Jubbaland Research and Development Institute JRDI

Jubbaland Research and Development Institute JRDI Contact information, map and directions, contact form, opening hours, services, ratings, photos, videos and announcements from Jubbaland Research and Development Institute JRDI, Media/News Company, Kismayo.

Submission of new research and proposals for development studies on the areas of Jubaland and Somalia in general is supported by the Jubaland Research and Development Institute.

WAA MAXAY FARQIGA UDHAXEEYA [LOW IQ AND HIGH IQ]Erayga ''LOW IQ'', Waa eray ay dadka dhexdood ay isku adeegsadaan, Laaki...
28/03/2026

WAA MAXAY FARQIGA UDHAXEEYA [LOW IQ AND HIGH IQ]

Erayga ''LOW IQ'', Waa eray ay dadka dhexdood ay isku adeegsadaan, Laakiin dadka fahmi kara sida lagu kala garto qofka ''LOW IQ'' ah iyo kan ''HIGHT IQ'' ah aad ayey u yaryihiin.

Farqiga ugu wayn ee u dhexeeya Low IQ iyo High IQ waa awooda problem xalinta. Tusaale; Qofka Low IQ ah haddii uu dhibaato la kulmo maskaxdiisa malahan wax hal abuur ah, Waxaa uu bilaabaa in uu dadka daawado. Halka qofka High IQ ah degdeg uu bilaabo in uu wax curiyo.

Qofka Low IQ ah, Haddii uu Telephone-kiisa ciladoobo problem yar (A), Waxaa uu degdeg ku aadaa qofka yaqaana telefonada si uu xalka u helo (B), Laakiin qofka High IQ ah, Isaga ayaa bilaabo in uu ciladaasi xaliyo haddii ay noqoto in uu furfuro (A), Haddii ay noqoto in u netka ka raadiyo xal (B), Kadib marka uu xaqiiqsado ciladu in ay u baahantahay farsamo ayuu la raadsadaa qof farsama yaqaan ah (C). Kani waa farqiga ugu wayn ee u dhexeeya. Xalkoodii waa; Low IQ (A-B), Hight IQ (A, B, C).

Haddii Qof Low IQ ah iyo gabdh uu jecel yahay ay murmurmaan, Waxaa uu degdeg bilaabaa qofka Low IQ ah in uu dareenadiisa wax ku xaliyo; Baryo, balanqaad, Adeecid iwm halkii loo baahnaa in maskaxdiisa uu wax ku xaliyo. Laakiin qofka High IQ ah xaaladaasi waxaa uu ku mashquulaa PROBLEMKA keenay muranka ee asalka ah in uu wax ka fahmo ee uu xaliyo, si aanay mar dambe usoo noqon, Sababta muranka keentay (A), Waxyaabihii fududeeyey (B), Haddii uu sii socdo waxyaabaha dhici doono ayuu bilaabaa in uu arko (C), Kadib ayuu go'aan qaataa ama xal raadiyaa. (A-B-C).

Siyaasad marka ay noqoto; Qofka Low IQ-ga ah fahamkiisa oo dhan waxaa ay ku kooban yihiin erayada, Halka qofka High IQ ah uu wax ka dhex arkaayo sadarada dhexdood, Tusaale;

Siyaasad; ''Trump waxaa uu markasto caayaa soomaalida'',

Tani waa jumlad sugan, Qofka low IQ iyo qofka High IQ ah isku qaab ugama falcelinayaan, Sidaan ayey kala noqon doonaan;

1-Qofka Low IQ ah; Jumaladaasi Trump wuu ku qoslaa, Wax aan micno lahayn ayuu u arkaa, ama waxaa uu dhahaa; Trump waa runtiisa waxa uu inaga sheegay. Waa in aan isbedel la imaanaa iwm.

2-Qofka High IQ ah; Jumladaasi trump ee soo noqnoqota ayaa waxaa uu bilaabaa in uu ku xiro aqoonsigii somaliland ee Israa'iil (A), Iyo isku dhowaanshaha Trump iyo Netanyahu (B), Doonista Itoobiya ee ah in ay bad hesho (C), Dagaalkii lala galay ururka AS ee fashilmay (D), Waxaa uu kasoo dhex saaraa hadalkaasi trump natiijo ah: ''In uu Trump jiheyn ku sameynayo aragtida dadweynaha caalamka ee ku aadan soomaaliya, Hadafka la doonayana in uu yahay, Soomaaliya in la kala qaybiyo, Dowladuna ay burburto''.

