Said Sky Vision

20/03/2026

Kulu Caam Wa antum Bikheyr

15/03/2026

Warbixinada ugu Dambeeya Dagaalka Yahuuda iyo Mareykanka ee ka Dhanka ah Iiraan Xagee lakala marayaa? Saadaalinta Khubarada Arimaha amniga iyo 30 Maalin ee soo socita waxa la filan karo.
Kaga bogo Warbixibta hoose

14/03/2026

# # Habaarka: Goorma ayuu Qofka ku Dhacaa, Goormase uusan Saameyn Yeelan?

Arrinta habaarka (duco xun ama in qof qof kale ku baryo in dhib ku dhaco) waa mowduuc si weyn uga dhex muuqda dhaqanka iyo diinta Islaamka. Dad badan ayaa u arka in habaarku si fudud u dhici karo, halka fahamka saxda ahi uu tilmaamayo in uu leeyahay xaalado iyo shuruudo gaar ah. Marka si qoto dheer loo eego, habaarku ma aha eray kasta oo si caro ah loo yiraahdo; waxa uu la xiriiraa xaq la duudsiiyay iyo dulmi dhacay.

# # # 1. Habaarku wuxuu xoog yeelanayaa marka xaq laguugu leeyahay

Mid ka mid ah qodobada ugu muhiimsan waa in qofka ku habaaraya xaq sharci ama akhlaaqeed kugu leeyahay. Qofkaas marka xaqiisii la duudsiiyo, oo uusan heli karin caddaalad kale, waxaa dhici karta in uu ku baryo Ilaahay in uu ka qaado dulmiga.

Tusaalooyinka ugu cad:

Waalid iyo ubad – Waalidku waxay xaq ku leeyihiin daryeel, ixtiraam, iyo adeecid waxyaabaha saxda ah. Haddii ubadku si ula kac ah u duudsiiyo xuquuqdaas, duco xun oo ka timaadda waalidka waxay noqon kartaa mid culus.

Qof la dulmay – Qofka xaqiisa lagu xadgudbay, gaar ahaan haddii uu yahay qof tabar yar ama aan awood u lahayn inuu iska difaaco.

Arrintan waxaa xoojinaya hadalka Nabiga ﷺ ee caanka ah:

“Iska ilaaliya ducada qofka la dulmay, maxaa yeelay ducadiisa iyo Ilaahay wax xijaab ah ma dhex yaallaan.”

Halkaas waxaa ka muuqata in dulmigu uu yahay furaha ugu weyn ee ducadaas xoogga siinaya.

# # # 2. Mas’uuliyadda qofka lagu habaarayo

Qodob kale oo muhiim ah waa heerka mas’uuliyadda ee qofka lagu habaarayo.

Habaarku ma saameeyo:

Ilmo yar oo aan weli garanayn mas’uuliyadda.

Qof aan wali gaadhin baaluq ama faham buuxa oo ka dhigaya inuu garan karo waxa uu sameynayo.

Qof si khalad ah loogu eedeeyay ama aan si ula kac ah u samayn dulmi.

Sababta ayaa ah in Islaamku ku dhisan yahay mabda’ ah in mas’uuliyadda lagu saleeyo aqoon iyo awood. Qof aan weli fahmin waxa saxda iyo khaldan ah laguma xisaabtamo si la mid ah qof qaan-gaar ah.

# # # 3. Xadka xuquuqda qofka habaarka bixinaya

Inkasta oo qof xaq kuu leeyahay, haddana habaarkiisu ma khuseeyo wax kasta. Waxa uu ku kooban yahay meesha xaqiisa lagu xadgudbay.

Tusaale ahaan:

Waalidku xaq ayuu u leeyahay in ubadku ixtiraamo oo daryeelo.

Laakiin ma laha xaq uu ku go’aamiyo faahfaahin kasta oo nolosha ubadka sida cidda uu guursanayo ama go’aamada kale ee shakhsiga ah.

Haddii habaarku ku saabsan yahay arrin aan ka mid ahayn xuquuqdaas, saamayntiisu ma la mid aha habaarka ka dhasha dulmi dhab ah.

