้องใช้ DNA

เซลล์มะเร็งที่เสียโปรตีนที่ค้ำจุนโครงร่าง ค่อยๆ หดตัวเหมือนหลังคาที่พังทลาย

ผิวเซลล์พองเป็นตุ่ม
ก่อนแบ่งตัวเองออกเป็นถุงเล็กๆ
ที่เรียกว่า apoptotic bodies

ไม่มีการระเบิดกระจายของสิ่งภายในเซลล์
ไม่มีการอักเสบรุนแรงเหมือนการตายแบบ necrosis

เหยื่อถูกกำจัดอย่างเป็นระเบียบ
กระจัดกระจาย ลอยอย่างสิ้นหวัง
ในมุมเงียบๆ ของเนื้อเยื่อ


ซึ่งบนผิวของซากเซลล์ สารที่สื่อถึงซาก
( phosphatidylserine) จะปรากฎออกมา คล้ายกลิ่นศwที่เน่า

นี่คือสัญญาณเรียกหน่วยเก็บซาก macrophage เข้ามาเก็บกวาด ซากทั้งหมดจึงถูกกลืนและย่อยสลาย โดยรบกวนเนื้อเยื่อรอบข้างให้น้อยที่สุด


และนี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นตลอด
สิ่งที่ทำให้เรารอดมะเร็งจนถึงทุกวันนี้

จริงๆ ไม่ได้มีเพียง NK cell เท่านั้น
ยังมีทีมกำจัดมะเร็งอีกหลายตัว
ที่รอให้คุณดูแลสุขภาพ ดูแลมัน
ให้มันทำงานได้สมบูรณ์ค่ะ

02/08/2026

4 ทุ่มแล้ว เริ่มนอนได้แล้วนะคะ การนอนตามเวลาเดิมๆ ทำให้นาฬิกาชีวิตของเราที่สมอง hypothalamus กำหนดจังหวะนี้สม่ำเสมอ เซลล์ต่างๆ ที่ทำงานตรงตามจังหวะ ก็จะทำให้พฤติกรรมการแบ่งเซลล์ ตรวจเช็คความผิดพลาด ทำงานดีไปด้วยค่ะ อัตราการเกิดมะเร็งก็จะลดลง

เวลาพูดถึงการป้องกันมะเร็ง หลายคนจะนึกถึงอาหาร หรือการหลีกเลี่ยงสารก่อมะเร็งก่อนแต่มีอีกอย่างที่เรามักมองข้ามไปค่ะ คือ “...
02/08/2026

เวลาพูดถึงการป้องกันมะเร็ง หลายคนจะนึกถึงอาหาร หรือการหลีกเลี่ยงสารก่อมะเร็งก่อน

แต่มีอีกอย่างที่เรามักมองข้ามไปค่ะ คือ “กล้ามเนื้อ” นี่แหละแหล่งรวมสารต้านมะเร็งชั้นยอด และแม้กระทั่งคนที่เป็นมะเร็งแล้ว ก็เพิ่มคุณภาพชีวิตและการตอบสนองต่อการรักษาได้ดีมาก


หลายคนปล่อยให้มวลกล้ามเนื้อลดลงเรื่อย ๆ ทั้งจากการไม่ค่อยใช้งาน และการได้รับโปรตีนไม่เพียงพอ

ทั้งที่กล้ามเนื้อที่แข็งแรง ไม่ได้มีหน้าที่แค่ช่วยให้เดิน วิ่ง หรือยกของได้ดีเท่านั้น


ทุกครั้งที่มีการออกกำลังกายแบบมีแรงต้าน
กล้ามเนื้อจะตอบสนองด้วยการหลั่งสารจำนวนมาก
ที่เรียกว่า myokines

เช่น IL-10, CCL4, CXCL1 และสารต้านการอักเสบอื่น ๆ
ส่งออกไปทั่วกระแสเลือดค่ะ


สารเหล่านี้ทำงานหลายด้านพร้อมกัน
✔️ ยับยั้งการแบ่งตัวของเซลล์มะเร็ง
✔️ ยับยั้งการเคลื่อนที่และการลุกลาม
✔️ เพิ่มการสร้างโปรตีนที่ทำให้มะเร็งปลิดชีพตัวเองมากขึ้น (apoptosis)
✔️ ลดการอักเสบ ซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมที่มะเร็งชื่นชอบ