-Qofka Low IQ ah, wuu xalin karaa problem fudud oo A-B ah, Laakiin kolka C ay soo gasho maskaxda ayaa xanuunto oo waxaa uu bilaabaa in uu dhaho ''Waan wareeray oo waxaasi maxay tarayaan iwm''. 😂 Waxaa uu jeclaadaa in uu marti uga noqdo dadka kale.

-Si kooban, Haddiiba aad xalin karto problem, A, B, C, D, xiriirka ka dhexeeyana aad si mandiq ah usoo saari karto, Sidoo kale aad isugu xiri karto si wanaagsan; Sabab-Natiijo = Ma noqon kartid Low IQ xitaa boqolaal test haddii aad ku dhacdo. Laakiin qofka aan taasi awoodin ayaa inta badan dharbaaxidani ay ku dhacdaa.

-Wadamada Africa sababta LOW IQ loogu sheego inta badan waa in aysan xalineyn dhibaatooyinka ka jiro dalkoodii, In aysan la imaaneyn fikrad bil caksi ay caalamka ka sugayaan in uu xal u keeno, Halka Japan, Jarmalka iwm ay yihiin kuwo ku taqasusay raadinta xal alternative ah iyaga oo cidna wax ka sugin. (Laakiin tani waa iska indhotirka xaqiiqada Africa ka jirto, Qiimeynaan sax ma aha, Laakiin caalamka ayaa si xoogan looga isticmaalaa, Qof aan xitaa xalin karo dhibka ka jiro dalkiisa ee dib u heshiisiin fudud ah, Iyo Qof sameysanaya dayax gacmeed ma isku IQ baa heerka xalinta problemka) Sidaan beenta ah ayaa misaan la isku saaraa caalamka. Laakiin dad badan run ayey u maleyn karaan qaabka loo dhigayo darteed.

Gobolada Jubbaland waxa ay leeyihiin baaxad dhuleed oo muhiim ah, isagoo leh khayraad dabiici ah oo kala duwan sida webi...
03/02/2026

Gobolada Jubbaland waxa ay leeyihiin baaxad dhuleed oo muhiim ah, isagoo leh khayraad dabiici ah oo kala duwan sida webiga, badda, iyo dhul daaqsimeed ballaaran. Si kastaba ha ahaatee, caqabadaha jira waxay u baahan yihiin cilmi-baaris qoto dheer si xal waara loogu helo.

Halkan waa qaab-dhismeedka cilmi-baarista (Research Proposal Outline) oo loogu talagalay mid ka mid ah mawduucyada ugu muhiimsan Jubbaland:
MAAREEYNTA BIYAHA IYO ABAARAHA
Mawduucani wuxuu muhiim u yahay badbaadada dadka, xoolaha, iyo beeraha gobolka.
📄 Qaab-dhismeedka Cilmi-baarista (Research Proposal)
Cinwaanka: Naqshadaynta iyo Hirgelinta Nidaamka Keydinta Biyaha Roobka (Water Harvesting) si looga gaashaanto Abaaraha soo noqnoqda ee Gobollada Jubbaland.
1. Horudhac (Introduction)
* Background: Jubbaland waxay caan ku tahay abaaro soo noqnoqda oo saameeya nolosha kumanaan qoys. In kasta oo uu jiro Webiga Jubba, deegaanno badan oo fog-fog waxay ku tiirsan yihiin biyaha roobka oo kaliya.
* Statement of the Problem: Ma jirto nidaam casri ah oo loo keydiyo biyaha roobka marka uu da'o, taas oo keenta in biyuhu iska socdaan (runoff), bil kaddibna ay abaar xumi dhacdo.

2. Ujeeddooyinka Cilmi-baarista (Research Objectives)
* In la aqoonsado deegaannada ugu nugul abaaraha ee Jubbaland.
* In la baaro hababka hadda u degsan dadka deegaanka ee biyaha lagu keydiyo (sida Berkadaha).
* In la soo bandhigo farsamooyin rakis ah oo lagu dhisi karo biyo-xireenno yaryar iyo godad waaweyn oo biyaha qabta.
3. Su'aalaha Cilmi-baarista (Research Questions)
* Maxay yihiin caqabadaha hortaagan in dadka miyiga ah ay helaan biyo nadiif ah xilli kasta?
* Sidee farsamooyinka casriga ah ee Water Harvesting looga hirgelin karaa deegaannada Jubbaland?
* Waa maxay saameynta dhaqaale ee ay ku yeelan karto nolosha reer miyiga haddii la helo biyo joogto ah?