# # # 4. Habaarka ma aha qalab lagu cabsi geliyo dadka

Dadka qaarkood waxay u isticmaalaan habaarka si ay ugu cadaadiyaan ama u cabsi geliyaan dadka kale. Si kastaba ha ahaatee, fahamka diineed wuxuu muujinayaa in:

Habaarka aan si fudud u shaqayn haddii uusan jirin dulmi dhab ah.

Qofka had iyo jeer dadka habaaraya isagoo aan xaq u lahayn wuxuu u dhow yahay in ducadiisu dib ugu noqoto ama aysan waxba ka tarin.

Taasi waxay muujinaysaa in Islaamku uusan dhiirrigelin in la badiyo habaarka, balse uu ku boorriyo sabir, cafis, iyo raadinta caddaalad.

# # # 5. Dulmigu waa sababta ugu weyn

Marka la soo koobo, habaarka xooggiisu wuxuu ka yimaadaa dulmi iyo xaq la duudsiiyay. Qodobka guud waxaa lagu soo koobi karaa saddex xaaladood:

Qof xaq kugu leh oo aad ku xadgudubtay.

Qof dulmi loo geystay oo aan helin caddaalad kale.

Qof aad si ula kac ah dhibaato ugu geysatay isagoo tabar yar.

Xaaladahaas, ducada qofkaasi waxay noqon kartaa mid Ilaahay aqbalo.

# # # Gunaanad

Fikradda habaarka ma aha in eray kasta oo caro lagu yiraahdo uu si toos ah u saameeyo qofka kale. Islaamku wuxuu arrintan ku saleeyaa caddaalad, mas’uuliyad, iyo xaq dhowrid.

Sidaa darteed, waxa ugu muhiimsan ee qofku sameyn karo waa:

In uusan dulmi sameyn.

In uu xaqa dadka siiyo.

In uu ka fogaado in uu qof ku dhibo isagoo og.

Marka qofku ka dheeraado dulmiga, habaarka dadka kale badanaa ma laha awood uu ku waxyeelleeyo.

13/03/2026

Somaliland waxay qaaday tallaabo qorshe fog leh si ay xal ugu hesho mushkiladda korontada qaaliga ah ee ka jirta Geeska Afrika.

Sanadkii 2022 waxaa la aasaasay shirkad cusub oo lagu magacaabo TETCO, taas oo loogu talagalay in ay fududeyso in Somaliland ay ka soo dhoofiso koronto raqiis ah oo ka timaada Ethiopia. Qorshahan wuxuu ku salaysan yahay fikrad cad: haddii waddan daris ah uu leeyahay koronto aad u jaban oo laga dhaliyo biyo-xireenno waaweyn, maxaa loo diidayaa in shacabka Somaliland ay ka faa’iideystaan.

Maanta inta badan korontada Somaliland waxaa laga dhaliyaa matoorro ku shaqeeya shidaal. Taasi waa sababta qiimaha korontadu uu u noqday mid aad u qaali ah. Shidaalka la gubo si koronto loo dhaliyo waa qaali, wuxuuna keenaa in shacabka iyo ganacsiyadu bixiyaan lacag aad u badan.

Daraasado badan ayaa muujinaya in Soomaaliya guud ahaan korontadeedu ay ka mid tahay kuwa ugu qaalisan Afrika, iyadoo qiimuhu gaari karo qiyaastii 0.4 ilaa 1 dollar halkii kilowatt saac (kWh). Sababta ugu weyn waa ku tiirsanaanta matoorro diesel ah iyo nidaam koronto oo kala qaybsan. (IRENA)

Halkaas marka laga eego, Ethiopia waxay leedahay mid ka mid ah korontada ugu jaban Afrika sababtoo ah waxay inta badan ka dhalisaa koronto biyo-xireenno waaweyn. Qiimaha korontada halkaas wuxuu gaari karaa qiyaastii 0.06 dollar halkii kWh, taas oo ka jaban korontada Soomaaliya dhowr jeer. (Stimson Center)

Taas micnaheedu waa in korontada Soomaaliya ay mararka qaar ka qaalisan tahay tan Ethiopia ilaa 6 ama 7 jeer.

Marka la eego xaqiiqadan, Somaliland waxay qaadday tallaabo istiraatiiji ah: in la abuuro shirkad isku xirta nidaamka korontada si mustaqbalka dalka uu uga helo koronto raqiis ah oo ka timaada Ethiopia.

Tani waa tusaale muujinaya muhiimadda qorshe fog iyo ka fikiridda xalalka dhaqaale ee mustaqbalka.

