Abdi Zaki

13/06/2026

Baraarug wacan

Wakaaladda Biyaha ee Berbera Waxay uga Dhigan-tahay Dadka Deegaanka Biyuhu ka soo baxaan Degan, “Nin Hashisii laga qaatay oo lagu hormaalaayo.”
Nasiib daradda ka jirta Gobolka Saaxil waxa ka mid ah, dad dhan oo deegaankii biyuhu Berbera uga imanayeen degan oo aan xuquuqdii ay xaqqa u lahaayeen ka hayn Wakaaladda Biyaha ee Degmadda Berbera.
Sida dad badani ogyihiin Deegaannadda Dubaar iyo faro-deero ee hoos yimadda Degmadda Berbera dadka deegaanka isla leh ee ilahay ku beeray waxay ku dulman-yihiin deegaankoodii ay xaqqa u lahaayeen, waxay shabahaan naaneystii Berbera loo bixiyey ee ahayd reer Berbera waa Sodoh, sodohduna way xishootaa, nin xishoodayna doorkan cid-ba waxba iska siin mayso.
Maansaddii Gaariye
“Dal waxaan ku noolanay saddexdii dalaaqood lagu furay dadnimaddii.”
Inkasta oo wakhtiga iyo waayuhu ay wataan dufuuraha nolosha, haddana waxa ka socda Berbera waa dulmigii oo maalin cad soconayaa, halkee lagu arkay dad dhan oo xaqoodii la duudsinayo oo Biyuhu ka soo baxayaan deegaankooddii, inkasta oo ay haddana tahay maahmaahdii Soomaaliyeed,“Lax weliba shilalkay is-dhigto ayaa lagu qalaa.”
Dulmiga mudada badan ka soo taagnaa Wakaaladda Biyaha ee Degmadda Berbera waxa uu u eek-yahay in baraaruga dadka deegaanku ku baraarugsan yihiin in aan wixii hadan ka danbeeya aysan ka aamusnaan Karin xaqoodda lagu hormaalayo, waxay muujin doonaan Maansadii Hadraawi kula hadlayey reer Hargeysa ee dhabta noqotay ee ahayd.
“Hargeysu ma toostay,
Hoggaanka ma diiddey,
Har-qoodka ma tuurtay,
Hadday samo-weydo
Inay hantideeda nafteeda
Hurayso Hubaal ma caddaysay.”
Dadka deegaanka degan ee Yoonis Jibriil(Ciise Muuse) oo lahaan jiray Maareeyaha Wakaaladda Biyaha Degmadda Berbera ayaa mudo badan laga dhaxal-wareejiyey xilalkii Wakaaladda Biyaha ee Degmadda Berbera, haatan k**a hayaan wax xilal ah, iska dhaaf Maareeyaha iyo Ku xigeenka ee xitaa Waaxyaha Wakaaladda Biyaha ayaa laga ilaaliyey inay qabtaan, xilli biyuhu ay Berbera oo dhan uma imanayaa deegaankooddii, waa KAAF iyo KALA DHEERI….
La soco taxanaha qaybaha Danbe ee Qormadda Wakaaladda Biyaha ee Berbera Waxay uga Dhigan-tahay Dadka Deegaanka Biyuhu ka soo baxaan Degan,“Nin Hashisii laga qaatay oo lagu hormaalaayo.”
Qaybtii 1-aad

