09/04/2026
สันติภาพที่ไม่เคยมาถึง: ความล้มเหลวของโครงสร้างความมั่นคงในชายแดนใต้
( เขียนโดย : Putra sai )
ปัญหาความไม่สงบในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ทีปาตานีเป็นความขัดแย้งที่ยืดเยื้อยาวนาน และยังไม่สามารถนำไปสู่ “สันติภาพอย่างยั่งยืน” ได้ แม้รัฐจะใช้งบประมาณจำนวนมากและดำเนินมาตรการด้านความมั่นคงอย่างต่อเนื่อง คำถามสำคัญจึงเกิดขึ้นว่า ปัญหาอยู่ที่ “สถานการณ์” หรือ “โครงสร้างการจัดการของรัฐ” เอง
1. โครงสร้างความมั่นคงแบบรวมศูนย์
หนึ่งในข้อวิพากษ์หลักคือ โครงสร้างความมั่นคงในพื้นที่ยังคงเป็นแบบ “รวมศูนย์อำนาจ” (centralized security structure) โดยการตัดสินใจส่วนใหญ่มาจากส่วนกลาง มากกว่าการเปิดพื้นที่ให้คนในท้องถิ่นมีส่วนร่วม
#ผลที่เกิดขึ้นคือ:
นโยบายอาจไม่สอดคล้องกับบริบททางวัฒนธรรมและศาสนา
ประชาชนรู้สึกถูก “กำกับ” มากกว่าถูก “มีส่วนร่วม”
เกิดช่องว่างระหว่างรัฐกับสังคมในพื้นที่
2. การเน้นความมั่นคงเชิงทหารมากกว่ามิติทางสังคม
การแก้ปัญหาที่เน้นกำลังทหารเป็นหลัก อาจสามารถควบคุมสถานการณ์ในระยะสั้น แต่ไม่สามารถแก้ไข “รากเหง้า” ของปัญหาได้ เช่น:
#อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม
#ความรู้สึกไม่เป็นธรรม
#ความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและโอกาส
การใช้มาตรการความมั่นคงอย่างเข้มข้น อาจนำไปสู่ความรู้สึกหวาดระแวง และลดความไว้วางใจของประชาชนต่อรัฐ
3. ปัญหาความโปร่งใสและความคุ้มค่าของงบประมาณ
งบประมาณด้านความมั่นคงในพื้นที่มีจำนวนมากและต่อเนื่องยาวนาน แต่คำถามคือ:
#งบประมาณถูกใช้ไปอย่างมีประสิทธิภาพหรือไม่
#มีการตรวจสอบจากภาคประชาชนเพียงพอหรือไม่
#ผลลัพธ์สะท้อนออกมาเป็น “สันติภาพ” หรือไม่
ในบริบทนี้ วาทกรรมอย่าง “ใต้สงบ งบไม่มา” จึงเกิดขึ้น และสะท้อนความรู้สึกของประชาชนบางส่วนที่มองว่าความไม่สงบอาจเชื่อมโยงกับโครงสร้างผลประโยชน์บางประการ
4. วิกฤตความไว้วางใจ (Crisis of Trust)
หัวใจสำคัญของปัญหาอาจไม่ใช่เพียง “ความรุนแรง” แต่คือ “ความไม่ไว้วางใจ” ระหว่างรัฐกับประชาชน
เมื่อประชาชน:ไม่เชื่อมั่นในความยุติธรรม,รู้สึกว่าถูกปฏิบัติอย่างไม่เท่าเทียม,ไม่เห็นผลลัพธ์เชิงบวกจากนโยบายรัฐ
ก็จะนำไปสู่การตั้งคำถามต่อบทบาทของรัฐ และทำให้การสร้างสันติภาพยิ่งยากขึ้น
5. ความล้มเหลวเชิงโครงสร้าง
เมื่อพิจารณารวมกัน ปัญหาไม่ได้อยู่ที่มาตรการใดมาตรการหนึ่ง แต่เป็น “ความล้มเหลวเชิงโครงสร้าง” ได้แก่: การออกแบบนโยบายจากส่วนกลาง/การพึ่งพากลไกด้านความมั่นคงมากเกินไป/การขาดการมีส่วนร่วมของประชาชน/การขาดความโปร่งใสและการตรวจสอบ
“สันติภาพที่ไม่เคยมาถึง” ไม่ได้หมายความว่าสันติภาพเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ แต่สะท้อนว่ากรอบแนวคิดและโครงสร้างที่ใช้อยู่ อาจยังไม่ตอบโจทย์ความเป็นจริงในพื้นที่
การสร้างสันติภาพอย่างยั่งยืนจำเป็นต้อง:
ปรับโครงสร้างจาก “การควบคุม” เป็น “การมีส่วนร่วม”
ลดการพึ่งพามิติทางทหาร และเพิ่มมิติทางสังคม
สร้างความโปร่งใสและตรวจสอบได้
ฟื้นฟูความไว้วางใจระหว่างรัฐกับประชาชน
#สังคม #ฟีด #ข่าว
Putra Sai