ยิ่งรักษามวลกล้ามเนื้อไว้ได้ดี
กระบวนการเหล่านี้ก็ยิ่งทำงานได้ดีตามไปด้วยค่ะ


แต่มีจุดหนึ่งที่อยากชวนสังเกตนะคะ

กล้ามเนื้อจะหลั่ง myokines ได้
ไม่ได้อาศัยแค่ “มี” กล้ามเนื้อ

แต่ต้อง “ใช้” กล้ามเนื้อด้วย

เพราะฉะนั้น
การปล่อยให้กล้ามเนื้ออยู่นิ่ง ๆ เป็นเวลานาน
ก็ย่อมต่างจากการใช้งานอย่างสม่ำเสมอค่ะ


งานวิจัยของ Schwappacher และคณะฯ ในปี 2021
แสดงให้เห็นว่า

หลังการออกกำลังกายแบบมีแรงต้าน
ระดับ myokines เพิ่มขึ้น

และเมื่อเก็บ myokines เหล่านี้
ไปเพาะเลี้ยงร่วมกับเซลล์มะเร็งตับอ่อน

พบว่าการแบ่งตัวของเซลล์มะเร็งลดลง
การเคลื่อนที่ลดลง และมีการแสดงออกของยีนที่เกี่ยวข้องกับการตายของเซลล์มะเร็งเพิ่มขึ้น

เหมือนกับว่ากล้ามเนื้อที่กำลังทำงาน
กำลังส่งสัญญาณรบกวนการเติบโตของมะเร็งเต็มที่เลยค่ะ


การดูแลกล้ามเนื้อจึงเริ่มจากเรื่องพื้นฐานมาก ๆ

กินโปรตีนให้เพียงพอ
และฝึกออกกำลังกายแบบมีแรงต้านเป็นประจำ

ไม่ว่าจะเป็นการยกของที่มีน้ำหนัก
สควอท
ใช้ยางยืด
หรือบอดี้เวท

แต่ละคนเลือกให้เหมาะกับร่างกายของตัวเอง
แล้วค่อย ๆ เพิ่มความหนักขึ้นทีละน้อยก็เพียงพอค่ะ

สำหรับผู้ป่วยมะเร็ง
สามารถปรึกษาแพทย์เจ้าของไข้ด้านมะเร็ง
เพื่อประเมินสมรรถนะ และเลือกวิธีออกกำลังกายที่เหมาะสมกับแต่ละคนได้เลยค่ะ


🌿ส่วนการออกกำลังกายรูปแบบอื่น
ทั้งแอโรบิกและการยืดเหยียด
ก็มีประโยชน์ต่อสุขภาพเช่นกันค่ะ

จึงอยากชวนทุกคนเริ่มดูแลกล้ามเนื้อ
ก่อนที่มวลกล้ามเนื้อจะค่อย ๆ ลดลงไปโดยไม่รู้ตัวค่ะ

ใครที่อยากออกกำลังกายแบบเสริมกล้ามเนื้อ แต่ไม่มีเวลาไปยิม แนะนำออกกับยางยืด resistance band ค่ะอย่างท่า squat นอกจากจะออ...
02/08/2026

ใครที่อยากออกกำลังกายแบบเสริมกล้ามเนื้อ แต่ไม่มีเวลาไปยิม แนะนำออกกับยางยืด resistance band ค่ะ

อย่างท่า squat นอกจากจะออกแล้วได้เสริมเรื่องก้นและขาหน้า การคล้อง band แล้วกางออก ก็จะช่วยเพิ่มแรงต้านได้มากค่ะ

การออกกำลังกายสม่ำเสมอ ช่วยลดอัตราเสี่ยงมะเร็งลงได้ โดยเฉพาะมะเร็งลำไส้ใหญ่และเต้านม ลดค่อนข้างเยอะเลยค่ะ

สารหลายอย่างจากกล้ามเนื้อ
เช่น SPARC ก็มีฤทธิ์ควบคุมการแบ่งเซลล์, IL-6 ช่วยลดการอักเสบ ซึ่งเป็นแวดล้อมที่ชวนเกิดมะเร็ง

แม้ตอนที่เป็นมะเร็งแล้ว ออกกำลังกายก็ช่วยให้ภูมิคุ้มกันแข็งแรงพร้อมกำจัดมะเร็ง ร่วมกับการรักษา