08/06/2026

06/06/2026

Qoraal xaqiiqo ku qotoma

𝐒𝐡𝐚𝐫𝐜𝐢𝐠𝐮 𝐦𝐚 𝐥𝐚 𝐉𝐢𝐢𝐟𝐢𝐲𝐚𝐚 𝐛𝐚𝐧𝐚𝐧𝐚-𝐛𝐚𝐚 𝐥𝐚 𝐣𝐨𝐨𝐣𝐢𝐲𝐚𝐚𝐧𝐚 𝐛𝐚𝐧𝐚𝐚𝐧…?
Qaaciido guud ayaa tidhaahda, “𝑸𝒐𝒇-𝒏𝒂 𝑺𝒉𝒂𝒓𝒄𝒊𝒈𝒂 𝒌𝒂𝒎𝒂 𝒔𝒂𝒓𝒆𝒆𝒚𝒐.”
Haddaba, haddii aynu nuxurka qormadeennan u soo noqono, akhriste waxaad ka war-qabtaa in Suldaan Qabile muddo uu ku xidhan yahay Xabsiga Mandheera, iyadoo loo xidhay maxaad dareenkaaga u cabirtay…? Suldaan Qabile shirkisii jaraa’id ee ugu danbeeyey wuxuu kaga hadlay dhacdooyin ka dhacay dalka sida Ceelal laga Aasay deegaanno hoos yimaadda Gobolka Togdheer iyo arrimo kale oo caadi ah.
Waa la ogyahay inay dalka jooggaan, dad kala duwan oo xidhiidh la lahaa cadowga Somaliland oo xilli kasta sida ay doonaan u hadla, cid xidhaana aysan jirin, kuwii dalka aan u geysan wax dhibaato ahna marka ay hadlaan la xidhayo, waxay cadeyn u tahay in sharcigii laga dhigayo la Jiifiyaa banana-baa la joojiyaana banana.
Shacabku waxay eegayaa hadba sida loo fuliyo Dastuurka iyo xeerarka Dalka u yaalla iyo ku dhaqanka sharciga iyo Cadaaladda loo filiyo.Inkastooy jirto saluug weyn oo shacabku ka qabaan Xukuumadda Madaxweyne Ciro haddana, waxa ummadda deeqda waa Cadaalad. Sidaa marka ay tahay, waxaa is-weydiin mudan sababta Suldaan Qabile loo xidhay oo xadhigu u qaban laayahay kuwii Qaranka Cadowga u soo raacay…?
Sidoo kale, marka shacabku ka gadoodo xadhiga sharci daradda ah, waxa la odhanayaa nabadda ayaa la xumeynayaa, haddana waxa la xidhayaa dadkii aan mudeyn xadhiga. Dhacdooyinkan ugu danbeeyey waxay I soo xusuusiyeen tuducyo ku jiray maansaddii Abwaan Gaariye ee Gurmad:
“𝑴𝒂𝒓 𝒃𝒂𝒂 𝒋𝒊𝒓𝒕𝒂 𝒈𝒖𝒎𝒖𝒄 𝒍𝒂 𝒓𝒊𝒅𝒂𝒚,
𝑮𝒂𝒍𝒂𝒂𝒇𝒕𝒐 𝒏𝒊𝒏𝒌𝒊𝒊 𝒓𝒊𝒅𝒆𝒆,
𝑵𝒊𝒏 𝒊𝒊𝒏 𝒍𝒂𝒉𝒐𝒘 𝒅𝒂𝒂 𝒈𝒖𝒋𝒂𝒅𝒂.”
Maahmaah ayaa tidhaahda, “Rag cadaalad Waayay Sida cawsha kala yaac.” Haddii si gurruc ah, wax loo maareyo waxa ka dhalata mushkilado aan laga soo kaban Karin, sababaha u waaweyna waxay ku urursan tahay xikmaddan:
“Soomaalidu ninkay waxaraha kala Quusataan ayey Geel u-dirsadaan.”
Marka aad eegto dadka uu Madaxweynu cugtay waa dad aan lahayn awood wax maareysa(Capacity management), waxana ay u muuqataa inay Madaxweynaha kaga filaan-kari waayeen dhibaatooyinka soo noqnoqday iyo is-fahan la’aanta shacabka iyo Xukuumadda.

