24/08/2026
Yaa Ku Habboon Siyaasiyiinta Wasiirka Arrimaha Gudaha Somaliland?
Somaliland Wasaaradda Arrimaha Guduhu waxay ka mid tahay Wasaaraddaha ugu waaweyn ee uu ku tagan-yahay Qarankan Jamhuuriyadda Somaliland, waa Wasaaradda Amniga, Nabadda, ku soo dhaweynta Bulshadda. Wasaaraddan waxay masuul ka tahay Sugida Amaanta Goboladda iyo Degmooyinka Dalka oo dhan — Waxay door weyn ka qaatadda xallinta khilaadaadka gudaha ee u dhaxeeya Degmooyin, Gobolo iyo Beelaha had iyo goor dirirtu dhexmarto.
Somaliland sumcadeeda Dibadda waxa laga dheehdaa Wasaaradda Arrimaha Guduhu hadba sida ay u maareyso mashaakilka ka dhex abuurma Beelaha reer Somaliland oo marmar badan isku qabta ceelal, dhul-daaqsimeed iyo lahaansha dhulka laftiisa — hadba sida ay amaanka gudaha ku sugto ugana shaqeyso midnimadda Gudaha ayaa ah sawirka dalka dibadiisa u baxaya.Somaliland.
Haddaba, Wasaaradda Arrimaha Gudaha oo ah laf-dhabarta nabadda, midnimadda, xallinta khilaafaadka iyo Sugida amaanka gudaha Somaliland, ayaa u muuqata Wasaaradda ay dul-hoganayaan dhaliilo is-barkan —mudadii Xukuumadda Ciro ay dalka gadhwadeenka ka ahayd.
Fashilka muuqta ilaa hadda waxa ka mid ah: Wasiirka Arrimaha Gudaha ee Hadda Cabdale Maxamed Carab oo aan ak qayb-gelin Qarameyntii Ciidamadii madaniga ahaa ee Goboladda Bariga oo mudo ku dhaweyd laba bilood Xukuumaddu bilowgiiba ay ku mashquulsaneyd sidii Ciidamadii Madaniga ahaa ay ugu dari lahayd Ciidamadda Qaranka —maqnaanshihii Wasiir Cabdale ee shaqadii weyneyd ee bariga ayaa Su’aalo badan dhalisay xilligaas sababta Madaxweyne Ciro oo Cabdale u Cugtay Wasiirka Arrimaha guduhu uga reebay Waftigii Madaxweyne ku xigeenku hoggaaminayey ee inta badan Ceerigabo u fadhiyey dhameystirka qorshihii qarameynta Ciidamadii Madaniga ahaa.
Inkasta oo arrimo badan oo kale ku xigeen haddanna — Shacabka waxa naxdin ku noqotay sidii Wasiirka Arrimaha Guduhu ku xaliyey Khilaafkii ka dhashay Buuggii Xeer Ciise oo mudo badan Wasiirkii oo arrinta xallinteeda u fadhiyey Magaaladda Saylac haddana go’aamadii Xukuumaddu ay ka dhameyn waayeen Haa iyo Maya. Iyado go’aankii shacabku sugayeen ahaa xog sugan iyo talo sugan oo aan leex-leexad lahayn in uu Madaxweynaha u soo gudbiyo Wasiirka Arrimaha Gudaha Cabdale Sandheere — taas bedelkeeda Xukuumaddii dhaneyd ayaa maamul xumadii Arrintaas kula baxday HAA iyo MAYA.
Maareyn la’aantii Buuggii Xeer Ciise ayaa abuuray isku dhacdo u dhaxeeyey Beelaha Ciise iyo Gadabuursi. Joojinta Coladahaas oo mar kale uu ku fashilmay Wasiirka Arrimaha Guduhu — ayaa dhawaaq aan dhagaha shacabka iyo Xukuumaddaba waxa uu mar kaliya ka soo yeedhay Salaadiinta Dhaqanka ee beelaha Gadabuursi oo ku dhawaaqay inay joojiyeen wada-shaqeyntii Wasiirka Arrimaha Gudaha Cabdale Sandheere —taas oo fajac iyo amakaak ku riday Shacabkii sugayey midnimada iyo xalinta khilaafkii taagnaa — Madaxweyne Ciro ayaa xaliyey khilaafkaas Salaadiinta Gadabuursi iyo Wasiirkii Arrimaha Gudaha soo kal dhexgalay, Madaxweyne Ciro ayaa gacmaha isku saaray Wasiirkii Arrimaha Gudaha iyo Salaadiintii Gadabuursi.
Mar kale todobaadkan ayuu Wasiir Cabdale oo ku fashilmay xallinta Colaadaha Galbeedka —halkii laga filayey wax xalin ayuu mar kaliya weerar afka ah ku qaaday Ugaaskii Ciise Ugaas Mustafe Maxamed Ibrahin oo ah ninka nabadda Ciise ka go’do — Shacabka Beesha Ciise ayaa ka hor-yimid Wasiirka Arrimaha Gudaha waxayna taageereen Ugaaskooda Guud Ugaas Mustafe Maxamed Ibrahin.
Si kastaba ha ahaatee, warar xog-ogaal ah oo Madaxtooyadda ka soo baxay ayaa sheegaya in Madaxweyne Ciro damacsan yahay in masuul cusub u magacaabo Wasaaradda Arrimaha Gudaha Somaliland — waanna sababta aanu bulshadda u weydiinay masuuliyiinta hadal-hayntoodu soo baxday midka ku habboon Wasaaradda weyn ee Arrimaha gudaha….? Xigasho Xogreeb Media