มวลกล้ามเนื้อที่ดี ช่วยให้คุณภาพชีวิตดี มีเรี่ยวแรงในการรักษา ลดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ได้ดีมากค่ะ

01/08/2026

4 ทุ่มแล้ว นอนกันนะคะ
การอดนอนติดกัน ทำให้วงจรฮอร์โมน Leptin/Ghrelin ผิดปกติ จนมักหิวได้ง่ายขึ้น มีโอกาสสูงที่กินพลังงานเกิน ส่งเสริมภาพอ้วนค่ะ ที่ทำให้ร่างกายอักเสบอ่อนๆ เพิ่มความเสี่ยงมะเร็งบางชนิดได้ค่ะ เช่น เต้านม ลำไส้ใหญ่ มดลูก ฯลฯ

ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ลดการอักเสบเรื้อรังและลดการเกิดมะเร็งค่ะปัจจุบันถ้าใครติดตามข่าวสารวงการสุขภาพ จะเห็นว่าโรคภัยต่าง ๆ...
01/08/2026

ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ลดการอักเสบเรื้อรัง
และลดการเกิดมะเร็งค่ะ


ปัจจุบันถ้าใครติดตามข่าวสารวงการสุขภาพ จะเห็นว่าโรคภัยต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นภาวะดื้ออินซูลินหรือถึงขั้นเบาหวาน, ความดันสูง, ไขมันสูง หรือการเปลี่ยนแปลงรูปร่างอย่าง ภาวะอ้วน หรือแวดล้อมอย่างสุรา บุหรี่ PM2.5

ล้วนแต่มีกลไกร่วมกันคือ
การทำให้เกิดภาวะ ‘อักเสบเรื้อรังแบบอ่อน ๆ ’
(Chronic low-grade inflammation)


ถ้าเปรียบกับไฟ มันไม่ใช่ไฟลุกโชนที่เผาแรงๆ แต่มันเหมือน “ไฟอุ่นใต้หม้อ” ที่เปิดค้างไว้ทั้งวันทั้งคืนค่ะ

ไฟแบบนี้ ทำให้เซลล์เผชิญหน้ากับสารอักเสบ
และเหล่าสารอนุมูลอิสระตลอดเวลา

ทำให้ DNA ถูกสุ่มทำร้ายซ้ำ ๆ (oxidative stress)
ซึ่งเพิ่มโอกาสที่จะโดนจุดที่ควบคุมการแบ่งเซลล์
และนำไปสู่มะเร็งได้


การออกกำลังกายเป็นหนึ่งในวิธีที่แก้ปัญหาตรงนี้ได้ดีมากค่ะ

เพราะไม่ได้แค่เผาผลาญพลังงาน
แต่มันเปลี่ยน “สภาพแวดล้อมของร่างกาย”
จากสนามรบ ให้กลับมาเป็นพื้นที่ปลอดภัยต่อเซลล์

เพราะกล้ามเนื้อที่ทำงานสม่ำเสมอ
จะหลั่งสารสื่อสารดี ๆ เรียกว่า myokines
ซึ่งช่วยกดการสร้างสารก่ออักเสบ
และเพิ่มสัญญาณต้านอักเสบ

และยังช่วยแก้สาเหตุของอักเสบเรื้อรังด้วย
เช่น ภาวะอ้วน, ภาวะดื้ออินซูลิน

(ซึ่งยังมีกลไกอื่น ๆ อีกนะคะ)


แต่การออกกำลังกายที่ได้ผลเรื่องนี้นั้น
อาจจะต้องออกในระดับที่ทำให้รู้สึก ‘เหนื่อย’ นะคะ
เช่น ถ้าเลือกการเดิน ขอเป็นเดินเร็วค่ะ

โดยการออกที่หลากหลายทั้งแอโรบิก ทั้งเสริมแรง
รวมทั้งแบบยืดเหยียด ก็ยิ่งช่วยได้มากค่ะ


พรุ่งนี้เช้ามาออกกำลังกายกันนะคะ🌷

🕰️ 22:00 แล้วค่ะ นอนนะนอนดี ช่วยให้ NK cell นอกจากกำจัดมะเร็งเก่งแล้ว ยังส่งสาร IFN-γ เรียกให้น้อง monocyte รอบๆ พัฒนาไป...
31/07/2026