𝙃𝒂𝙙𝒅𝙞𝒊 𝒍𝙖 𝙞𝒔𝙠𝒖 𝒋𝙤𝒐𝙟𝒊𝙣 𝙬𝒂𝙖𝒚𝙤, 𝒉𝙖𝒅𝙙𝒊𝙞 𝙨𝒆𝙙-𝙗𝒖𝙧𝒔𝙞𝒈𝙪 𝙭𝒂𝙙𝒉-𝒌𝙖𝒉𝙖 𝙜𝒐𝙤𝒔𝙩𝒐, 𝙝𝒂𝙙𝒅𝙞𝒊 𝒘𝙖𝒙 𝒘𝙖𝒅𝙙𝒂-𝒍𝙖𝒉𝙖𝒂𝙣𝒔𝙝𝒂 𝒂𝙝 𝙡𝒂 𝒅𝙞𝒊𝙙𝒐, 𝙝𝒂𝙙𝒅𝙞𝒊 𝑬𝙚𝒙𝙙𝒂, 𝙌𝒂𝙧𝒂𝙖𝒃𝙤 𝙠𝒊𝙞𝒍𝙠𝒖 𝒏𝙤𝒒𝙙𝒐 𝒘𝙖𝒙 𝒊𝙨𝒌𝙖 𝙘𝒂𝙖𝒅𝙞 𝙖𝒉 𝒐𝙤 𝙖𝒂𝙣 𝙡𝒂𝙡𝒂 𝒌𝙖𝒍𝙖 𝙭𝒊𝙨𝒉𝙤𝒐𝙣, 𝒉𝙖𝒅𝙙𝒊𝙞 𝘾𝒂𝙙𝒂𝙖𝒍𝙖𝒅 𝒅𝙖𝒓𝙖𝒅𝙙𝒖 𝒂𝙮 𝙣𝒐𝙦𝒐𝙩𝒐 𝒕𝙪𝒔𝙗𝒂𝙭 𝙛𝒖𝙧𝒕𝙖𝒚, 𝙬𝒂𝙖 𝙡𝒂 𝒚𝙖𝒒𝙖𝒂𝙣𝒏𝙖 𝙣𝒂𝙩𝒊𝙞𝒋𝙖𝒅𝙙𝒂 𝒌𝙖 𝙙𝒉𝙖𝒍𝙖𝒏 𝒌𝙖𝒓𝙩𝒂 𝒐𝙤 𝙢𝒂𝙙𝒂𝙭𝒂 𝒂𝙮𝒂𝙖 𝙡𝒂 𝒊𝙨𝒍𝙖 𝙜𝒆𝙡𝒂𝙮𝒂𝙖, 𝒌𝙝𝒊𝙡𝒂𝙖𝒇𝙠𝒂, 𝙞𝒔-𝒏𝙖𝒄𝙖 𝙞𝒚𝙤 𝙢𝒊𝙙𝒏𝙞𝒎𝙤 𝙡𝒂’𝒂𝙖𝒏𝙩𝒂 𝒂𝙮𝒂𝙖 𝙣𝒐𝙦𝒐𝙣 𝙙𝒐𝙤𝒏𝙩𝒂 𝒕𝙪𝒔𝙗𝒂𝙭 𝙛𝒖𝙧𝒕𝙖𝒚.
Xukuumaddu waa inay ummadda sinaan iyo cadaalad kula dhaqantaa, waa in khayraadka dadka ka dhaxeeya si siman loo qayb-sadaa, waa in dhaqaalaha Dawladda ee la qaadanayo aysan dhawrka qof ee xilalka hayaa aysan inamadda ay adeerka u yihiin iskaga qorin, inkasta oo waxa socda aan qormaddan lagu soo koobi Karin, balse insha Alla waxaynu sameyn-doonnaa qormooyin taxane ah, oo aynu ku faaqidi doonno boobka, qabyaalad kiilka, qaraabo kiilka iyo cadaalad la’aanta socota dhinac kasta.
Qorbaddan 1-aad waxaan ku soo xidhi tuducyo ka mid ahaa Gabaygii Abwaankii weynaa Allaha ha u naxariistee Saahid Qamaam Cali (Qamaam Bulxan)

“𝙍𝒂𝙜 𝙬𝒂𝙭𝒂𝙖𝒏 𝒌𝙪 𝙢𝒂𝙖𝒎𝙪𝒍𝙞 𝙖𝒒𝙖𝒂𝙣, 𝒂𝙢𝒂𝙖𝒏 𝒌𝙪 𝙢𝒂𝙖𝒎𝙪𝒖𝙨𝒊
𝑴𝙖𝒔𝙖𝒂’ 𝙞𝒏 𝒂𝙖𝒏𝙪 𝙣𝒂𝙝𝒂𝙮 𝙤𝒐𝙮 𝙩𝒐𝙡𝒏𝙞𝒎𝙤, 𝒎𝙚𝒆𝙧𝒕𝙤 𝙣𝒐𝙤 𝙩𝒂𝙝𝒂𝙮𝒆
𝑶𝙤𝒏 𝒘𝙖𝒍𝙞𝒃𝙖 𝙠𝒂𝙜𝒂 𝒎𝙞𝒊𝙡 𝙘𝒂𝙙𝒅𝙖𝒉𝙖𝒚, 𝙢𝒊𝙞𝒅𝙝𝒔𝙚’ 𝒅𝙞𝒊𝙙𝒅𝙖𝒏𝙞𝒚𝙚
𝙈𝒂𝙨𝒂𝙡𝒍𝙖𝒉𝙖 𝙣𝒊𝙣𝒌𝙖𝒂𝙣 𝙞𝒊 𝒅𝙝𝒊𝙜𝒂𝙮𝒏, 𝙢𝒊𝙙𝒊𝙜 𝙢𝒂 𝒔𝙖𝒂𝙧𝒂𝙖𝒚𝙤
𝙆𝒊𝙞 𝙖𝒏𝙞𝒈𝙖 𝙞𝒈𝙖 𝙢𝒂𝙖𝒓𝙢𝒊 𝒌𝙖𝒓𝙖, 𝒖𝙢𝒂 𝒎𝙪𝒓𝙖𝒂𝙙 𝙮𝒆𝙚𝒔𝙝𝒐.
Qaybtii 1-aad
Qalinka:
Cali Maxamed
Garyaqaan, Suxufi, qoraa ah.
Hargaysa, Somaliland
Tel:4241123
[email protected]

26/05/2026

Waad talisey hadii la qaadanayo