4. Muhiimadda Cilmi-baarista (Significance of the Study)
Cilmi-baaristani waxay hagis u tahay:
* Maamulka Jubbaland (Wasaaradda Biyaha iyo Tamarta).
* Hay'adaha gargaarka ee ka shaqeeya horumarinta biyaha.
* Beeralayda iyo xoolo-dhaqatada si ay u bartaan habab cusub oo ay biyaha ku badbaadsadaan.

5. Habka Cilmi-baarista (Methodology)
* Goobta: Daraasaddu waxay ka dhici doontaa degmooyinka Kismaayo, Afmadow, iyo Bardheere.
* Dadka la wareysanayo: 200 oo qof oo isugu jira odayaal dhaqameed, beeralay, iyo khubaro xagga deegaanka ah.
* Ururinta Xogta: Adeegsiga foomamka su'aalaha (Questionnaires) iyo kormeer indho-indheyn ah oo lagu tagayo goobaha berkadaha iyo ceelasha.
6. Muddada (Timeline)
* Muddada: 4bilood
Su'aalaha Wareysiga (Interview Questions)
Si aad u hesho xog sax ah oo cilmi-baaris ku dhisan, waa inaad weydiisaa su'aalo taabanaya xaqiiqada dhabta ah ee ka jirta deegaanka. Su'aalahan waxaa loo qaybiyay saddex kooxood oo muhiim ah:
📋 Su'aalaha Wareysiga (Interview Questions)
Kooxda 1aad: Beeralayda iyo Xoolo-dhaqatada (Dadka dhibku saameeyo)
* Isticmaalka Biyaha: Halkee ayaad ka heshaa biyaha aad isticmaashaan xilliga roobka iyo xilliga abaarta? (Webi, Ceel, Berkad, mise Booyad?)
* Saameynta Abaarta: Imisa bilood ayay kugu qaadataa inaad dareento biyo la'aan marka uu roobku istaago?
* Kharashka: Lacag intee le'eg ayaa kaaga baxda iibsashada biyaha xilliga ay abaartu jirto?
* Khasaaraha: Ma jiraan xoolo ama dalagyo kaa dhintay sanadkan biyo la'aan dadeed? Haddii ay jiraan, qiyaastoodu waa imisa?
* Habka Keydinta: Ma haysataa meel aad u diyaarsatay inaad ku keydsato biyaha roobka? Maxaa hortaagan inaad dhisto berkad weyn ama biyo-xireen yar?

Kooxda 2aad: Khubarada Deegaanka iyo Biyaha (Wasaaradaha & NGO-yada)
* Nidaamka Maamul: Ma jiraa qorshe gobolka u degsan oo lagu keydiyo biyaha looguna diyaar-garoobo abaaraha?
* Tayada Biyaha: Biyaha roobka ee la keydiyo (sida berkadaha), ma yihiin kuwo nadiif ah oo loo isticmaali karo cabitaan, mise waxay keenaan cuduro?
* Tiknoolajiyadda: Waa kuwee farsamooyinka Water Harvesting (sida Sand Dams ama Rock Catchment) ee ugu habboon dhulka Jubbaland?
* Caqabadaha: Maxay yihiin caqabadaha ugu waaweyn ee hortaagan in biyo-xireenno waaweyn laga sameeyo deegaannada ka fog webiga?

Kooxda 3aad: Odayaasha Dhaqanka iyo Bulshada
* Khilaafaadka: Ma dhacaan dagaallo ama khilaafyo salka ku haya lahaanshiyaha ceelasha ama meelaha biyaha laga cabo?
* Kaalinta Bulshada: Diyaar ma u yihiin dadka deegaanka inay xoog iyo xoolo ku kaalmeeyaan haddii la bilaabo mashruuc biyo-xireen bulshadu leedahay?
* Dhaqanka: Ma jiraan habab h**e oo Soomaalidu u isticmaali jirtay keydinta biyaha oo hadda la illoobay?
💡 Talo ku socota Cilmi-baaraha:
Markaad wareysiga qaadayso:
* Isticmaal Luuqad Fudud: Iska ilaali ereyada farsamada ee adag (Technical terms) markaad la hadlayso reer miyiga.
* Maqal iyo Muuqaal: Haddii ay suurtogal tahay, sawirro ka qaad meelaha biyaha laga cabo iyo xaaladda xoolaha si aad u xoojiso warbixintaada.
* Xog-qarsooni: U xaqiiji dadka aad wareysanayso in magacyadooda iyo xogtooda loo isticmaali doono ujeeddo cilmi-baaris oo kaliya.

Address

Kismayo

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Jubbaland Research and Development Institute JRDI posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to Jubbaland Research and Development Institute JRDI:

Share