Dhanka kale, weli lama arko qorshe cad oo qaran oo dowladda Soomaaliya ku doonayso in ay ku xalliso mushkiladda korontada qaaliga ah ee shacabka Soomaaliyeed ay la tacaalayaan maalin kasta.

Koronto jaban ma aha oo kaliya adeeg; waa laf dhabarta horumarka dhaqaalaha. Warshado, ganacsi, iyo shaqo abuur dhammaantood waxay ku xiran yihiin helitaanka koronto la awoodi karo.

Su’aasha maanta taagan waa: haddii waddamo daris ah ay awoodaan inay helaan koronto jaban, maxaa hortaagan in shacabka Soomaaliyeed ay sidoo kale helaan koronto la awoodi karo?

Horumar dhab ah wuxuu bilaabmaa marka xal loo helo adeegyada aasaasiga ah ee bulshada.

14/01/2026

Marka ilmuhu wax dalbado oo si deggan loo diido, dabadeedna uu bilaabo oohin ama qaylo, isla markiiba loo fuliyo rabitaankiisa, waalidku waxay u malaynayaan inay xalliyeen xaalad yar. Laakiin run ahaantii, iyaga oo aan ogaan, waxay beerayaan cashar tarbiyeed oo saamayn fog leh.

Ilmuhu waqtigaas ma baranayo in codsigu leeyahay xuduud, ama in diidmada ay qayb ka tahay nolosha. Halkii, wuxuu baranayaa qaanuun khatar ah: Qeylada ama Oohintu waa jidka ugu dhaqsaha badan ee lagu helo waxa la rabo. Marka ay tani soo noqnoqoto, oohintu k**a sii ahaato muujin dareen, balse waxay isu beddeshaa aalad cadaadis, qayladuna waxay noqotaa luuqad gorgortan oo ilmuhu si h**e u barto.

Aragti tarbiyeed ahaan, ilmuhu si ula kac ah uma tijaabinayo waalidkiis, balse dabeecaddiisu waxay weydiinaysaa: xaggee ayay xeerarku ka taagan yihiin? ma joogto baa mise way laaban karaan?

Marka uu arko in xeerku burburo marka uu ooyo, wuxuu ku samaysmaa dareen ah in degganaantu waxba tarayn, halka xanaaqa iyo buuqu ay yihiin habka ugu wax ku oolsan.

Natiijada mustaqbalka fog ma aha oo keliya madax adayg, balse waa daciifnimo ku timaadda maaraynta dareenka, adkaansho ku saabsan aqbalidda diidmada, iyo u janjeerid isticmaalka cadaadis shucuureed marka uu la macaamilayo dadka kale, sababtoo ah ilmuhu wuxuu bartay in xanaaqa la abaalmariyo.



Xalku kuma dhisna qallafsanaan, balse wuxuu ku dhisan yahay joogteyn miyir leh. Marka codsi la diido, diidmadaas waa inay sii jirtaa, xitaa haddii ilmuhu beddelo qaabka uu u muujinayo dareenkiisa, iyadoo la daryeelayo shucuurtiisa balse aan laga laaban go’aanka.

Hooyo ama aabbe wuxuu si deggan u odhan karaa:
Waan fahamsanahay inaad xanaaqsan tahay, waana xaq aad leedahay inaad murugootid, laakiin go’aanku isma beddelin.

Habkan, ilmuhu wuxuu baranayaa laba cashar oo isku mar ah.
Midda koowaad, in dareenkiisa la maqlo lana fahmo.
Midda labaad, in xeerarku aysan isbeddelin marka cadaadis la saaro.

Ilmuhuna wuxuu u baahan yahay in la baro qaab kale oo is muujin ah: inuu si deggan u dalbado, inuu sugo, iyo inuu hadal ku cabbiro dareenkiisa halkii uu ka qaylin lahaa. Waqti ka dib, wuxuu fahmi doonaa in degganaantu keento faham, ee aysan keenin khasaaro.

Tarbiyadu ma aha in oohinta si degdeg ah loo aamusiiyo, balse waa in la dhiso qof yaqaan sida loo dalbado, sida loo aqbalo diidmada, iyo sida uu u muujiyo dareenkiisa isaga oo aan waxyeello u geysan naftiisa ama dadka kale.