🕰️ 22:00 แล้วค่ะ นอนนะ
นอนดี ช่วยให้ NK cell นอกจากกำจัดมะเร็งเก่งแล้ว ยังส่งสาร IFN-γ เรียกให้น้อง monocyte รอบๆ พัฒนาไปเป็นสายดุดัน (M1) ช่วยรุมกำจัดมะเร็ง เพื่อไม่ให้น้องโดนมะเร็งชวนไปเป็นพวก (TAM)

ตลอดเวลาที่คุณกำลังใช้ชีวิตอยู่นี้ เหล่าเม็ดเลือดขาวของเรา ก็พยายามไล่ตรวจเซลล์ที่ผิดปกติเสมอ ใช่ค่ะ เซลล์มะเร็งด้วย เซล...
31/07/2026

ตลอดเวลาที่คุณกำลังใช้ชีวิตอยู่นี้ เหล่าเม็ดเลือดขาวของเรา ก็พยายามไล่ตรวจเซลล์ที่ผิดปกติเสมอ ใช่ค่ะ เซลล์มะเร็งด้วย

เซลล์ที่เริ่มสูญเสียการควบคุม จะเริ่มแบ่งเซลล์มากขึ้น ระบบบริหารพลังงานเสีย เซลล์อยู่ในสภาพ stress ทำให้กลไกธรรมชาติทำงานทันที ผลิตสัญญาณต่างๆ ที่สื่อว่าเซลล์นี้ไม่เหมาะแก่การอยู่ต่อไปแล้ว (NK ligand) รวมทั้งเริ่มมีการสร้างโปรตีนแปลกๆ มาติดตั้งบนผิวเซลล์ (Cancer antigen - MHC I)

สุดท้ายก็ไม่รอดพ้นเหล่าเม็ดเลือดขาวที่มารุมทึ้ง ปล่อยสารพัดพิษ​ (Perforin, granzyme, FasL) กดปุ่มให้เซลล์มะเร็ง ปลิดชีพตัวเอง (Apoptosis)

เซลล์มะเร็งที่โดนกดปุ่ม ก็ค่อย ๆ ย่อยตัวเองจากภายใน จนเซลล์คงรูปไม่ได้ ผุดออกมาเป็นผิวตะปุ่มตะป่ำเหมือนลูกน้อยหน่า ดังภาพ แล้วก็เริ่มหลุดออกมาเป็นก้อนเล็กๆ ที่ไม่มีพิษสงอะไร แบ่งตัวก็ไม่ได้ แล้วก็โดนเม็ดเลือดขาวอีกนั่นแหละ จับการซากไป

หลักการหนีจากมะเร็ง ไม่ว่าจะเขียนเยอะเท่าไหน
ก็ไม่พ้นอยู่สองอย่าง

🔹 1️⃣ ทำภูมิคุ้มกันให้ทำงานดีสุด: กินดี นอนดี ออกกำลังกาย

🔹 2️⃣ หนีปัจจัยที่ทำร้าย DNA เซลล์จนมีโอกาสสุ่มเจอมะเร็ง: เลี่ยงสุรา/บุหรี่/มลภาวะ, โรคเรื้อรัง/ความอ้วน, อาหารที่มีสารบางชนิด เช่น ส่วนไหม้เกรียม (HCAs), เนื้อแปรรูป (Nitrosamine)

⏰ 4 ทุ่มแล้ว เตรียมเข้านอนกันนะคะนอนพอ (7-8 ชม.) + นอนคุณภาพดีถ้านอนตรงเวลาเดิมด้วยก็จะดีมากทั้งหมดทั้งปวง ทำให้เม็ดเลือ...
30/07/2026

⏰ 4 ทุ่มแล้ว เตรียมเข้านอนกันนะคะ

นอนพอ (7-8 ชม.) + นอนคุณภาพดี
ถ้านอนตรงเวลาเดิมด้วยก็จะดีมาก

ทั้งหมดทั้งปวง ทำให้เม็ดเลือดขาวหน่วยพิฆาตมะเร็ง
อย่าง Natural killer cell (NK cell)
ดุดันขึ้น ออกสู่กระแสเลือดได้เก่งขึ้น

ลาดตระเวนเก่งขึ้น
แล้วไล่กำจัดเซลล์มะเร็งได้ดีขึ้นมากค่ะ

Address

Jamestown

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Quantia posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category