Ilmaha tan barta goor h**e, wuxuu koraa isaga oo leh dheellitirnaan, xiriir daacad ah, iyo awood uu nolosha si miyir leh ugu wajaho.

22/12/2025

: 3 QEYBOOD OO AY U QAYBSANTO – FAHFAAHIN IYO TUSAALOYIN WAAQICI AH

Beentu waa arrin si qoto dheer u taabanaysa anshaxa, kalsoonida, iyo xiriirka bulshadeenna. Mararka qaar waa dhibaato, mararka qaarna xaalad gaar ah ayay xal u noqotaa. Beenta guud ahaan waxaa loo kala saaraa saddex qeybood:

1 AH (Beenta Lagama Maarmaanka Ah)

Tani waa beenta la oggol yahay marka ay jirto khatar cad oo ku wajahan nafta ama hantida qof.

🫴 Goorma ayay waajib noqotaa?
✓ Marka run sheegistu keeni karto dil, dhaawac, ama khasaaro weyn
✓ Marka aad qof ku badbaadinayso dulmi ama caddaalad darro

❇️ Tusaalooyin waaqici ah:
✓ Qof hubeysan oo ku weydiinaya: “Halkee buu hebel joogaa?” adigoo og inuu dili rabo, waxaad tiraahdaa “Ma arkin” si aad u badbaadiso nolosha qofkaas.
✓ Tuug ku weydiinaya halka lacag ama dahab yaallo si uu u qaato, adigoo beenta u adeegsanaya ilaalinta hantida.
✓ Carruur ku dhuumanaya rabshad ama dagaal, qofna ku daba jira, adigoo beenta u adeegsanaya badbaado.
✓ Qof dulmi lagu raadinayo si sharci darro ah, adigoo og in la dhibaateynayo haddii runta la sheego.

Beentani ma aha dembi, ee waa mas’uuliyad naf-badbaadin ah.

2 (Beenta La Oggol Yahay ee Wanaag Dhalisa)

Tani waa beenta aan waxyeello keenayn, badanaana loo adeegsado niyad dhis, jacayl, iyo qalbi qaboojin.

🫴 Goorma ayay mubaah noqotaa?
✓ Marka aysan jirin khiyaano ama khasaare ka dhalanaya
✓ Marka ujeeddadu tahay wanaag, rajo, iyo xasilooni nafsiyeed

❇️ Tusaalooyin waaqici ah:
✓ Xaaskaaga oo aad ku tiraahdo “Waan ku jeclahay, adiga la’aantaa ma noolaan karo” si xiriirka qoys u adkaado.
✓ Qof aad ogtahay inuusan weli awood buuxda lahayn, haddana aad ku dhiirrigeliso “Waad qaban kartaa, horumar ayaad gaari doontaa.”
✓ Qof bukaan ah oo aad ku tiraahdo “Xaaladdaadu way hagaagaysaa” si uu rajo iyo niyad u helo.
✓ Haweeney 60 jir ah oo aad ku tiraahdo “Waxaad u egtahay 20 jir” si aad qalbigeeda u farxad geliso.
✓ Qof xiran dhar uusan kugu fiicnayn, haddana aad tiraahdo “Styl-kaagu waa qurux badan yahay” si aadan u dhaawicin dareenkiisa.

Beentani waa mid bulsho ahaan la aqbali karo maadaama ay dhiseyso niyadda iyo xiriirka dadka.

3 AH (Beenta Mamnuuca ah)

Tani waa beenta ugu halista badan, waana tan burburisa kalsoonida, caddaaladda, iyo mustaqbalka bulshada.

🫴 Maxaa ka dhigaya xaaraan?
✓ Waxay ku dhisan tahay khiyaano iyo dan gaar ah
✓ Waxay keentaa waxyeello nafsi, dhaqaale, caafimaad ama bulsho

❇️ Tusaalooyin waaqici ah:
✓ Qof aad ballan la leedahay, adigoo og inaadan iman doonin, kuna luggooya maalintaas.
✓ Qof aad ku tiraahdo “Wax baan ku siinayaa” adigoo og inay been tahay, taasoo ah khiyaano cad.
✓ Dhakhtar ku shaqeynaya shahaado been ah, kana dhalan karta dhaawac ama dhimasho.
✓ Macallin baraya xirfad uusan aqoon, marin habaabinayana arday badan.
✓ Ganacsade ku been sheegaya badeecadda, kana dhigaya mid tayo leh iyadoo ay liidato.
✓ Siyaasi ballanqaad sameynaya isagoo og inuusan fulin doonin.

Beentani inta badan waxay keentaa:
✓ Kalsooni darro
✓ Hagardaamo iyo khiyaano
✓ Burbur dhaqaale
✓ Dhaawac nafsi iyo mid bulsho



Beentu isku mid ma aha mar walba.
✓ Mararka qaar waa badbaado
✓ Mararka qaar waa niyad dhis
✓ Mararka kalena waa burbur iyo khiyaano

Qofka miyirka leh waa kan kala garta:
✓ Goorta runta la sheego
✓ Goorta aamusta
✓ Iyo goorta beentu noqoto mas’uuliyad ama dembi

Kalsoonidu waa tiirka bulshada, marka ay jabtana wax walba way burburaan.

Adigu Mexey kula tahay?

21/12/2025

Nololeed oo Muhiim u ah in Carruurta la Baro
Qof kasta oo carruur haysta waa inuu carruurtiisa baro hal xaqiiqo oo nolosha sal u ah: noloshu kuma dhisna in dadka oo dhan ku jeclaadaan, balse waxay ku dhisan tahay in aad xaqaaga si buuxda u qaadato, adigoo aan cidna dulmin, adigana aan la dulmin.

Jacaylka iyo aqbalaadda dadka waa wax qurux badan, waana nimco marka uu qofku helo. Laakiin waa khalad weyn in qofku noloshiisa, go’aamadiisa, iyo mustaqbalkiisa ku xiro sida ay dadka kale u arkaan. Haddii dadka qaar ku neceb yihiin sababo iyaga quseeya sida hinaaso, faham la’aan, ama dano gaar ah, taasi ma ahan inay kaa hor istaagto horumarkaaga.

Filimka Fences wuxuu si qoto dheer u muujinayaa aabbe (Troy Maxson) soo maray nolol adag, cadaadis bulsho, takoor, iyo fursado laga xayiray. Waayo-aragnimadaas adag awgeed ayuu si xanuun leh ugu dadaalayaa inuu wiilkiisa baro in noloshu aysan ahayn riyo iyo rajeyn kaliya, balse ay tahay dagaal u baahan adkaysi, xaq-dhowr, iyo istaagid.

Aabbuhu wuxuu fahamsan yahay in haddii carruurtiisu ku barbaaraan raadinta raalli-gelinta dadka, ka baqista nacaybka bulshada, iyo ka tanaasulka xuquuqdooda si loo jeclaado, ay noqon doonaan dad la dulmiyo marka ay weynaadaan.

Tusaale nololeed:
Qof shaqaale ah oo aamusa marka xaqiisa la duudsiyo si uusan dhib u noqon, ugu dambeyn wuxuu noqdaa qof la isticmaalo.
Arday aamusa marka la dulmiyo si uusan sumcad xumo u helin, wuxuu lumiyaa kalsoonidiisa.
Ganacsade ka tanaasula xuquuqdiisa si macaamiishu u jeclaadaan, ganacsigiisu wuu burburaa.

Casharka muhiimka ah ee carruurta la baro waa inay noqdaan dad ixtiraam leh balse aan is-dhiibin, inay fahmaan in xaqa la qaato ee aan la baryin, iyo inay ogaadaan in qofka naftiisa qiimeeya ay dadka kale ugu dambeyn ixtiraamaan, xitaa haddii aysan wada jeclaan.

Filimka Fences ma aha oo kaliya sheeko qoys, balse waa digniin iyo cashar waalidnimo. Haddii aad rabto carruur adkaysi leh, ha barin inay dadka ka raalli noqdaan mar walba, ee bar inay xaqooda ilaashadaan.

Ugu dambayn, carruurta la baro runtaan waxay noqonayaan dad nolosha fahamsan, dhibka u adkaysta, kana badbaada in lagu ciyaaro dareenkooda.

18/06/2025

Yaa la moogaan.😎👌

01/03/2025

Macmiil,Ramadanka halkee kusoo moysaa.
Maalco Food moqadishu- Somalia adne?

19/01/2024

The largest and most beautiful Park in Somalia.

18/03/2023